jueves, 23 de julio de 2026
O Salón Teatro de Santiago de Compostela acollerá o vindeiro domingo 16 de marzo, ás 12,00 h., a estrea do espectáculo Fábrica de fume, unha proposta de teatro comunitario que afonda no concepto de arte e industria a través da historia de Sargadelos. Celina Fernández Ponte e Ana Fontenla asinan a dramaturxia e a dirección de escena deste traballo que tivo a súa orixe no proxecto internacional de teatro en linguas minoritarias Phōnē e que coproduce agora o Centro Dramático galego co financiamento da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude e a colaboración da Federación Galega de Teatro Afeccionado.
Así o presentaron hoxe o director xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo, o director da Axencia Galega das Industrias Culturais, Jacobo Sutil, e o director do Centro Dramático Galego, Fran Núñez, xunto coas creadoras e representantes das entidades implicadas en Fábrica de fume. Todos eles coincidiron en sinalar o valor desta iniciativa, tanto pola súa metodoloxía de investigación levada a cabo polas autoras como pola construción estética colectiva sobre o escenario.
Así, a montaxe conta coa interpretación dun elenco de 18 actores e actrices pertencentes a Fegatea: Nieves Pérez, Juanín Ares, Chus Devesa, Antonio V. Turnes, Pablo Fernández, Lola Roel, Valentín Entrialgo, Edita Álvarez, Guadalupe López, Carmen Lois, Sara Nieto, María José Lagoa, Quico Ramilo, Manuel Llilla, Lucía González, María José González, Reyes López e Ana Rosa Pavón. Pola súa banda, as realizacións de vestiario e caracterización son obra do alumnado do Centro Integrado de Formación Profesional Paseo das Pontes (A Coruña) e do Instituto A Pinguela (Monforte de Lemos), baixo a coordinación de Ana Calviño, Rosa Mar Díaz e Luz Freire, en tanto que o deseño de iluminación o asinan As Dúas e Punto.
Investigación, pedagoxía e creación
Celina Fernández Ponte e Ana Fontenla levan desenvolvendo desde hai dous anos un traballo artístico e de campo que atravesa a excelsa historia da fábrica de cerámicas de Sargadelos, no que aplican a súa filosofía de entender a arte desde o diálogo coa cultura en xeral e a cidadanía. Mesturan o eido pedagóxico e comunitario, o de investigación artística a través da práctica escénica e a experimentación no propio Museo Histórico de Sargadelos. Este proceso remata co espectáculo comunitario Fábrica de fume, que nace ao abeiro do Centro Dramático Galego do marco proporcionado durante a pasada temporada polo proxecto Creativa Europa Phōnē, unha iniciativa única no panorama teatral do país que busca promover a lingua galega á vez que darlle visibilidade ao teatro amador conectándoo co profesional.
A peza afonda no concepto de arte e industria, explorando as temáticas que xorden ao centrar a atención nas persoas que traballan no ámbito fabril. As directoras inspíranse no fenómeno industrial de Sargadelos, extraendo del o material con maior potencial para a creación colectiva noutras fábricas e experiencias que combinan imaxinación e vivencias persoais arredor do traballo dos intérpretes participantes.
Integración de equipos
O obxectivo tamén é crear un espectáculo en paralelo ás liñas temáticas e de produción propia de cada ano do Centro Dramático Galego, poñendo en valor os recursos existentes, a integración cos equipos e o deseño das creacións profesionais anuais, ademais da colaboración con centros de Formación Profesional. Deste xeito, se en 2024 a compañía compostelá Nauta Teatro desenvolveu a obra O corazón na boca canda á produción pública Os actos e as profecías; en 2025 será Fábrica de fume a que dialogará con A burra, a mesa e o pau, servíndose do mesmo escenario.
O Salón Teatro, a sede do Centro Dramático galego en Santiago de Compostela, ofrecerá tres funcións de Fábrica de fume os domingos 16, 23 e 30 de marzo ás 12,00 horas. O acceso é gratuíto previa retirada de localidades no portelo do número 34 da rúa Nova, aberto desde unha hora antes do inicio de cada pase.
O porto da Coruña converterase este outono nun dos grandes espazos da música en directo en Galicia coa celebración da segunda edición de Son & Mar A Coruña. Entre o 18 de setembro e o 11 de outubro traerá á cidade máis de 30 artistas en 12 eventos repartidos ao longo de catro fins de semana, reforzando unha proposta que combina música, cultura e territorio. A principal novidade desta edición é precisamente o seu crecemento. Tras a boa acollida da estrea en 2025, Son & Mar A Coruña pasa de seis a 12 eventos, ampliando tamén a súa duración de dous a catro fins de semana consecutivos. Esta evolución reforza a vocación do ciclo de consolidarse como unha das novas citas musicais de referencia do calendario galego.
Unha das Medallas recae en Claudia Álvarez, empresaria arxentina de orixe galega, que preside o grupo Álvarez Argüelles Hoteles. Un negocio familiar que comezou en Mar del Plata e que conta con hoteis en distintos puntos de América. Outra das galardoadas é a fiscal xefa de Menores no cantón suízo de Argovia, Beatriz Gil, que mantén unha estreita colaboración co asociacionismo galego en Zúrich. A terceira Medalla homenaxea a Carla Angola, filla dunha ourensá exiliada tras a guerra civil española, e hoxe 'unha das xornalistas máis influentes de Venezuela'. A cuarta Medalla de Galicia é para a odontológa Camila Fernández, unha das profesionais máis relevantes no Brasil.
