miércoles, 18 de marzo de 2026
Rueda explicou que o acordo se fará efectivo a partir do 1 de xullo, pero que o Goberno central irá transferindo previamente e de forma progresiva medios e recursos. O traspaso implica que o Estado ceda a Galicia 36 postos de traballo, 11 vehículos e 1,2 millóns de euros para avanzar na plena autoxestión do litoral. A isto haberá que sumar documentación e expedientes desta área que non se poderán cuantificar ata que se faga efectiva a posesión da competencia.
Neste sentido, cómpre subliñar tamén que a concesión dos títulos para a ocupación e uso do dominio público marítimo-terrestre (DPMT) é unha das funcións executivas que ten estatutariamente atribuídas Galicia pero, para poder exercelas de forma efectiva e directa, tiña que dispoñer dos medios persoais e materiais necesarios para asumir este tipo de funcións.
Por este motivo, a Xunta estivo anos reclamando estas transferencias ao Goberno central co obxectivo de completar o autogoberno sobre a súa franxa costeira, un argumento que se viu reforzando en abril do ano pasado tras recibir o aval do Tribunal Constitucional á lei do litoral galega.
Calendario de medidas
Partindo do enfoque da propia lei que aborda a costa desde unha tripla perspectiva: ambiental, social e económica, a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático presentou un calendario de medidas concretas a impulsar e executar este ano, coa colaboración e apoio doutros departamentos da Xunta, así como os pasos para dar desde o punto de vista da organización administrativa e da participación que se quere garantir neste eido debido á súa transcendencia. Galicia é a única comunidade cunha lei integral sobre este ámbito, un recoñecemento da marca Galicia Calidade que se estende tamén ao noso litoral, indicou Vázquez.
En concreto e comezando por aquelas que xa están actualmente en marcha, cómpre destacar a aprobación do primeiro Catálogo do patrimonio cultural do litoral de Galicia, cuxos traballos técnicos están iniciados.
Tal e como explicou a conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático, Ángeles Vázquez, como punto de partida tomouse un inventario realizado pola Xunta no ano 2019 e no cal se recollen 459 bens, elementos etnográficos e edificacións de carácter público e privado (muíños, antigas salazóns, conserveiras...) que serán agora analizados desde a perspectiva da Loxilga e logo de informe da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural.
O obxectivo é dignificar este patrimonio litoral, de enorme valor e distintivo de Galicia, e que no catálogo definitivo que deberá aprobar o Consello se identifiquen todos os bens seleccionados, con indicación da área do litoral en que se atopan, se xustifique a súa incorporación e se concreten os seus usos, tanto os orixinais como os que a futuro poidan ser compatibles coa súa localización. Usos que non poñan en perigo os seus valores culturais, precisou a conselleira.
Paralelamente, a Xunta seguirá avanzando no desenvolvemento dos órganos administrativos de organización e de coordinación previstos na propia norma así como nos distintos instrumentos de ordenación que permitirán abordar a toma de decisións.
Así, impulsará un pacto galego polo litoral, unha iniciativa estratéxica para converter a costa galega nun exemplo de dinamismo económico sostible, segundo explicou a conselleira. Con el farase un chamamento ás forzas políticas, ao sector produtivo, ao ámbito académico e á sociedade galega en xeral a sumarse a esta iniciativa transformadora e que situará a Galicia como referente europeo en gobernanza costeira desde unha perspectiva integral.
Tras pecharse o período de consulta pública das Directrices de ordenación do litoral (DOL) o 31 de marzo, na actualidade estase redactando o documento inicial co obxectivo de telo finalizado e sometelo a aprobación no último trimestre de 2025. Cando estean rematadas as DOL, como marco xeral de referencia para a redacción dos restantes instrumentos, abordaranse os plans de ordenación costeira e de ordenación mariña.
Ademais, este verán prevese aprobar tamén o decreto regulador do Foro do Litoral de Galicia (órgano colexiado de participación, asesoramento e consulta integrado por administracións públicas, universidades, organismos científicos, sectores produtivos e entidades ambientais) e nos vindeiros meses convocarase tamén a Comisión interdepartamental de coordinación do litoral, constituída o pasado mes de outubro coa misión de elaborar e aplicar os distintos instrumentos de ordenación da Loxilga.
Por último, no eido do desenvolvemento normativo o Goberno galego regulará un novo procedemento integrado e único para todas as autorizacións administrativas e os títulos habilitantes do litoral, ao tempo que modificará o decreto que regula as autorizacións na zona de servidume de protección co fin de adaptalo ao contido da norma.
Primeira comunidade en regular a costa en toda a súa extensión
Coa aprobación en xullo do ano 2023 da Loxilga, Galicia converteuse na primeira comunidade en regular por lei o litoral en toda a súa extensión, é dicir, incluíndo tanto a zona terrestre e intermareal como a área mariña ata as 12 millas náuticas. O obxectivo, en definitiva, é poder abordar a regulación da costa e dos usos que se desenvolven nela dunha forma integrada e por parte de quen mellor a coñece.
Neste sentido, Rueda lembrou que a comunidade galega ten a costa máis extensa de España: algo máis de 2.500 quilómetros, contando o perímetro costeiro pero tamén illas, illotes, marismas e areais. Unha realidade xeográfica que a diferencia doutras comunidades e explica por que o seu modelo produtivo e forma de vida estiveron historicamente ligados ao mar e, por tanto, requiren criterios e regulacións específicos.
A conselleira, pola súa banda, indicou tamén que esta lei permitirá levar a cabo a xestión de 1,6 millóns de hectáreas marítimas e terrestres en 86 concellos que concentran ao 58% da poboación galega, é dicir, 1,5 millóns de persoas.
Publicada en 1603, a traxedia do príncipe de Dinamarca pisa agora o escenario do Centro Dramático Galego cunha versión que sitúa no presente os seus conflitos e as tensións da coñecida trama: Hamlet enfróntase á morte do pai, ao precipitado matrimonio da súa nai co seu tío e á aparición dun fantasma que lle esixe vinganza, nunha historia marcada pola traizón, o remorso e a procura de certezas nun mundo moralmente corrompido. Nesta nova montaxe constrúese ao longo de 130 minutos unha peza viva, accesible e tamén divertida, sen renunciar á profundidade do texto orixinal. A intención é ofrecer un espectáculo no que o público galego poida verse reflectido dalgún xeito, recoñecendo cuestións, contradicións e dilemas que tamén forman parte da nosa época.
A Real Academia Galega de Ciencias elixiu á oceanógrafa Aida Fernández Ríos (Vigo, 1947 - Moaña, 2015) como 'Científica Galega do Ano'. Foi unha investigadora de referencia internacional no estudo dos océanos, labor que exerceu desde o Instituto de Investigacións Mariñas de Vigo, pertencente ao CSIC. O investigador do Instituto José Luís Garrido, quen, ademais de traballar durante tres décadas con Aida Fernández Ríos mantivo con ela unha relación moi estreita, destaca o que el chama 'o efecto Aida': 'Tiña un carisma extraordinario e un encanto persoal tremendo'.
