sábado, 7 de marzo de 2026
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, informou hoxe de que o Executivo autonómico inicia os trámites para a contratación do proxecto EdugalIA, que incorporará a intelixencia artificial á xestión e avaliación educativa para a mellora do éxito escolar. Galicia será así pioneira en España no desenvolvemento dun programa específico para usar a IA á hora de reducir o abandono escolar e mellorar a xestión dos centros.
O Consello da Xunta vén de dar luz verde á contratación da primeira fase deste proxecto, que xa está considerado como o mellor de España no uso da intelixencia artificial ao servizo da mellora educativa. Segundo destacou Rueda, este desenvolvemento tecnolóxico para a xestión escolar leva aparellado un orzamento total de 16,5 M (6,6 M achegados pola Xunta e 9,9 procedentes dos fondos europeos mediante Feder plurirrexional), dos cales saen a contratación os 13,5 M necesarios para executar as dúas fases do proxecto, que abarcan unha primeira de servizos de I+D e outra segunda de adquisición e despregamento das solucións correspondentes. Ademais, estáse a ultimar a contratación dunha oficina técnica de control de proceso, que completará o proxecto.
Tal e como explicou o presidente, a envergadura e solvencia desta iniciativa queda avalada polos 10 M que a Xunta logrou captar para este proxecto a través do proceso de Compra Pública Innovadora, o que a converte na primeira iniciativa deste ámbito e está xerando un grande interese no resto do Estado.
Datos analíticos para unha mellor toma de decisións
Esta primeira fase abrangue o desenvolvemento, avaliación e posterior compra dunha solución de acceso á información académica e de analítica avanzada de datos para a prevención do abandono educativo, así como dunha solución de asistente virtual baseado en intelixencia artificial.
Trátase, pois, de despregar un ecosistema dixital integrado que permitirá dotar o sistema educativo galego de infraestruturas analíticas avanzadas, como plataformas de intelixencia artificial, sistemas de alerta temperá e simulación de escenarios, entre outros, ao servizo do conxunto da comunidade educativa.
Grazas, precisamente, á integración de todas as fontes de datos, na práctica poderase mellorar a identificación temperá de situacións de risco no ámbito escolar, como o abandono; acadar unha maior precisión na asignación de recursos especializados ou axilizar a atención personalizada e proactiva. Isto é, en definitiva, avanzar nun modelo educativo centrado nas persoas, máis eficaz, inclusivo, personalizado e transparente. Nesta liña, Rueda destacou que o sistema permitirá alertar sobre o posible risco de abandono escolar, saber que factores inciden nel ou detectar que centros educativos precisan máis recursos para evitar estas situacións.
Entre outras vantaxes, o despregamento tecnolóxico desta iniciativa ao servizo da gobernanza educativa tamén suporá melloras directas sobre o alumnado e as familias. Neste sentido, crearase por primeira vez o expediente dixital único do alumnado, é dicir, un documento que recollerá toda a vida académica do alumno, indicou Rueda.
Tamén se desenvolverá un espazo entre familias, centros e Xunta para asistencia e información áxil e personalizada a alumnos e familias. E outro dos aspectos máis destacables é que, ao integrar todas as fontes de datos, a Administración educativa poderá facer un seguimento da redución do abandono escolar mediante o uso de técnicas analíticas avanzadas.
Tres eixes de actuación
O proxecto EdugalIA céntrase en tres ámbitos prioritarios vencellados coa mellora da equidade e calidade do sistema educativo galego: a gobernanza, a creación do expediente dixital do alumnado e o desenvolvemento dun espazo común entre familias, centros e Xunta.
No ámbito da gobernanza, habilitarase un novo modelo de Administración educativa dixital que permita integrar e consolidar de forma fiable información procedente de múltiples fontes e formatos. Isto axudará a avaliar as iniciativas e políticas promovidas pola Consellería a través da evolución do alumnado.
Outra das súas principais funcións será facilitar, a través da plataforma Galiorienta, integrada en EdugalIA, o traballo dos departamentos de orientación na súa contribución á prevención do abandono e no seu labor diario de atención á diversidade nos centros docentes. O obxectivo nesta vertente é que os xestores do sistema poidan analizar a súa evolución tanto de forma global como a nivel de centro educativo e programa implantado, permitindo a toma de decisións baseadas en evidencias e datos personalizados de calidade.
O segundo ámbito ten como finalidade poñer a disposición do alumnado e das súas familias para consulta un expediente dixital do alumnado. Este documento poderá integrar información relevante a nivel académico vinculada á identidade dixital dos alumnos e, nalgunhas etapas educativas, dos seus titores e titoras. Incluirá datos de identificación, escolarización, académicos, sobre atención a necesidades específicas de apoio educativo, outros datos educativos e de formación relevantes e metadatos do expediente. O obxectivo é que este expediente acompañe o alumnado ao longo do seu tránsito polo sistema educativo, sobre todo nos cambios de etapa, na súa relación cos diferentes centros e administracións, e que sexa accesible desde calquera lugar e en calquera momento.
Finalmente, a través de EdugalIA habilitarase un novo modelo no acceso de alumnado e familias á información do seu interese sobre o sistema educativo, é dicir, un punto único de contacto e acceso. A finalidade é dispoñer dun sistema co que o alumnado e os seus titores poidan interactuar arredor de aspectos vinculados coa súa relación coa Consellería, como dúbidas sobre procedementos administrativos no ámbito educativo e orientación en procedementos como a solicitude de bolsas ou a admisión de alumnado.
Todo o sistema estará deseñado baixo parámetros axeitados de protección de datos, xestión de permisos, consentimentos de cesión de información e privacidade, conforme á normativa.
Equipo asesor multidisciplinar
Tras aprobarse o proxecto e concederse o financiamento, a Xunta constituíu un equipo asesor multidisciplinar composto por investigadores das universidades galegas, dos centros de investigación máis punteiros, expertos en gobernanza educativa, pedagogos, analistas de datos e intelixencia artificial, que realizaron achegas para o deseño da arquitectura do proxecto, incluídas cuestións como a definición de indicadores, a protección de datos ou os principios éticos.
Tras varios meses de análise e traballo previo deste think tank no que se avanzou na definición dun modelo axeitado, agora dase o primeiro paso para a contratación da fase do proxecto centrada na I+D, para o deseño dunha solución innovadora nun período entre 2026 e 2028, así como da fase de despregamento da mesma prevista entre 2028 e 2030.
Galicia rexistrou nos meses de decembro, xaneiro e febreiro o inverno meteorolóxico máis húmido do último cuarto de século. A precipitación media ascendeu ata os 800 litros por m2. Uns valores cuxo precedente máis recente se remonta aos anos 2000-01 e que supoñen un incremento do 81% respecto ao habitual neste período. Así, foi o cuarto inverno máis chuvioso da serie histórica. En concreto, decembro non tivo unha anomalía de choiva moi notable, pero xaneiro e febreiro foron meses moi húmidos con anomalías do 98% e do 160% superiores aos valores normais nestes meses, respectivamente. En canto ás temperaturas, vivimos un inverno cálido, aínda que foi bastante máis frío que os dous anteriores.
O titular do Goberno galego, Alfonso Rueda, trasladou esta mañá á Comisión Europea, a necesidade de que o novo marco financeiro teña en conta o papel das rexións, aposte por unha xestión descentralizada dos fondos comunitarios e manteña unha política de cohesión forte no continente. Rueda, como presidente da delegación española no Comité Europeo das Rexións, mantivo unha reunión co resto de representantes nacionais e a presidenta do organismo, Kata Tüttő, co fin de fixar 'unha postura común'. Nela, lembrou as demandas de España cara o novo modelo de financiamento, que xa foron recollidas na Declaración de Galicia aprobada en outubro.
