Notas de prensa

600 fotografías dunha 'memoria compartida' que habita nas rúas de Galicia e que 'se resiste a desaparecer'

Con elas articulan o “arquivo visual” dunha “memoria compartida que aínda habita nas nosas rúas”, como sinalan no prólogo desta publicación.

As máis de 600 imaxes reunidas neste volume amosan “letras pintadas, vidros dourados, rótulos corpóreos, madeira, metal, azulexos...”, contribuíndo á conservación dun “patrimonio que non adoita aparecer nos catálogos, pero que define como poucos a alma dunha cidade”, sinalan. De aí que, recoñece Lens, un dos propósitos deste libro sexa articular unha “reivindicación” respecto da conservación deste patrimonio gráfico, dada a súa progresiva desaparición. De feito, boa parte das imaxes, “igual preto dun 70%”, supoñen tamén un rexistro documental de elementos que xa non existen. Realizadas polos tres autores en múltiples puntos de Galicia, trátase de fotografías tomadas, principalmente entre 2005 e 2021, explica Lens, aínda que tamén poden atoparse algunhas realizadas na década de 1990.

Este fotógrafo e docente participará este xoves, xunto a Willemse e o director de edicións de Galaxia, Marcos Calveiro, na primeira presentación de Os rótulos da nosa vida, que terá lugar ás 19.30 horas na Galería Maraca de Vigo.

Un estudo da UVigo como xerme

Unha investigación desenvolvida no ano 2008 na Universidade de Vigo, no marco da Cátedra Filgueira Valverde, constitúe o punto de partida do proxecto de rexistro fotográfico que agora deu lugar a este libro. Trátase de Anacos da nosa historia, un proxecto de recuperación, documentación e catalogación dos letreiros comerciais e publicitarios de tipo tradicional da provincia de Pontevedra que Lens levou a cabo xunto cos tamén profesores da facultade Fortunato Rodríguez, Paulino Pérez, Alberto Dafonte, Carlos Soutelo, Jesús Pérez Seoane e o xa xubilado Xaime Fandiño. “É un proxecto que comezou aquí e que logo evolucionou, traspasando as fronteira da provincia para expandirse cara toda Galicia”, sinala.

Foi nese senso o informático e deseñador Robert Willemse, quen “reuniunos agora a todos”, explica Lens, para conformar esta escolma de 600 fotografías que se presentan neste libro. Willemse, informou Galaxia, dedicouse como fotógrafo afeccionado a documentar elementos gráficos nas rúas, como rótulos e letreiros que adoitan “pasar frecuentemente inadvertidos” e ao seu traballo e o de Lens sumouse o da arquitecta e enxeñeira residente en Londres Ana Cocho, cuxo “interese co patrimonio gráfico” comezou coa súa publicación Rotulados, editada no 2006 polo Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia.

“Condenados a desaparecer”

No prólogo desta publicación, Lens, Cocho e Willemse sosteñen que “poucas cousas hai que doten máis de identidade as rúas das nosas vilas e cidades que a presenza dos rótulos comerciais”, ,máis aló de “outro tipo de vestixios, mostras arquitectónicas ou escultóricas” que contan xa cunha protección especial por parte das institucións. Pola contra, rótulos e carteis, pese a ser “unha parte fundamental da personalidade da paisaxe urbana e de estar presentes no imaxinario de cada un de nós, están condenados a desaparecer”, denuncian. Nese senso, os autores deste libro recoñecen que nas últimas décadas puido observarse “unha corrente de conservación” e de posta en valor destes elementos, resultado en boa medida do “interese salgunhas persoas e asociacións”. Pola contra, “salvo algunha actuación moi puntual”, sinalan, “é moi estraño que desde as institucións se proxecten normativas que eviten a progresiva desaparición destes carteis comerciais”. Ante esta situación, xorden iniciativas como a Red Ibérica en Defensa del Patrimonio Gráfico, da que forman parte os autores e autora dun libro que buscan “axude a conformar unha boa idea do universo gráfico destas pezas excepcionais e avive as conciencias para evitar a súa desaparición”.