Actualidad de Tecnología

As empresas galegas que empregan Intelixencia artificial son xa o 15,7%, tras experimentar un crecemento do 51,1% no último ano. Crece tamén o uso do Cloud Computing, que pasou do 31,5% ao 38,2% no mesmo período de tempo. Son datos da enquisa sobre o uso das TIC e do comercio electrónico nas empresas 2024/2025, publicada hoxe polo Instituto Nacional de Estatística (INE) e que constatan o crecemento sostido das tecnoloxías innovadoras no tecido produtivo galego. Outro dos indicadores do grao de dixitalización das empresas galegas é a incorporación dos especialistas TIC. O 13,1% das empresas de máis de 10 empregados conta con este perfil profesional, un 4% máis no último ano, o que a converte a Galicia na novena Comunidade Autónoma con máis proporción de especialistas TIC no tecido empresarial.

En torno ao 75% do alumnado galego de 5º e 6º de Primaria e de ESO dispón de teléfono móbil e a maioría conéctase a internet practicamente a diario, segundo se desprende da V Enquisa de diagnose da convivencia 2025. O estudo consta dun amplo bloque sobre a convivencia nos centros escolares tanto para alumnado de ensino obrigatorio (Primaria e ESO) como postobrigatorio (Bacharelato e Formación Profesional) e outro bloque enfocado aos hábitos sociais do alumnado, que se introduciou por primeira vez na enquisa de 2023. Arredor do 90% do alumnado (91,6% dos estudantes de 5º e 6º de Educación Primaria, o 84,33% dos de ESO e os 78,83% dos de ensinanzas postobrigatorias) afirman que nunca ou case nunca recibiu condutas intimidatorias por estes medios.

A Empresa Común Sesar JU (Single European Sky ATM Research Joint Undertaking) é unha asociación público-privada europea que ten como obxectivo modernizar a xestión do tráfico aéreo en Europa, impulsando o concepto de 'Ceo Dixital Europeo'. O seu obxectivo é acelerar a transformación dixital do sector, unificar o espazo aéreo europeo e aumentar a súa capacidade para manexar o tráfico futuro. Forman parte dela a UE, Eurocontrol (Organización Europea para a Seguridade da Navegación Aérea) e máis de 50 organizacións que abranguen toda a cadea de valor do sector da aviación: aeroportos, provedores de servizos, operadores de drons, industria e comunidade científica.

A Comisión Europea concedeu a España esta semana unha segunda factoría de Intelixencia Artificial (IA Factory). Esta nova infraestrutura, que se suma á do Barcelona Supercomputing Center-Centro Nacional de Supercomputación (BSC-CNS), situarase no Centro de Supercomputación de Galicia (CESGA), fundación participada polo Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) –organismo adscrito ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades– e pola Xunta de Galicia. A posta en marcha desta factoría suporá un investimento total de 82 millóns de euros, dos que o Goberno de España achega 24 millóns de euros, a través do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.

Persoal investigador do Centro Singular en Química Biolóxica e Materiais Moleculares da USC (CiQUS) acaba de presentar unha innovadora estratexia molecular para transportar fármacos contra o cancro ata o núcleo de células tumorais para que poidan desenvolver a súa función terapéutica. Neste caso, os estudos realizáronse con doxorrubicina, un fármaco habitual en quimioterapia. O seu uso prolongado pode xerar células resistentes, un fenómeno que este traballo consegue sortear mantendo a súa actividade antitumoral. O avance parte dunha idea sinxela pero poderosa: a capacidade dos péptidos cíclicos — pequenas cadeas de aminoácidos pechadas en forma de anel— para amontoarse e formar estruturas cilíndricas ocas (nanotubos) nas membranas deste tipo de células.

A I+D+i galega viviu hoxe un novo fito coa posta en funcionamento da liña de comunicación cuántica terrestre máis longa de España e tamén unha das maiores de toda Europa: 120 quilómetros que unen a partir de agora Santiago de Compostela e Vigo, en concreto o Centro de Supercomputación de Galicia (CESGA) e o Vigo Quantum Communication Center (VQCC). O conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román Rodríguez, e o reitor da Universidade de Vigo, Manuel Reigosa, participaron na posta en funcionamento desta conexión, nun acto ao que tamén asistiron, entre outros, a subdirectora de RedIRIS da Red.es, Esther Robles.

Preto de medio cento de estudantes de oito centros educativos galegos deseñaron o seu propio satélite a partir de materiais de refugallo. É a cuarta das actividades da Semana Mundial do Espazo en Galicia promovida pola Xunta no marco da Iniciativa Estratéxica en Seguridade, Defensa e Aeroespazo e que conta coa colaboración de numerosas empresas do sector, universidades e centros tecnolóxicos. Os equipos, integrados por seis alumnos e de diferentes ciclos da ESO, enfrontáronse a este reto de construír o seu propio satélite en Nigrán, nas instalacións da empresa UARX Space, que colabora con Airbus e a UVigo na celebración deste hackaton, que permitiu aos estudantes poñer en práctica as súas habilidades de deseño, enxeñaría e traballo en equipo.

Baixo a marca Galicia: o mellor camiño en biotecnoloxía, a delegación galega está amosando na feira o potencial científico e empresarial da Comunidade. Ademais da Axencia Galega de Innovación, a delegación conta coa participación da Axencia de Coñecemento en Saúde (ACIS), XesGalicia e as fundacións públicas dos Institutos de Investigación sanitaria IDIS, IISGS e INIBIC, as agrupacións industriais Bioga, Clúster Saúde de Galicia e VIRATEC, e as tres universidades públicas galegas: Universidade de Santiago de Compostela, Universidade de Vigo e Universidade da Coruña. En total, a comitiva aglutina a máis de 160 empresas a través destas agrupacións industriais, tres universidades e tres fundacións sanitarias, unha mostra da diversidade e da solidez do ecosistema galego biotech.

Foi inaugurado no Centro Galego de Arte Contemporánea o segundo encontro do ecosistema de I+D+i en cuántica. Baixo o título 'Construíndo ecosistemas de impacto en cuántica', o foro reuniu un cento de expertos e entidades relacionadas con este eido a nivel nacional e internacional, co obxectivo de fortalecer as colaboracións e posicionar Galicia como unha comunidade de referencia nestas tecnoloxías. Esta xornada enmárcase no proxecto Quorum (Ecosistemas de innovación en cuántica), financiado por CDTI con fondos do Mecanismo de Recuperación e Resiliencia (MRR). Liderado por Gradiant e coa participación de Fujitsu, a Axencia Galega de Innovación, Cesga, Fidesol Itecam, QCentroid e Qilimanjaro, aspira a crear unha contorna colaborativa para fomentar a innovación no campo cuántico en España e posicionar ao país á vangarda.

O centro Gaiastech da Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia acollerá o próximo xoves, 2 de outubro, a partir das 9:30h., unha xornada de debate sobre as oportunidades que representan tecnoloxías como a intelixencia artificial para o emprego, o desenvolvemento social con criterios éticos e a garantía de que as persoas reciban información veraz. A xornada ten como obxectivo acoller un diálogo que conecte visións técnicas, sociais, éticas e institucionais para comprender mellor como as tecnoloxías innovadoras transforman ámbitos tan sensibles como o emprego, a formación, os dereitos fundamentais ou a información.