Noticias cultura
A Cidade da Cultura acaba de ser elixida como insignia da cultura galega en 2024 polo Observatorio da Cultura da Fundación Contemporánea, un prestixioso informe elaborado coas valoracións de máis de 400 expertos e profesionais de toda España que mantén a Galicia, repetindo o posto do 2023, como a sexta comunidade pola calidade e innovación da súa oferta. Trátase dun recoñecemento que foi entregado hoxe en Málaga á directora xerente da Fundación Cidade da Cultura, Ana Isabel Vázquez. Así, a programación que a Xunta de Galicia desenvolve no Gaiás volve encabezar a listaxe do mellor da cultura galega, ao igual que o fixera en 2023 e 2020, encadeando este equipamento seis anos consecutivos ocupando as tres primeiras posicións do ranking galego.
Foi presentado no Arquivo Histórico Provincial de Ourense un libro que recompila os 100 primeiros números da publicación Fronda, coa que a entidade difunde o seu labor e a importancia dos seus fondos desde o ano 2006. O volume, 100 números de Fronda recolle os exemplares da única publicación deste tipo que existe na actualidade en Galicia e cuxa cronoloxía abrangue material que vai desde a Idade Media á época Contemporánea. Ademais, destaca a colaboración durante estes anos de persoas vencelladas ao ámbito universitario e centros de investigación como o Instituto Padre Sarmiento.
Galicia aumentou a un 66,2 % o seu número de lectores, o que supón 5,7 puntos máis que a porcentaxe rexistrada en 2023 e sitúa os índices de lectura na Comunidade por riba da media estatal. Así o recollen os datos do Barómetro de hábitos de lectura e compra de libros de España en 2024. Galicia escala da duodécima á sexta posición de Comunidades Autónomas máis lectoras, só superada por Madrid (72,1 %), Euskadi (69,4 %), Cataluña (68,9 %), Navarra (68,2 %), e A Rioxa (67,3 %). Os datos deste estudo revelan índices nunca antes rexistrados.
O espectáculo traslada o público a un edificio teatral totalmente destruído por un bombardeo durante unha guerra desatada no mesmo corazón de Europa, no que comezan a aparecer personaxes de grandes obras do teatro universal que foran representadas no seu escenario ao longo dos anos. Con esta premisa e a través de innumerables referencias teatrais aos conflitos bélicos, desde Shakespeare ata Lorca, esta traxedia bota man da comedia e a ironía para reflexionar e concienciar arredor dos efectos das guerras ao longo da historia e na actualidade. Sobre esta e outras cuestións xirará, ademais, o coloquio que o equipo do espectáculo manterá cos espectadores ao finalizar a función deste sábado no Teatro Principal.
O espectáculo de teatro inclusivo Nada se sabe, coproducido polo Centro Dramático Galego e Culturactiva, terá este xoves a súa estrea compostelá no Salón Teatro, onde permanecerá ata o 9 de febreiro para ofrecer unha vintena de funcións. As representacións, que terán lugar de mércores a domingo ás 18,00 h., contarán con diferentes sistemas de accesibilidade e con servizo gratuíto de autobuses desde máis de 40 concellos galegos, ademais de se complementar cunha serie de actividades paralelas como posfuncións ou visitas táctiles. Nada se sabe constitúe unha proposta integradora e única no contexto teatral galego tanto polo elenco, integrado por dúas actrices e dous actores con diversidade funcional, como polo tema.
Os museos xestionados pola Xunta de Galicia recibiron durante o 2024 un total de 576.866 visitantes, o que supón un 23% máis que no ano anterior, cando o balance do exercicio sumou 468.612 visitas en 13 equipamentos. O incremento de afluencia máis destacado do ano rexistrouno a Cidade da Cultura coa participación de 242.222 persoas nas exposicións e actividades do Museo Gaiás que en 2023 contabilizara 113.000. Neste senso, destacaron as mostras Tesouros Reais. Obras mestras do Terra Sancta Museum, á que acudiron 39.798 persoas entre marzo e agosto, e Unha vida viquinga, con 60.123 desde xullo ata este 5 de xaneiro de 2025. Tamén o Museo das Peregrinacións e de Santiago aumentou as súas cifras con 60.986 asistentes, 12.000 máis que o ano pasado, cunha programación na que a gran protagonista foi Verba Volant Picta Manent.
Esta mostra, que afondaba na cultura viquinga e tamén na súa pegada en Galicia, é responsable, xunto ás exposicións 'Tesouros Reais. Obras mestras do Terra Sancta Museum' e 'Tattoo. Arte baixo a pel', de que a Cidade da Cultura despida 2024 coa cifra máis alta de participantes no seu programa cultural. Deste xeito, cunha media diaria de 400 visitantes, 'Unha vida viquinga sitúase', xunto a 'Faraón. Rei de Exipto e a Galicia', un relato no mundo, entre as exposicións da Cidade da Cultura cun maior número de afluencia.
A Rede Galega de Teatros e Auditorios dá comezo esta fin de semana a súa nova programación anual, que para este semestre ofrece 343 funcións de artes escénicas e musicais en 41 concellos das catro provincias. En concreto, durante os seis primeiros meses do ano serán 115 as compañías de artes escénicas e 12 os grupos de música que actuarán nesta Rede. Os espectáculos teatrais conforman unha gran parte desta actividade, con máis de 300 funcións. Pola súa banda, terán lugar 26 representacións de danza, tres de maxia e 17 de circo, o que confirma o progresivo aumento da presenza desta disciplina na carteleira. No relativo á música, están programados 16 concertos. Ademais, destaca a ampla oferta para o público familiar, con 128 actuacións deste perfil.
Con motivo da celebración en 2025 do Ano Castelao, a Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude ten prevista unha programación coa que enxalzar a súa contribución histórica, con propostas como, a recreación virtual de Castelao nunha exposición na Cidade da Cultura, que permitira interactuar directamente con el, e na que tamén se reproducirá a súa voz. Deste xeito, será o mesmo Castelao quen guiará os visitantes nun percorrido pola súa vida, obra, achegas intelectuais e políticas e tamén creativas, a través dos seus debuxos. Esta recreación da figura e da súa vida no Metaverso será posible grazas ao proxecto Galiverso da Cidade da Cultura.
O Salón Teatro, sede do Centro Dramático Galego en Santiago de Compostela, abre a súa programación de 2025 volvendo a ser un dos escenarios do ciclo de teatro en lingua portuguesa Quintas do Camões, promovido polo Instituto Camões-Centro Cultural Portugués en Vigo. Así, este venres 10 de xaneiro ás 20,00 h. o espazo ofrece en función única a montaxe Frágua de amor, o clásico da literatura portuguesa escrito polo dramaturgo Gil Vicente, coproducida pola compañía pública galega xunto a seis estruturas culturais lusas: Escola da Noite-Grupo de Teatro de Coímbra, O Bando de Surunyo, Artway, Cendrev-Teatro García de Resende, Teatro Académico de Gil Vicente e Teatro Nacional São João.
A Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) continúa cos actos de homenaxe ao matemático José Rodríguez, Científico Galego 2024. Esta mañá presentouse na facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago o libro 'José Rodríguez González (1770-1824). Un matemático sublime'. Nesta publicación, coeditada pola RAGC e o Consello da Cultura Galega, faise un repaso pola traxectoria profesional e vital deste persoeiro ilustre.
Un total de 3.334 lucenses participaron na XLVI Semana de Cine de Lugo, tanto nas proxeccións nas cinco sedes do Festival, en Aspnais ou nos Centros Penitenciarios de Monterroso, Bonxe e Teixeiro, como nas actividades especiais organizadas con motivo da Semana. A maior parte dos participantes acudiron ao Auditorio, onde se contabilizan 1.509 persoas nas seccións Oficial, infantil e O mellor do ano.
Entre o 20 e o 28 de setembro, o Galician Freaky Film Festival convertiuse en Vigo St., grazas á celebración do VIII Galician Freaky Film Festival, o festival internacional de cinema freak e fantástico de Galicia. Seis día de proxeccións e actividades paralelas culminaron coa entrega de premios, na que se coñeceron os gañadores dos Dinosetos decapitados, que este ano eran prateados e con ollos vermellos, emulando ao T800 de Terminator.
A Universidade de Santiago de Compostela mantén unha liña de colaboración activa co festival de curtas Curtocircuíto que lle permite acoller nas súas instalacións diversas actividades abertas ao público en xeral e todas gratuítas, ademais de fornecer o festival de 25 estudantes voluntarios e voluntarias que terán a oportunidade de coñecer como funciona desde dentro un certame destas características e dar aloxamento nunha das súas residencias universitarias á fotógrafa Rocío Madrid.
Achegar a música clásica á comunidade universitaria e á cidadanía próxima aos tres campus da Universidade constitúe, como sinala a vicerreitora de Extensión Universitaria, Susana Reboreda, o obxectivo de A Clásica na UVigo: Ciclo de Cámara nos Campus, que nas próximas semanas levará a Pontevedra, Ourense e Vigo o Dúo Fuchs, integrado polo violinista Mauro José Mariño e a violinista e violista Jennifer Gómez.
Desde especialistas en historia da arte ou literatura, a expertos en manga e anime, o cómic e a animación xaponesas, pasando por académicas e académicos especializados en arquitectura, turismo ou política internacional. Un total de 72 investigadores participan en Pontevedra no XVI Congreso nacional e VII Congreso internacional da Asociación de Estudios Japoneses en España, que se desenvolve por primeira vez en Galicia da man do grupo de investigación dx5.
O 25 de setembro, ás 19:30 horas, no Teatro Rosalía de Castro da Coruña, a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega celebra a vixencia da figura de Luísa Villalta cun recital poético-musical, vinte anos despois do seu pasamento, na secuencia das homenaxes que tiveron lugar en 2004 e 2014. O acto, conducido por Cesáreo Sánchez Iglesias e Beatriz Maceda, contará coas interpretacións musicais de Florian Vlashi e César Morán.
Dentro da Semana de Cine de Lugo, este luns na Deputación Provcincial, vaise presentar o libro 'BAÑOS FILMS, 70 ANOS DE CINE EN GALICIA', de Manuel Curiel Fernández. O libro percorre a historia das tres xeneracións da familia Baños, dedicados á distribución de cine en Galicia os últimos setenta anos, e vencellados á Semana de Cine de Lugo desde o seu nacemento en 1979. Na presentación intervirá Manuel Curiel, membros da familia Baños, e representantas das institucións que apoian a Semana de Cine.
O Orfeón Lucense, xunto coa Catedral, o Bispado de Lugo e a familia Castiñeira, convoca o 'Premio José Castiñeira de Humanidades'. Concederase a persoas ou institucións que se distingan polo seu labor humanístico, nas artes ou nas letras, a prol da convivencia social e na mellora das relacións humanas, seguindo o exemplo de José Castiñeira. O premio, que se convocará anualmente, non ten dotación económica e consistirá nunha placa que deixe constancia do nomeamento.
O Consello Directivo da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) ratificou a decisión de que Xosé Manuel Beiras reciba a Homenaxe O Escritor na súa Terra-Letra E en 2025, na cidade de Santiago de Compostela, destacando, dentro da súa extensa traxectoria vital, a súa faceta como ensaísta e tradutor, así como a súa xenerosa colaboración coa AELG, sendo parte do Consello Directivo da Asociación entre 1982 e 1986.
