martes, 16 de junio de 2026
Cómpre lembrar que o pleno do Tribunal Constitucional (TC) avalou por unanimidade a validez e o contido da Lei de ordenación e xestión integrada do litoral de Galicia nunha sentencia aprobada o pasado 23 de abril que recoñece tamén as competencias exclusivas da Comunidade con relación á materia que se regula nesta norma.
Apenas tres semanas despois e co fin de poder empezar a aplicar na práctica a lei, o Goberno autonómico deu hoxe un paso clave ao acordar solicitar a transferencia das funcións e servizos da Administración Xeral do Estado en materia de ordenación e xestión do litoral. Agardamos que o traspaso sexa rápido para poder facer efectiva a normativa canto antes, indicou o presidente.
A sentencia do TC avala que Galicia non se extralimitou nas súas competencias nin invadiu as estatais no dominio público marítimo-terrestre (DPMT). Neste sentido, considera que a Comunidade, que xa dispón estatutariamente da competencia exclusiva para a ordenación do territorio e do litoral, poderá asumir tamén a xestión dos títulos para o uso e a ocupación desta franxa costeira sen modificar o seu Estatuto, xa que se trata dunha das facultades de carácter executivo que forma parte desa competencia.
Isto inclúe, particularmente, a función para o outorgamento e, conseguintemente, tamén a prórroga, modificación e extinción das autorizacións e concesións previstas na normativa de costas na parte do litoral sobre a que Galicia ten competencias.
De feito, a Lei do litoral galega prevé e regula o outorgamento de concesións no dominio público marítimo-terrestre, fixando a tal fin un procedemento integrado para a concesión destes títulos e tamén a creación dun rexistro de autorizacións e concesións.
O recurso de inconstitucionalidade presentado polo Goberno central, sen embargo, impediu a aplicación deste e doutros preceptos clave da norma galega, que quedou bloqueada na práctica durante máis de seis meses.
A recente resolución do TC, polo tanto, supón un recoñecemento expreso da competencia autonómica sobre a xestión dos devanditos títulos e fai necesario proceder canto antes ao correspondente traspaso a Galicia dos medios e servizos da Administración estatal para que poida exercer todas as facultades e funcións executivas relacionadas coa ordenación do litoral e completar así o proceso de transferencia das competencias sobre a costa iniciado fai xa máis de 40 anos.
Pioneira en regular a costa en toda a súa extensión
Coa aprobación da Lei de ordenación e xestión integrada do litoral, en xullo de 2023, Galicia converteuse na primeira comunidade española en regular por lei a franxa costeira en toda a súa extensión, é dicir, tanto mar dentro como terra dentro.
Partindo da consideración da costa desde unha tripla perspectiva (social, ambiental e económica), a norma establece unha nova zonificación desta franxa, con tres grandes áreas diferenciadas en función do seu estado de conservación e das necesidades particulares, ao tempo que concreta os usos permitidos e prohibidos no litoral.
A normativa tamén delimita as actuacións e usos estratéxicos que permitirán o seu asentamento e a ocupación da costa e con ela dáse un paso adiante decisivo para que Galicia poida asumir, ao fin, o autogoberno pleno sobre os seus máis de 2.500 quilómetros de costa, nos que traballan arredor de 40.000 persoas da cadea mar-industria e que xera 9.000 millóns de euros anuais, preto do 5% do PIB de Galicia.
A posta en marcha do Rexistro galego de persoas centenarias, Regace, sitúa Galicia nunha posición de referencia para o estudo da lonxevidade, posibilitando coñecer mellor as claves deste fenómeno e afrontar os retos que presenta. Preto de 1.800 persoas de cen ou máis anos viven na comunidade galega, o que supón ao redor do 12 % de toda a poboación centenaria de España, un dato que fala da realidade demográfica de Galicia e reflicte unha oportunidade única para aprender, investigar e avanzar. Deste xeito, Galicia presenta un dos mellores resultados no que a esperanza de vida se refire: 81,19 anos para os homes e 86,83 para as mulleres, superando en ambos os casos a media estatal.
A mostra a 'Illa ignorada' estará aberta ata o 12 de febreiro de 2027 e toma o seu título do primeiro poemario da escritora Gloria Fortes. Nela cabe destacar os traballos tanto dos artistas galegos Alberto Ardid, Vicente Blanco, Andrea Costas, Caxigueiro, Fina Mantiñán, Juan Carlos Meana, Ariadna Silva, Seoane e María Elena Montero, como os de Abel Azcona, Amparo Garrido, Regina Giménez, Antoni Muntadas, Sonia Navarro, Íñigo Royo, Regina Silveira. Ademais desta nova mostra, o centro tamén inaugurou a ampliación, no dobre espazo do Centro Galego de Arte Contemporánea, da exposición Misha Bies Golas, que abriu ao público o pasado 22 de maio cunha escolma de máis de dúas décadas da creación heteroxénea do lalinense Miguel Calvo Ulloa, un dos fundadores do colectivo Nova Escultura Galega.
