miércoles, 10 de junio de 2026
Rueda explicou que o acordo se fará efectivo a partir do 1 de xullo, pero que o Goberno central irá transferindo previamente e de forma progresiva medios e recursos. O traspaso implica que o Estado ceda a Galicia 36 postos de traballo, 11 vehículos e 1,2 millóns de euros para avanzar na plena autoxestión do litoral. A isto haberá que sumar documentación e expedientes desta área que non se poderán cuantificar ata que se faga efectiva a posesión da competencia.
Neste sentido, cómpre subliñar tamén que a concesión dos títulos para a ocupación e uso do dominio público marítimo-terrestre (DPMT) é unha das funcións executivas que ten estatutariamente atribuídas Galicia pero, para poder exercelas de forma efectiva e directa, tiña que dispoñer dos medios persoais e materiais necesarios para asumir este tipo de funcións.
Por este motivo, a Xunta estivo anos reclamando estas transferencias ao Goberno central co obxectivo de completar o autogoberno sobre a súa franxa costeira, un argumento que se viu reforzando en abril do ano pasado tras recibir o aval do Tribunal Constitucional á lei do litoral galega.
Calendario de medidas
Partindo do enfoque da propia lei que aborda a costa desde unha tripla perspectiva: ambiental, social e económica, a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático presentou un calendario de medidas concretas a impulsar e executar este ano, coa colaboración e apoio doutros departamentos da Xunta, así como os pasos para dar desde o punto de vista da organización administrativa e da participación que se quere garantir neste eido debido á súa transcendencia. Galicia é a única comunidade cunha lei integral sobre este ámbito, un recoñecemento da marca Galicia Calidade que se estende tamén ao noso litoral, indicou Vázquez.
En concreto e comezando por aquelas que xa están actualmente en marcha, cómpre destacar a aprobación do primeiro Catálogo do patrimonio cultural do litoral de Galicia, cuxos traballos técnicos están iniciados.
Tal e como explicou a conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático, Ángeles Vázquez, como punto de partida tomouse un inventario realizado pola Xunta no ano 2019 e no cal se recollen 459 bens, elementos etnográficos e edificacións de carácter público e privado (muíños, antigas salazóns, conserveiras...) que serán agora analizados desde a perspectiva da Loxilga e logo de informe da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural.
O obxectivo é dignificar este patrimonio litoral, de enorme valor e distintivo de Galicia, e que no catálogo definitivo que deberá aprobar o Consello se identifiquen todos os bens seleccionados, con indicación da área do litoral en que se atopan, se xustifique a súa incorporación e se concreten os seus usos, tanto os orixinais como os que a futuro poidan ser compatibles coa súa localización. Usos que non poñan en perigo os seus valores culturais, precisou a conselleira.
Paralelamente, a Xunta seguirá avanzando no desenvolvemento dos órganos administrativos de organización e de coordinación previstos na propia norma así como nos distintos instrumentos de ordenación que permitirán abordar a toma de decisións.
Así, impulsará un pacto galego polo litoral, unha iniciativa estratéxica para converter a costa galega nun exemplo de dinamismo económico sostible, segundo explicou a conselleira. Con el farase un chamamento ás forzas políticas, ao sector produtivo, ao ámbito académico e á sociedade galega en xeral a sumarse a esta iniciativa transformadora e que situará a Galicia como referente europeo en gobernanza costeira desde unha perspectiva integral.
Tras pecharse o período de consulta pública das Directrices de ordenación do litoral (DOL) o 31 de marzo, na actualidade estase redactando o documento inicial co obxectivo de telo finalizado e sometelo a aprobación no último trimestre de 2025. Cando estean rematadas as DOL, como marco xeral de referencia para a redacción dos restantes instrumentos, abordaranse os plans de ordenación costeira e de ordenación mariña.
Ademais, este verán prevese aprobar tamén o decreto regulador do Foro do Litoral de Galicia (órgano colexiado de participación, asesoramento e consulta integrado por administracións públicas, universidades, organismos científicos, sectores produtivos e entidades ambientais) e nos vindeiros meses convocarase tamén a Comisión interdepartamental de coordinación do litoral, constituída o pasado mes de outubro coa misión de elaborar e aplicar os distintos instrumentos de ordenación da Loxilga.
Por último, no eido do desenvolvemento normativo o Goberno galego regulará un novo procedemento integrado e único para todas as autorizacións administrativas e os títulos habilitantes do litoral, ao tempo que modificará o decreto que regula as autorizacións na zona de servidume de protección co fin de adaptalo ao contido da norma.
Primeira comunidade en regular a costa en toda a súa extensión
Coa aprobación en xullo do ano 2023 da Loxilga, Galicia converteuse na primeira comunidade en regular por lei o litoral en toda a súa extensión, é dicir, incluíndo tanto a zona terrestre e intermareal como a área mariña ata as 12 millas náuticas. O obxectivo, en definitiva, é poder abordar a regulación da costa e dos usos que se desenvolven nela dunha forma integrada e por parte de quen mellor a coñece.
Neste sentido, Rueda lembrou que a comunidade galega ten a costa máis extensa de España: algo máis de 2.500 quilómetros, contando o perímetro costeiro pero tamén illas, illotes, marismas e areais. Unha realidade xeográfica que a diferencia doutras comunidades e explica por que o seu modelo produtivo e forma de vida estiveron historicamente ligados ao mar e, por tanto, requiren criterios e regulacións específicos.
A conselleira, pola súa banda, indicou tamén que esta lei permitirá levar a cabo a xestión de 1,6 millóns de hectáreas marítimas e terrestres en 86 concellos que concentran ao 58% da poboación galega, é dicir, 1,5 millóns de persoas.
Tivo lugar a xornada 'Deputados por un día', na que os escolares galegos levaron ao hemiciclo as súas propostas para mellorar a sociedade. Os catro representantes dos colexios, un por provincia, compartiron na Cámara as súas reflexións sobre a convivencia, o tema arredor do que xira este curso o programa educativo Abraza tus valores, e a relación dos menores coas tecnoloxías. Participaron máis de 8.300 escolares de entre 4 e 12 anos de 83 centros públicos, concertados e privados de Galicia (Arquitecto Casas Novoa de Santiago, o CEIP Plurilingüe A Gándara, de Monforte de Lemos, o CEIP Plurilingüe Irmáns Villar, de Ourense e o CEIP Plurilingüe de Cerdeiriñas, de Piloño).
A actividade levada a cabo pola Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (APLU) para protexer o medio ambiente e o patrimonio natural e paisaxístico galego permitiu o pasado ano a reposición da legalidade en 121 actuacións en toda Galicia. Estas reposicións foron resultado do labor do equipo inspector do organismo adscrito á Consellería de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, e repartíronse principalmente na provincia de Pontevedra, con 60 actuacións, seguida da Coruña con 30, Lugo con 21 e Ourense con 10.
