martes, 27 de octubre de 2026
O director xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo, inaugurou esta mañá a mostra Boris Savelev. Viewfinder, unha forma de mirar na Cidade da Cultura, un proxecto expositivo da Xunta de Galicia que achega ao público galego a obra dun dos fotógrafos urbanos contemporáneos máis influentes da súa xeración. Nacido en Ucraína e formado como fotógrafo independente na Unión Soviética, Boris Savelev acadou un amplo recoñecemento internacional ao longo de seis décadas capturando de maneira incansable a vida aparentemente sinxela e anónima das cidades, desde a súa Chernivtsi natal ata Vigo, onde reside actualmente.
O representante da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude subliñou a inesgotable capacidade de Savelev para construír imaxes fondamente evocadoras a partir de detalles como unha sombra, un vaso de viño ou unha liña de fiestras iluminadas nun bloque de edificios. Aínda que fosen tomadas en épocas e lugares diferentes, con película ou en dixital, todas elas comparten a sinatura da mirada de Savelev: un meticuloso traballo coa luz e a cor que as dota dunha profundidade e poética singulares, engadiu.
A mostra está comisariada polo fundador do estudio Factum Arte, Adam Lowe, coa asistencia da súa directora de proxectos, Nuria Medina, que participou na inauguración xunto co director xeral de Cultura e o artista homenaxeado. Acompañounos tamén no acto a directora de Exposicións de La Fábrica e responsable do festival PHotoESPAÑA, Ana Berruguete, entidades colaboradoras na organización.
Boris Savelev. Viewfinder, unha forma de mirar é a retrospectiva máis ampla realizada ata hoxe sobre o fotógrafo de orixe ucraína. Abrangue desde as primeiras imaxes en branco e negro que tomou nos anos 70 na Unión Soviética, os seus traballos con película en cor como freelance para publicacións rusas e estranxeiras, ata a adopción, a mediados dos anos 90, da fotografía dixital. Poderá visitarse ata o mes de novembro no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura.
Galicia na mirada de Savelev
Entre as máis de cen fotografías que compoñen o proxecto expositivo atopamos unha ducia de instantáneas inéditas tomadas nos últimos tres anos entre Cambados, Lugo, Vigo e Santiago de Compostela. A arquitectura en pedra, o bulicio das rúas, a choiva e o sol reavivaron a vontade do Savelev fotógrafo, que se vira obrigado a abandonar o seu retiro en Ucraína por mor da invasión rusa, explicou Anxo M. Lorenzo.
Con estas novas imaxes, o artista deu forma ao que por agora é o seu último portfolio, titulado Diario galego. Os seus característicos xogos de luces e sombras e o retrato da rutina anónima nas rúas seguen presentes nunhas imaxes que apenas revelan cando e onde foron tomadas por detalles de roupas, mobiliario urbano ou letreiros.
A obra de Savelev forma parte das coleccións de importantes galerías e museos de todo o mundo, como o Museo de Arte Moderno de Nova York, a Staatsgalerie de Stuttgart ou Museo de Sarre en Saarbrücken (Alemaña), entre outras moitas. Ademais, foi o primeiro fotógrafo non oficial da URSS que publicou unha monografía en Occidente Secret City (Londres, 1988) e recibiu o recoñecemento do festival internacional PHotoESPAÑA polo conxunto da súa traxectoria en 2024.
Atrapar e imprimir a luz
A exposición no Museo Centro Gaiás complétase con tres audiovisuais que afondan no proceso creativo de Savelev e na súa obsesión por perfeccionar os procesos de impresión da imaxe. A súa formación científica como enxeñeiro aeroespacial e o seu carácter perfeccionista levárono a experimentar con diferentes técnicas ao longo da súa carreira para conseguir reproducir da maneira máis fiel posible o que captaba a través do visor da cámara.
A maior parte das fotografías da mostra foron reproducidas nunha impresora plana especial de inxección de tinta deseñada por Factum Arte para construír a imaxe por capas á medida de Savelev. O artista e os técnicos de Factum Arte traballaron man a man en perfeccionar o procedemento e a máquina, empregando paneis de aluminio recubertos de gesso en lugar de papel.
Grazas a este mestura branca, utilizada para imprimar lenzos e outras superficies antes de pintar, é posible controlar a aplicación da cor en cada capa de impresión. Un acabado final puído e encerado outorga ás fotografías unha textura e profundidade similares aos da pintura realista.
O proxecto Xenoma Galicia, que conta cun investimento de 20 millóns de euros, ten por obxecto recompilar o ADN de 400.000 galegos para identificar os xenes relacionados co cancro de mama e ovario hereditario, a síndrome de Lynch e a hipercolesterolemia familiar. Ata o de agora, foron analizadas 3.112 mostras biolóxicas. En concreto, 1.037 mostras de sangue na primeira pilotaxe do proxecto, 796 de saliva no segundo piloto e, coa primeira fase do proxecto en marcha, 1.279 mostras dos voluntarios dos primeiros distritos participantes. A análise das mostras destes 1.279 participantes da fase 1 permitiu detectar 25 novos casos positivos. En concreto, 14 participantes deron positivo en cancro de mama e ovario hereditario, dous na síndrome de Lynch e nove en hipercolesterolemia familiar.
A Pedreira e Fillas de Cassandra estarán presentes no Womex 2026, o máis importante encontro mundial das músicas folk e de raíz que se celebra ata este domingo en Las Palmas de Gran Canaria. Trátase dunha iniciativa que ofrece aos artistas e ás empresas galegas un espazo para dar a coñecer o seu traballo ante programadores, festivais, axencias de contratación e outros profesionais de diferentes países. A artista foi escollida por un xurado internacional independente para formar parte dos Official Showcases, a selección oficial de concertos coa que Womex achega aos profesionais propostas das músicas do mundo.
