viernes, 27 de febrero de 2026
O Salón Teatro de Santiago de Compostela acollerá o vindeiro domingo 16 de marzo, ás 12,00 h., a estrea do espectáculo Fábrica de fume, unha proposta de teatro comunitario que afonda no concepto de arte e industria a través da historia de Sargadelos. Celina Fernández Ponte e Ana Fontenla asinan a dramaturxia e a dirección de escena deste traballo que tivo a súa orixe no proxecto internacional de teatro en linguas minoritarias Phōnē e que coproduce agora o Centro Dramático galego co financiamento da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude e a colaboración da Federación Galega de Teatro Afeccionado.
Así o presentaron hoxe o director xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo, o director da Axencia Galega das Industrias Culturais, Jacobo Sutil, e o director do Centro Dramático Galego, Fran Núñez, xunto coas creadoras e representantes das entidades implicadas en Fábrica de fume. Todos eles coincidiron en sinalar o valor desta iniciativa, tanto pola súa metodoloxía de investigación levada a cabo polas autoras como pola construción estética colectiva sobre o escenario.
Así, a montaxe conta coa interpretación dun elenco de 18 actores e actrices pertencentes a Fegatea: Nieves Pérez, Juanín Ares, Chus Devesa, Antonio V. Turnes, Pablo Fernández, Lola Roel, Valentín Entrialgo, Edita Álvarez, Guadalupe López, Carmen Lois, Sara Nieto, María José Lagoa, Quico Ramilo, Manuel Llilla, Lucía González, María José González, Reyes López e Ana Rosa Pavón. Pola súa banda, as realizacións de vestiario e caracterización son obra do alumnado do Centro Integrado de Formación Profesional Paseo das Pontes (A Coruña) e do Instituto A Pinguela (Monforte de Lemos), baixo a coordinación de Ana Calviño, Rosa Mar Díaz e Luz Freire, en tanto que o deseño de iluminación o asinan As Dúas e Punto.
Investigación, pedagoxía e creación
Celina Fernández Ponte e Ana Fontenla levan desenvolvendo desde hai dous anos un traballo artístico e de campo que atravesa a excelsa historia da fábrica de cerámicas de Sargadelos, no que aplican a súa filosofía de entender a arte desde o diálogo coa cultura en xeral e a cidadanía. Mesturan o eido pedagóxico e comunitario, o de investigación artística a través da práctica escénica e a experimentación no propio Museo Histórico de Sargadelos. Este proceso remata co espectáculo comunitario Fábrica de fume, que nace ao abeiro do Centro Dramático Galego do marco proporcionado durante a pasada temporada polo proxecto Creativa Europa Phōnē, unha iniciativa única no panorama teatral do país que busca promover a lingua galega á vez que darlle visibilidade ao teatro amador conectándoo co profesional.
A peza afonda no concepto de arte e industria, explorando as temáticas que xorden ao centrar a atención nas persoas que traballan no ámbito fabril. As directoras inspíranse no fenómeno industrial de Sargadelos, extraendo del o material con maior potencial para a creación colectiva noutras fábricas e experiencias que combinan imaxinación e vivencias persoais arredor do traballo dos intérpretes participantes.
Integración de equipos
O obxectivo tamén é crear un espectáculo en paralelo ás liñas temáticas e de produción propia de cada ano do Centro Dramático Galego, poñendo en valor os recursos existentes, a integración cos equipos e o deseño das creacións profesionais anuais, ademais da colaboración con centros de Formación Profesional. Deste xeito, se en 2024 a compañía compostelá Nauta Teatro desenvolveu a obra O corazón na boca canda á produción pública Os actos e as profecías; en 2025 será Fábrica de fume a que dialogará con A burra, a mesa e o pau, servíndose do mesmo escenario.
O Salón Teatro, a sede do Centro Dramático galego en Santiago de Compostela, ofrecerá tres funcións de Fábrica de fume os domingos 16, 23 e 30 de marzo ás 12,00 horas. O acceso é gratuíto previa retirada de localidades no portelo do número 34 da rúa Nova, aberto desde unha hora antes do inicio de cada pase.
O conselleiro de Presidencia, Xustiza e Deportes, Diego Calvo, denunciou hoxe no Parlamento galego a situación xeral na que se atopa a prestación do servizo de transporte ferroviario en Galicia, motivada polos problemas acumulados nas últimas semanas con máis incidencias das habituais que dificultan a mobilidade da poboación galega. Nunha comparecencia a petición propia criticou que, como sempre, falta por parte do Goberno central 'información directa, clara e transparente do que pasa, as causas e as medidas que hai que adoptar'. Tamén achacou a 'falta de previsión, mantemento e planificación', así como a necesidade de investimentos para dotar a Galicia dun sistema ferroviario moderno e competitivo con tempos de viaxe razoables e frecuencias suficientes.
O Centro Tecnolóxico do Mar traballará nos vindeiros dous anos no proxecto 'Esparde-Efectos do Desprazamento Espacial de Flotas Pesqueiras Artesanais e Costeiras Derivados da Conservación e a Planificación do Medio Marino', unha iniciativa que analiza como as medidas de protección e ordenación do medio mariño inflúen nos desprazamentos da pesca artesanal e costeira, así como na sostibilidade das comunidades pesqueiras. Enmarcado no Programa Pleamar 2025, Esparde ten como obxectivo comprender mellor os efectos derivados da reubicación das flotas de pequena escala como consecuencia das restricións espaciais nos caladoiros. 'Esparde' pon o foco en embarcacións con porto base en Galicia, Asturias e Cantabria, especialmente naquelas que operan en zonas suxeitas a limitacións actuais ou futuras.
