Noticias cultura
CulturON, a campaña de actividades estivais que se estenderán por toda Galicia ata setembro, chegará este ano a máis de 200 concellos co obxectivo de dispor dunha oferta cultural descentralizada e diversificada, accesible a todos os públicos con independencia da súa idade ou do seu lugar de residencia. Organízanse así case 550 actividades no marco dos distintos festivais que se celebran en moi diversas localidades (de narrativa, teatro, música...) con algunhas citas de especial relevancia como son as englobadas no Fest Galicia ou a Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia. Ademais, súmanselle os máis de 800 eventos vencellados a circuítos de danza, maxia, música, espectáculos de rúa, novo circo ou literatura, que farán fincapé nas zonas rurais.
Quedan tres meses para inaugurar a oitava edición do festival de cine freak e fantástico de Vigo e o equipo de programación está inmerso na busca das mellores curtametraxes de ciencia ficción, terror, fantasía, humor e animación producidas en todo o mundo e que formarán parte da Selección Oficial do GFFF. O traballo intensifícase logo de pechar a convocatoria de recepción de pezas o pasado 10 de xuño que, gozou de gran aceptación en toda Europa, América e Asia. Recibíronse máis de 400 curtametraxes, que se suman ás máis de 700, a maioría inéditas en Galicia, que o equipo xa leva visionadas.
Dique pon en diálogo a danza contemporánea e a danza tradicional galega nunha conversa que reflicte a conexión entre o pasado e o presente. A peza nace do desexo do director artístico de Nova Galega de Danza, Jaime Pablo Díaz, de recuperar a historia esquecida das máis de 200 mulleres que, durante a construción do Dique da Campá de Ferrol entre 1874 e 1879, retiraron 245.000 metros cúbicos de terra e pedras que transportaron en 11.600.000 cestos sobre as súas cabezas. Nova Galega de Danza formou un equipo artístico e técnico integramente feminino, con Marta Pazos á fronte da dirección.
O Proxecto Nós, que desenvolven o Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías Intelixentes (CiTIUS) e o Instituto da Lingua Galega (ILG), ambos os dous da USC, vén de anunciar a creación de Carballo, un modelo de linguaxe de grande escala de alta calidade en galego que permitirá a creación de novas ferramentas e aplicacións de IA xerativa para a lingua propia de Galicia. Carballo, o meirande creado nunca para o galego, é un modelo coñecido como fundacional por ser a peza básica -e esencial- para construír ferramentas versátiles e de moi alta calidade mediante IA xerativa con tecnoloxía lingüística, como chatbots, tradutores ou correctores automáticos.
A Xunta de Galicia convoca os Premios da Cultura Galega 2024, certame que recoñece o labor creativo e a súa expansión nos novos espazos actuais desde a súa primeira edición, en setembro de 2010. As oito modalidades convocadas son as de Letras, Artes Visuais, Artes Escénicas, Música, Audiovisual, Lingua, Patrimonio Cultural e Proxección Exterior. As institucións e entidades culturais ou profesionais relacionadas con cada unha delas dispoñen de dous meses para entregar as candidaturas, tal e como se recolle no Diario Oficial de Galicia. Deste xeito, as solicitudes deberán ser presentadas ata o 13 de agosto por medios electrónicos a través do formulario dispoñible na sede electrónica da Xunta de Galicia.
A posta en escena de La Bohème abrirá esta 72ª edición con dúas representacións o 8 e o 10 de setembro no Palacio da Ópera. A homenaxe a Puccini arranca, pois, cunha das súas obras máis coñecidas, que regresa á Coruña despois de 17 anos. Con ela, volven tamén á Temporada Lírica o tenor Celso Albelo e a soprano Miren Urbieta-Vega, nos papeis protagonistas desta produción da Luglio Musicale Trapanese, con dirección escénica de Danilo Coppola. Helena Abad, Manuel Mas, Simón Orfila, Pablo Carballido, Jacobo Rubianes e Alfonso Castro completan o elenco desta montaxe, na que José Miguel Pérez-Sierra levará a batuta da Orquestra Sinfónica de Galicia e para a que se contará, así mesmo, cos coros Gaos e Cantabile.
A homenaxe que se lle renderá ao que foi Premio da Crítica (1972 e 1977), Premio Nacional de Narrativa (1981), Premio Príncipe de Asturias (1982), Premio Cervantes (1985) e Premio Planeta (1988), abrangue actividades de diversa índole. Deste xeito, no marco do programa xa se celebrou unha conferencia a cargo do presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes, e estreouse unha composición musical de Miguel Brotóns sobre o homenaxeado. Ademais, contémplase unha publicación da biografía do autor e as representacións no Teatro Jofre das obras Las hermanas Recalde e Una gloria nacional.
Na edición deste ano destacan os cursos de formación en técnicas tradicionais a través de artesáns reputados e de longa traxectoria nos seus ámbitos. O artesán Álvaro M. Leiro (Pazos de Borbén), Premio Nacional de Artesanía de 2023, impartirá un curso centrado na cestería en espiral empregada tradicionalmente para fabricar pezas para transportar dende alimentos ata auga. Leiro é un artesán que colabora habitualmente coa empresa Loewe e no 2023 foi recoñecido tamén co Premio Mestre Artesán Círculo Fortuny ao mellor artesán de vangarda. O curso está dirixido a profesionais ou interesados con coñecementos previos.
A Filmoteca de Galicia dedica na súa programación de xuño un ciclo ao cinema de Leon Hirszman, programado en colaboración co festival Play-Doc de Tui, que acolleu o pasado mes de maio a primeira retrospectiva europea sobre o cineasta brasileiro. A continuidade dos programas dedicados a Yasujirō Ozu e a Daniel Domínguez, así como a proxección dos traballos finais de Cinema en Curso son outras das citas destacadas coas que se despedirá a temporada 2023-2024 na cinemateca da Xunta. Tras a súa prematura morte, aos 49 anos, o nome de Leon Hirszman foi crecendo en recoñecemento no cinema brasileiro.
Durante os seus nove días de celebración, a Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia recibirá outras recoñecidas figuras da creación e dirección escénica, como Guillermo Calderón, Alice Ripoll, Alberto Conejero ou Esther Carrodeguas como parte dunha carteleira na que tamén figuran grande nomes do clown, como o arxentino Gabriel Chamé e a inglesa Peta Lily, así como as estreas en Galicia dos novos traballos de Alberto Velasco ou Los Galindos. Documentais, coloquios, cursos e presentacións complementan a intensa programación de espectáculos, para a que xa están á venda os bonos en ataquilla.com. Poderán adquirirse por esta vía ata o 24 de xuño, data a partir da que as entradas restantes estarán dispoñibles tanto na oficina da mostra como na súa web.
'Durante o tempo que durou o taller, buscamos maneiras de transformar a realidade a través do cinema. E fixémolo cun simple xesto, introducindo a cámara en situacións cotiás da nosa contorna, como se a estivesemos hackeando'. Deste xeito presenta o artista audiovisual e investigador da Facultade de Belas Artes Berio Molina o taller A xogos coa realidade, no que dez estudantes do campus traballaron nunhas curtametraxes que na tarde deste martes abren a programación de Novos Cinemas.
Os artistas, docentes e investigadores da área de Didáctica da Expresión Plástica da USC Salvador Cidrás e Vicente Blanco Mosquera forman parte da ducia de creadores do Noroeste peninsular que dan vida coas súas obras á exposición Norte Silvestre e Agrestre, unha mostra colectiva comisariada por Filipa Ramos e Juan Luis Toboso que afonda, a través de manifestacións de arte contemporáneo.
A obra 'Toxos', de Jacqueline Reimúndez e Anxo Cambón, foi a obra gañadora da categoría de Ficción do Facom Fest, e está acompañada no palmarés por ' Vulgaris', de Mario Fernández Filloy, galardoada na de Non Ficción e por 'No Name', asinada polo Colectivo i para a banda Beach Avenue, na categoría de videoclip. En cada categoría outorgáronse igualmente varias mencións especiais en recoñecemento a labores técnicas e artísticas.
Este xoves, 30 de novembro, ás 10,30 h, na Biblioteca do Instituto Gregorio Fernández de Sarria, foi presentado o libro A PARADELA DOS MÁIS NOVOS, editado polo Concello de Paradela con motivo do seu bicentenario, e no que colaboraron os alumnos do Ceip de Paradela e os alumnos de Paradela que cursan estudos nos institutos Xograr Afonso e Gregorio Fernández.
O delegado territorial da Xunta en Lugo, Javier Arias, mantivo hoxe unha xuntanza coa directora do centro asociado da Uned en Lugo, Ana Traseira, e co presidente do colectivo Egeria, Xulio Xiz, na que valoraron as posibles vías de colaboración para levar a cabo un proxecto cultural conxunto a desenvolver no primeiro semestre do próximo ano.
Un equipo de persoal investigador revisita, cen anos despois da fundación do Seminario de Estudos Galegos (SEG), o labor daquela mocidade que en 1923 puxo os alicerces dunha construción, cultural e científica, monumental. Este é o cometido da obra As disciplinas do Seminario de Estudos Galegos onte e hoxe, editada polo Servizo de Publicacións e Intercambio Científico da USC e que se presentou no Salón de Graos do Colexio de San Xerome.
O II Certame de Paisaxe Sonora, unha iniciativa a prol do fomento da creatividade promovida pola USC ao abeiro do convenio Lugo Cultural, que recibe financiamento da USC, Deputación Provincial de Lugo e Concello de Lugo, distingue as obras Sensacións do Morrazo, de Carlos Suárez, e El Peregrino, de Luz María Salgueiro e Diego Sanmartín.
O campus de Ourense acolle o 6º Congreso Internacional Patrimonio Cultural Inmaterial e Educación, co lema 'Ponte entre escola e sociedade'. Desenvólvese unha intensa programación na que se afonda na identificación, valoración, interpretación, transmisión e dinamización deste patrimonio a través da educación, dedicando unha especial atención aos 20 anos da aprobación da convención da Unesco de salvagarda do patrimonio cultural inmaterial.
O recente e innegable éxito do cinema creado por artistas e cineastas galegos inspirou a organización deste seminario. Un éxito que vén dunha longa tradición de arte e de bo facer diante e detrás das cámaras, xurdidos en terras galegas. Este seminario pretende facer un repaso da Historia do cinema galego, dende os seus inicios ata a actualidade, cunha primeira parte máis académica, centrada na propia Historia, e cunha segunda parte de relato de experiencias.
Despois do parón pola pandemia, o Ciclo de Cine e Lingua regresa este outono cunha edición dedicada ás mulleres directoras. E farao nun novo escenario, ao trasladarse esta activdade do edificio Cambón á sede institucional da Universidade no Berbés. Deste xeito, e da man do Vicerreitoría de Extensión Universitaria, ao longo dos meses de novembro e decembro o edificio Redeiras acollerá as proxeccións de cinco películas en versión orixinal con subtítulos en español.
