martes, 24 de febrero de 2026
Nesta liña, criticou o agravio continuo do Executivo estatal á Comunidade galega cun trato diferente a outros territorios e puxo como exemplo a inacción e falta de transporte alternativo de Renfe hai unhas semanas ante a suspensión de servizos ferroviarios polas condicións climatolóxicas adversas. Algo que noutros territorios non pasa e en Galicia foi a Xunta a que ofertou case un cento de reforzos no eixo atlántico ante esta situación.
Fixo referencia aos incumprimentos de horarios e tempos de viaxes ou á deficiente oferta de frecuencias e prazas no eixo atlántico, ademais de que seguen sen recuperarse servizos suprimidos durante a pandemia da covid. A isto hai que sumar, engadiu, a suspensión do servizo entre Ferrol e A Coruña ou a recente eliminación de conexións entre Vilagarcía de Arousa e Santiago. No que se refire á alta velocidade, sinalou que tampouco aumentaron as conexións e, ao mesmo tempo, mantense o agravio con Ferrol, que non recuperou a única conexión directa que tiña con Madrid, Lugo non dispón de novas frecuencias e A Gudiña e Vilagarcía non recuperaron tampouco os servizos eliminados. No caso de Ferrol e Lugo incidiu en que o AVE segue sen chegar a estas cidades e que a urbe ferrolá é a única sen proxecto de estación intermodal polo bloqueo de Adif. De feito, ante a desidia do Goberno central coas actuacións necesarias na comarca de Ferrolterra, a Xunta impulsou un estudo para mellorar a mobilidade e o transporte ferroviario nesta comarca. Un estudo que se remitiu ao Goberno central sen que ata o de agora respondese ao Goberno galego respecto do mesmo.
Ademais, criticou que os problemas de puntualidade na alta velocidade é unha constante e mantense a ampliación no tempo de demora para que os viaxeiros teñan dereito a reclamar unha indemnización.
No que se refire ás obras pendentes en materia ferroviaria, o conselleiro incidiu nas infraestruturas do Plan Director do Corredor Atlántico, do que a Xunta aínda non coñece as cifras e prazos concretos que manexa o Ministerio de Transportes e Mobilidade Sostible sobre a relación de obras e o horizonte temporal da súa execución. Por iso, detallou as iniciativas e foros nos que participou a Xunta para reclamar a necesidade de avanzar nesta infraestrutura estratéxica. A máis recente é a reunión que o propio conselleiro tivo o pasado venres en Bruxelas coa asesora do coordinador do Corredor Atlántico, na que insistiu nesta cuestión e na necesidade de que se detallen todas as actuacións, investimentos e calendario deste Plan e no que se contemple a necesaria coordinación con Portugal.
Neste encontro, como lembrou hoxe, reclamou a integración plena de Galicia neste corredor multimodal transeuropeo e que se garanta a conexión ferroviaria para os principais portos galegos. Isto supón recoñecer a Ferrol e Vigo como portos nodais da rede básica para que a súa comunicación co tren, ao igual que A Coruña, estea rematada en 2030 e non en 2050 coa súa identificación actual na rede global. Non ten sentido que os portos de Vigo e Ferrol non sexan portos nodais, incidiu.
No caso do porto de Vigo, sinalou que pese a ser un dos 10 máis activos de España polas súas importantes cifras de tráfico e emprego, a exclusión do Ministerio impídelle acceder aos fondos do Mecanismo Conectar Europa e supón quedar fóra dos fondos para portos nodais, unha categoría que teñen portos con menos tráfico que o vigués. No caso de Ferrol, o bloqueo do Goberno central impide a súa conexión coa península.
Do mesmo xeito, como outras actuacións pendentes neste ámbito destacou a necesidade de modernizar a liña Ferrol-A Coruña -empezando polo baipás de Betanzos- e A Coruña-Monforte, a saída do porto de Bouzas, pola liña do Miño ata Ourense, e a conversión da rede ferroviaria galega ao ancho internacional, xa que actualmente o 80% ten ancho ibérico.
Á falta de concreción sobre o Plan Director do Corredor Atlántico engádese o grupo de traballo para facer seguimento deste plan que o Ministerio constituíu en xaneiro do ano pasado e que está coordinado polo comisionado do Corredor Atlántico. Cómpre indicar que a Xunta non ten información de quen integra o grupo nin de se tivo actividade en máis dun ano en funcionamento.
Obras de alta velocidade pendentes
Canto aos traballos necesarios para optimizar o tempo de percorrido do AVE Galicia-Madrid destacou a necesidade de impulsar a Variante Exterior de Ourense e completar a dotación da dobre vía, xa que o feito de que aínda haxa 120 quilómetros en vía única provoca que esta liña teña ata un 75% menos de capacidade que a media dos corredores de alta velocidade.
Por outra parte, respecto á conexión ferroviaria de alta velocidade entre Galicia e o norte de Portugal advertiu de que co retraso que acumula a Saída Sur de Vigo e o treito entre O Porriño e a fronteira portuguesa é inviable o horizonte 2030-2032 do Goberno central. Tendo en conta que aínda está por definir unha nova ponte internacional entre ambos estados, tal e como se informou esta semana no Consello da Xunta, coa tramitación actual non sería posible ata polo menos 2038 que esta infraestrutura tan estratéxica para a Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal sexa unha realidade. A semana pasada o alcalde de Porto ratificoulle ao presidente da Xunta, Alfonso Rueda, o compromiso de progresar na infraestrutura en territorio portugués, o que demostra que en Portugal a vontade política é máis clara.
O Centro Tecnolóxico do Mar traballará nos vindeiros dous anos no proxecto 'Esparde-Efectos do Desprazamento Espacial de Flotas Pesqueiras Artesanais e Costeiras Derivados da Conservación e a Planificación do Medio Marino', unha iniciativa que analiza como as medidas de protección e ordenación do medio mariño inflúen nos desprazamentos da pesca artesanal e costeira, así como na sostibilidade das comunidades pesqueiras. Enmarcado no Programa Pleamar 2025, Esparde ten como obxectivo comprender mellor os efectos derivados da reubicación das flotas de pequena escala como consecuencia das restricións espaciais nos caladoiros. 'Esparde' pon o foco en embarcacións con porto base en Galicia, Asturias e Cantabria, especialmente naquelas que operan en zonas suxeitas a limitacións actuais ou futuras.
O programa de Trens Turísticos de Galicia organizada por Turismo de Galicia en colaboración con Renfe e o Instituto Ourensán de Desenvolvemento Económico, arranca unha tempada máis de itinerarios temáticos pola comunidade coa Ruta da Camelia en Flor. En total, para 2026 están previstas 13 rutas e 33 saídas, coas que se abrangue un amplo programa de experiencias turísticas, entre elas paisaxísticas, patrimoniais e enogastronómicas, co tren como eixo e modo central de transporte. As primeiras saídas correspóndense coa Ruta das Camelias en Flor. O traxecto inclúe a visita aos xardíns do Pazo Quinteiro da Cruz -que conta con máis de mil variedades de camelias-, o de Lourizán e o de Rubiáns, este con máis de 4.500 exemplares distintos.
