A cita, á que asisten arredor dun centenar de persoas, está organizada pola Facultade de Educación e Traballo Social da Universidade de Vigo; polo Centro de Cultura Popular XaquÃn Lourenzo da Deputación de Ourense; por Ponte...nas ondas!, oenegué consultora acreditada pola Unesco desde 2015 e recoñecida en 2022 como modelo de boas prácticas do PCI na Unesco, e pola Universidade Trás-Os-Montes e Alto Douro (UTAD), en colaboración con entidades, universidades e outras organizacións.
Na súa inauguración este xoves no Edificio de Ferro do campus de Ourense Manuel Reigosa, reitor da Universidade de Vigo, recalcou como “o patrimonio inmaterial forma parte do que fomos, do que somos e do que seremos” e a importancia de vinculalo coa educación xa que, lembrou, “a construción dunha sociedade mellor empeza na escola”. Do mesmo xeito, Antonio Leite, secretario de Estado de Educación de Portugal, destacou que “a escola ten un papel determinante na transmisión do patrimonio, sobre todo se é a escola que queremos para este século” e salientou como a salvagarda e transmisión do patrimonio inmaterial “é un traballo que non remata e no que temos que profundar”, pondo en valor o exemplo de Ponte...nas ondas!. Pola súa banda, César Fernández, deputado de Cultura da Deputación de Ourense, e Carmen MartÃnez, directora xeral de Patrimonio da Xunta de Galicia, lembraron o compromiso das institucións que representan co patrimonio inmaterial e Daniela Fonseca, pró-reitora para a Cultura e Serviços de Documentação da Universidade de Trás-os-Montes e Alto Douro (Portugal), e Esmeralda Carvalho, en representación de Ponte...nas ondas!, valorizaron “o soño cumprido” de acadar o recoñecemento da Unesco para esta iniciativa da raia galego-portuguesa.
Tres dÃa de intensa programación
O congreso, que aposta por unha perspectiva multidisciplinar pero cun enfoque moi educativo, comezou este xoves 16 de novembro coincidindo coa celebración do DÃa Internacional do Patrimonio Mundial e inclúe un amplo abano de comunicacións, conferencias e mesas redondas sobre patrimonio cultural inmaterial e exemplos do seu uso educativo. Nelas afóndase en cuestións como a integración do PCI na educación (dedicando especial atención ao caso galego-portuguesés) e ao patrimonio inmaterial doutras zonas da penÃnsula ibérica recoñecido pola Unesco. Igualmente este xoves pola tarde acolle a reunión de traballo de responsables das facultades de educación e centros de formación do profesorado da Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal co obxectivo de analizar o papel do PCI na formación dos docentes e as posibilidades de integración do PCI galego-portugués nos currÃculos das titulacións educativas.
No encontro, lembrou Xosé Manuel Cid, decano da Facultade de Educación e Traballo Social, tamén se fará a sinatura de protocolo e compromiso de participación na Rede de Iniciativas do PCI da Raia Portugalega. Trátase da creación dunha rede de experiencias no ámbito do patrimonio cultural inmaterial á que están convidadas preto de 90 entidades (museos, asociacións, etc.) dos concellos da “raia”, co obxectivo de que “se coñezan, intercambien experiencias, se realicen formacións e, en definitiva, sexa útil para a sociedade”. Ademais, na programación tamén destaca este venres o acto de entrega de premios do 6º Concurso As Imaxes do Patrimonio, organizado por PonteÂ…nas ondas!, no que participaron escolares da Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal. Paralelamente a estas actividades tamén se teñen habilitado varias exposicións arredor do patrimonio inmaterial no Edificio de Ferro do campus de Ourense. Unha, realizada co apoio do Concello de Ourense e situada na planta baixa, céntrase nos 20 anos da convención de PCI en España, recollendo imaxes do patrimonio distinguido con este selo. A segunda, situada na primeira planta deste edificio, recolle os traballos de escolares premiados na anterior edición do concurso As Imaxes do Patrimonio e a súa transformación en viñetas por destacados ilustradores. A actividade do congreso rematará o dÃa 18 cunha visita a Vilarelho (Chaves, Portugal).
Con esta decisión, procúrase ampliar a internacionalización, unha maior apertura á creatividade dixital coa irrupción das novas tecnoloxÃas e darlle pulo a súa descentralización dentro e fóra de Galicia. O obxectivo con esta renovación é impulsar estes eidos na actividade deste centro museÃstico, referente da arte contemporánea en Galicia e España, tras case once anos con Santiago Olmo á fronte da súa dirección. Como resultado do seu labor, o Centro Galego de Arte Contemporánea acadou en 2025 ser recoñecido como Insignia da cultura galega polo Observatorio da Cultura da Fundación Contemporánea, segundo os resultados do prestixioso informe elaborado coas valoracións de máis de 400 expertos e profesionais de toda España.
O presidente da Xunta informou de que 'Galicia vai liderar un val especializado en tecnoloxÃa cuántica no que participarán nove paÃses europeos' e que contará cun investimento de 14,3 millóns de euros. Rueda lembrou que a comunidade 'está a posicionarse como referente europeo' neste eido e asegurou que o feito de que Galicia lidere un proxecto 'nunha materia con tanto futuro é un reflexo da boa saúde da I+G+i galega'. A Comisión Europea acaba de conceder un novo proxecto de cuántica polo que a nosa Comunidade vai liderar un val de innovación, é dicir, unha iniciativa de colaboración entre rexións que destacan pola súa capacidade neste ámbito e que, grazas a este val, van conectalas para facer novos desenvolvementos e incrementar a soberanÃa da UE.