lunes, 27 de abril de 2026
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, informou hoxe de que o Executivo autonómico inicia os trámites para a contratación do proxecto EdugalIA, que incorporará a intelixencia artificial á xestión e avaliación educativa para a mellora do éxito escolar. Galicia será así pioneira en España no desenvolvemento dun programa específico para usar a IA á hora de reducir o abandono escolar e mellorar a xestión dos centros.
O Consello da Xunta vén de dar luz verde á contratación da primeira fase deste proxecto, que xa está considerado como o mellor de España no uso da intelixencia artificial ao servizo da mellora educativa. Segundo destacou Rueda, este desenvolvemento tecnolóxico para a xestión escolar leva aparellado un orzamento total de 16,5 M (6,6 M achegados pola Xunta e 9,9 procedentes dos fondos europeos mediante Feder plurirrexional), dos cales saen a contratación os 13,5 M necesarios para executar as dúas fases do proxecto, que abarcan unha primeira de servizos de I+D e outra segunda de adquisición e despregamento das solucións correspondentes. Ademais, estáse a ultimar a contratación dunha oficina técnica de control de proceso, que completará o proxecto.
Tal e como explicou o presidente, a envergadura e solvencia desta iniciativa queda avalada polos 10 M que a Xunta logrou captar para este proxecto a través do proceso de Compra Pública Innovadora, o que a converte na primeira iniciativa deste ámbito e está xerando un grande interese no resto do Estado.
Datos analíticos para unha mellor toma de decisións
Esta primeira fase abrangue o desenvolvemento, avaliación e posterior compra dunha solución de acceso á información académica e de analítica avanzada de datos para a prevención do abandono educativo, así como dunha solución de asistente virtual baseado en intelixencia artificial.
Trátase, pois, de despregar un ecosistema dixital integrado que permitirá dotar o sistema educativo galego de infraestruturas analíticas avanzadas, como plataformas de intelixencia artificial, sistemas de alerta temperá e simulación de escenarios, entre outros, ao servizo do conxunto da comunidade educativa.
Grazas, precisamente, á integración de todas as fontes de datos, na práctica poderase mellorar a identificación temperá de situacións de risco no ámbito escolar, como o abandono; acadar unha maior precisión na asignación de recursos especializados ou axilizar a atención personalizada e proactiva. Isto é, en definitiva, avanzar nun modelo educativo centrado nas persoas, máis eficaz, inclusivo, personalizado e transparente. Nesta liña, Rueda destacou que o sistema permitirá alertar sobre o posible risco de abandono escolar, saber que factores inciden nel ou detectar que centros educativos precisan máis recursos para evitar estas situacións.
Entre outras vantaxes, o despregamento tecnolóxico desta iniciativa ao servizo da gobernanza educativa tamén suporá melloras directas sobre o alumnado e as familias. Neste sentido, crearase por primeira vez o expediente dixital único do alumnado, é dicir, un documento que recollerá toda a vida académica do alumno, indicou Rueda.
Tamén se desenvolverá un espazo entre familias, centros e Xunta para asistencia e información áxil e personalizada a alumnos e familias. E outro dos aspectos máis destacables é que, ao integrar todas as fontes de datos, a Administración educativa poderá facer un seguimento da redución do abandono escolar mediante o uso de técnicas analíticas avanzadas.
Tres eixes de actuación
O proxecto EdugalIA céntrase en tres ámbitos prioritarios vencellados coa mellora da equidade e calidade do sistema educativo galego: a gobernanza, a creación do expediente dixital do alumnado e o desenvolvemento dun espazo común entre familias, centros e Xunta.
No ámbito da gobernanza, habilitarase un novo modelo de Administración educativa dixital que permita integrar e consolidar de forma fiable información procedente de múltiples fontes e formatos. Isto axudará a avaliar as iniciativas e políticas promovidas pola Consellería a través da evolución do alumnado.
Outra das súas principais funcións será facilitar, a través da plataforma Galiorienta, integrada en EdugalIA, o traballo dos departamentos de orientación na súa contribución á prevención do abandono e no seu labor diario de atención á diversidade nos centros docentes. O obxectivo nesta vertente é que os xestores do sistema poidan analizar a súa evolución tanto de forma global como a nivel de centro educativo e programa implantado, permitindo a toma de decisións baseadas en evidencias e datos personalizados de calidade.
O segundo ámbito ten como finalidade poñer a disposición do alumnado e das súas familias para consulta un expediente dixital do alumnado. Este documento poderá integrar información relevante a nivel académico vinculada á identidade dixital dos alumnos e, nalgunhas etapas educativas, dos seus titores e titoras. Incluirá datos de identificación, escolarización, académicos, sobre atención a necesidades específicas de apoio educativo, outros datos educativos e de formación relevantes e metadatos do expediente. O obxectivo é que este expediente acompañe o alumnado ao longo do seu tránsito polo sistema educativo, sobre todo nos cambios de etapa, na súa relación cos diferentes centros e administracións, e que sexa accesible desde calquera lugar e en calquera momento.
Finalmente, a través de EdugalIA habilitarase un novo modelo no acceso de alumnado e familias á información do seu interese sobre o sistema educativo, é dicir, un punto único de contacto e acceso. A finalidade é dispoñer dun sistema co que o alumnado e os seus titores poidan interactuar arredor de aspectos vinculados coa súa relación coa Consellería, como dúbidas sobre procedementos administrativos no ámbito educativo e orientación en procedementos como a solicitude de bolsas ou a admisión de alumnado.
Todo o sistema estará deseñado baixo parámetros axeitados de protección de datos, xestión de permisos, consentimentos de cesión de información e privacidade, conforme á normativa.
Equipo asesor multidisciplinar
Tras aprobarse o proxecto e concederse o financiamento, a Xunta constituíu un equipo asesor multidisciplinar composto por investigadores das universidades galegas, dos centros de investigación máis punteiros, expertos en gobernanza educativa, pedagogos, analistas de datos e intelixencia artificial, que realizaron achegas para o deseño da arquitectura do proxecto, incluídas cuestións como a definición de indicadores, a protección de datos ou os principios éticos.
Tras varios meses de análise e traballo previo deste think tank no que se avanzou na definición dun modelo axeitado, agora dase o primeiro paso para a contratación da fase do proxecto centrada na I+D, para o deseño dunha solución innovadora nun período entre 2026 e 2028, así como da fase de despregamento da mesma prevista entre 2028 e 2030.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
