Noticias cultura
A idea de divulgar a creación musical dun compositor lucense do Rexurdimento é o eixe deste ciclo de concertos de homenaxe a Xoán Montes na súa faceta como pianista. A súa produción para este instrumento é a parte máis descoñecida do seu catálogo e representa unha parte esencial do patrimonio cultural galego no eido musical. Xunto con Javier Ares Espiño, encargaranse das interpretacións Jorge Briones Martínez e Pablo Diago Busto, todos eles con sólidas traxectorias artísticas e consolidados como referentes na recuperación e posta en valor da música galega dos séculos XIX, XX e XXI. Os concertos do mes de outubro comezarán o vindeiro sábado día 11 no Liceo de Ourense (19,30 horas).
A Filmoteca de Galicia está a documentar centos de horas de vídeos de acontecementos históricos dos anos oitenta, procedentes do fondo depositado na cinemateca da Xunta polo produtor coruñés Xosé Xoán Cabanas Cao. O volume deste arquivo é moi amplo, cunha cifra próxima ás 400 horas de material entre as algo máis de 180 horas de vídeo dos seus 300 traballos finalizados e un cómputo superior ás 200 horas en brutos adscritos a estas producións. Os contidos pertencen a diversas produtoras e abranguen pezas de toda índole, tanto de ficción como documental, pero é neste último apartado no que o fondo destaca pola súa singularidade histórica dentro do panorama audiovisual galego dos anos oitenta.
Tivo lugar hoxe a presentación de 'Ser humanos', de Pilar Casal, coa que acadou o XXIII Premio Ramón Piñeiro de Ensaio, convocado pola Xunta de Galicia e a Editorial Galaxia co apoio de Caixa Rural Galega. Pilar Casal, é funcionaria de profesión, licenciada en dereito e ten colaborado con diversas iniciativas de creación en materia de artes vivas. Ademais, é filla de Benxamín Casal, galeguista histórico, director da Editorial Galaxia e unha figura central do galeguismo. A nova edición do Premio Ramón Piñeiro de Ensaio xa está convocada. Poderán presentarse traballos ata o 15 de novembro, aínda que a decisión do xurado darase a coñecer en decembro.
A programación de outubro da Filmoteca de Galicia prestaralle unha especial atención á figura do cineasta Travis Wilkerson no marco da súa habitual colaboración co Festival Internacional de Cine da Coruña Intersección. O artista estadounidense visitará a cidade os días 3 e 4 de outubro para presentar dúas destas sesións dedicadas á súa obra. A cinemateca galega avanzará, ademais, no ciclo dedicado ao realizador francés Maurice Pialat, será unha das sedes do festival Animacción e mostrará a restauración dos arquivos da produtora coruñesa Espello Vídeo Cine correspondentes á década dos 80. Estas actividades centran a próxima carteleira mensual, que tamén celebrará o Día do Cine Español coa proxección o día 7 de El inquilino, de José Antonio Nieves Conde (versión restaurada).
O festival de danza e artes do movemento 6coreógrafas celebrará a súa quinta edición os días 3 e 4 de outubro na Estrada para conformar cunha ampla programación de espectáculos e actividades formativas que consolidan o encontro como un referente desta disciplina escénica en Galicia. Baixo a dirección da coreógrafa e bailarina Paula Quintas, o festival comezará o 3 de outubro cunha nova sesión do ciclo de conversas Entre formas e palabras, na Casa das Letras. A cita enmárcase no programa itinerante deseñado e organizado conxuntamente pola Xunta e a Fundación Paideia Galiza co obxectivo de impulsar o talento e a profesionalización do sector.
Foi inaugurada a unión artística de Jaione Camborda, Max Estebam e Joan Fontcuberta na experiencia inmersiva 'Percepción e incerteza', coa que o Centro Galego de Arte Contemporánea arranca a súa programación de outono. Trátase dun diálogo entre tres grandes creadores actuais que traballan coa imaxe en movemento desde perspectivas moi distintas, pero das que son nomes referentes. Cada unha das pezas dos tres artistas aborda os conceptos de percepción e da incerteza desde canda súa disciplina. Deste xeito, Jaione Camborda afonda no universo dunha persoa xordocega en relación coas posibilidades e contradicións do mundo cuántico.
A Cidade da Cultura apoia a creación contemporánea internacional ligada ao Camiño de Santiago coa estrea de Horizontes Errantes, un proxecto de danza e peregrinación artística da coreógrafa española Laura Aris e o bailarín alemán Jakob Jautz. A peza nútrese dos relatos da terra e dos seus habitantes, recollidos ao longo de 15 días de travesía entre Asturias e Santiago de Compostela seguindo o Camiño Primitivo. Así, durante desta semana, ambos os dous artistas estarán a traballar co músico portugués Jorge da Rocha no Gaiás, como parte do programa de residencias artísticas co que a Consellería de Cultura ofrece financiamento, espazos e recursos técnicos da Cidade da Cultura para facer realidade propostas de investigación e creación no ámbito da cultura contemporánea.
Gabriel Romero de Ávila, resultou gañador do I Premio Xosé Neira Vilas de Literatura Xuvenil coa súa obra Odio. Dotado con 6.000 , o certame púxose en marcha este ano por vez primeira, co obxectivo de pór en valor a importante contribución de Xosé Neira Vilas como precursor deste xénero no sistema literario galego. Romero de Ávila presentouse ao certame co pseudónimo 'Balboa' e acadou o premio tras a decisión unánime do xurado, conformado por Juan Andrés Fernández Castro, en calidade de presidente, Rosalía Morlán, Marcos Calveiro e Armando Requeixo, como vogais, e Marta Neira actuando como secretaria. O xurado destacou en Odio 'a solidez na construción dun thriller futurista de acción trepidante'. Concibida como novela negra distópica, a historia convida a lerse como unha parábola crítica da insolidariedade social.
O cine galego consolida a súa presenza no London Spanish Film Festival, onde por terceiro ano consecutivo conta coa sección específica Letters from Galicia para a difusión do noso audiovisual. A produción audiovisual de Galicia conta así cun escaparate propio neste festival, que en 2025 celebra a súa 21ª edición confirmándose como un dos certames de cine español máis importantes de Gran Bretaña. O Ciné Lumière da capital británica acollerá a estrea da comedia de Portocabo +Cuñados, tras a que o seu director, Luis Avilés, manterá un coloquio co público asistente. A continuación será a quenda da sesión de curtametraxes, que conforman Resonancias, de Diana Gonçalves; Abellón, de Fon Cortizo; Eu vou conmigo, de Chelo Loureiro, e Curman, de Alejandro Jato.
O festival Internacional Intersección da Coruña presentou hoxe a programación completa da súa oitava edición que se desenvolverá do 26 de setembro ao 4 de outubro para ofrecer máis de 100 de películas independentes de 17 países e situarse como punto de encontro do cinema contemporáneo. Na Sección Galicia competirán este ano 11 filmes que viaxan da memoria íntima á mitoloxía, u da exploración ecolóxica ás identidades disidentes. Destacan, neste sentido, as proxeccións de Deuses de pedra, de Iván Castiñeiras, Maldito Espírito, de Carlos Martínez-Peñalver e Alboroque, de Sabrina Fernández Casas.
Coincidindo coa conmemoración do Ano Castelao con motivo do 75 aniversario do seu pasamento, a obra e traxectoria deste escritor e político centrarán as xornadas Pensamento e Creación, que o Campus Crea promove xunto coa Aula Castelao de Filosofía. A quinta edición destas xornadas terá lugar o xoves 16 e o venres 17, combinando as conferencias con actividades creativas, como a actuación musical de A Pedreira e Alejandro Vargas e a proxección do documental As cruces de pedra na Bretaña.
A Xunta de Galicia colabora co colectivo Egeria na segunda edición dos encontros Lugopoética, que se inauguran hoxe. No acto de presentación, que tivo lugar na Delegación territorial de Lugo, participaron o secretario xeral da Lingua, Valentín García; o delegado territorial, Javier Arias; Antonio Giz, en representación do colectivo organizador; Ana Traseira, directora do centro asociado da Uned en Lugo, e os escritores Gustavo E. Díaz Rey e Xosé Carlos Ulloa, que intervirán nas sesións.
Cun panel sobre perspectivas históricas comezou a terceira edición do Coloquio Internacional en Estudos Literarios, que se prolongará ata mañá na Facultade de Filoloxía e Tradución, organizado polo Programa de Doutoramento Interuniversitario en Estudos Literarios das Universidades de Vigo e da Coruña, o Grupo de Investigación BiFeGa e a Cátedra Internacional José Saramago da Universidade de Vigo e coordinado polo docente e investigador Burghard Baltrusch, director do grupo BiFeGa.
O Festival Internacional de Teatro de Ourense (FITO) volve este mes de outubro e faino cumprindo a maioría de idade, celebrando a súa XVIII edición. Nesta ocasión, os principais escenarios da cidade acollerán dez sesións nas que se poderán ver un total de 14 representacións de compañías principalmente galegas pero tamén foráneas. Un ano máis, o campus volve a ser unha das entidades que apoian o certame e que tamén acolle parte da súa programación.
A investigación e a produción artística combínanse nos dous proxectos galardoados na quinta edición dos Premios Crea, dirixidos a recoñecer estudos, publicacións e obras creativas adscritas ás liñas de investigación do proxecto de especialización do campus pontevedrés. Promovidos polo Campus Crea co apoio da Deputación de Pontevedra, trátase duns premios con dúas categorías.
A partir do mércores, Compostela acolle unha nova edición de Mover os Marcos, o encontro xeracional que combina diálogo social e propostas culturais en directo para a mocidade. Ao longo das tres primeiras xornadas, as conversas serán as protagonistas. O Auditorio da Facultade de Ciencias da Comunicación da USC acollerá mesas ao redor de temas como a lingua, o ecoloxismo, as migracións ou os dereitos. Doutra banda, o mércores e o xoves a Igrexa da USC acollerá concertos falados de Hugo Guezeta e Alana. O Festival culminará o sábado cunha xornada ateigada de programación na Casa das Máquinas.
O Xurado dos XIV Premios Rebulir da Cultura Galega fixo público o seu veredicto, destacando nesta edición a contribución de referentes da música, das artes escénicas, da comunicación e da emigración á posta en valor da cultura galega. A gala de entrega celebrarase o sábado 20 de decembro, ás 19:00 horas, no marco do Festival Internacional Rebulir (FIR_2025), no Complexo Rogelio García Yáñez de O Picouto, Ramirás.
A USC bota a andar unha nova edición do seu Outono Cultural cunha ampla programación que abrangue música, teatro, danza, mostras, faladoiros, cursos ou propostas audiovisuais, entre outros contidos. A oferta de actividades diríxese ao estudantado da USC pero tamén están abertas ao conxunto da cidadanía. O 1 de outubro o público poderá coñecer de preto a traxectoria de Hugo Guezeta a través dun concreto falado, nunha sesión conducida por Rodri Míguez.
La evolución de la enseñanza en Ortigueira entre 1800 y 2000 ya cuenta con una crónica definitiva. El pedagogo e investigador José Manuel Suárez Sandomingo (Ortigueira, 1959) presenta su nuevo libro, una investigación exhaustiva que revela, entre otros hallazgos, que el municipio llegó a registrar un porcentaje de población universitaria superior a la media nacional. Este logro fue posible gracias al impulso de academias privadas que, durante décadas, suplieron la ausencia de oferta pública en educación secundaria.
Santiago acollerá do 1 ao 4 de outubro unha nova edición de 'Mover os Marcos', con conversas, música e espectáculos en directo, concertos falados, humor e cuestionamento social. A situación da lingua, o discurso ecoloxista, as identidades ou a vivenda serán algunhas das temáticas destas xornadas de encontro xeracional. A oferta complementarase con propostas culturais como break dance, podcast en vivo, presentacións pechacucha e concertos de bandas galegas.
