viernes, 7 de agosto de 2026
O equipo investigador está liderado por Gloria González Fortes, investigadora sénior do programa Beatriz Galindo do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades e asociada ao CISPAC, xunto con Aurora Grandal d'Anglade, profesora titular de PaleontoloxÃa da UDC, directora do Instituto Universitario de XeoloxÃa (IUX) e tamén asociada ao CISPAC; e Fernanda RodrÃguez Fariña, responsable da Unidade de BioloxÃa Molecular dos Servizos Centrais de Investigación (SAI) da UDC.
Asà mesmo, o proxecto contará coa colaboración de especialistas das universidades de Copenhague e Toulouse, do Centro de Investigación Leibniz-IZW de BerlÃn e do Museo delle Civiltà de Roma, entre outras institucións internacionais.
ReconstruÃr a historia dos linces europeos
INTERLYNX centrarase no estudo paleomolecular —mediante análise de ADN e proteÃnas antigas— das tres especies de lince que habitaron o suroeste de Europa desde o Pleistoceno ata tempos históricos: o lince ibérico (Lynx pardinus), o lince boreal (Lynx lynx) e o lince das cavernas (Lynx spelaeus).
As tres especies coexistiron durante miles de anos na PenÃnsula Ibérica e investigacións recentes demostraron que existiron procesos de hibridación entre o lince ibérico e o lince boreal, que mesmo puideron contribuÃr a incrementar a diversidade xenética da especie ibérica. Con todo, aÃnda se descoñece cando se produciron estes intercambios xenéticos, que poboacións ancestrais participaron neles e cal foi a súa relación coas poboacións actuais de lince boreal.
Para responder a estas cuestións, o equipo aplicará técnicas de xenómica antiga a restos fósiles procedentes do suroeste europeo. Segundo explican do equipo de investigación, “a comparación dos xenomas permitirá establecer as relacións evolutivas entre as distintas especies e reconstruÃr os procesos de hibridación ocorridos no pasado”.
De forma complementaria, engaden, “a análise de isótopos estables permitirá reconstruÃr as condicións ambientais nas que viviron estes animais e comprender mellor a súa adaptación aos cambios climáticos e ecolóxicos”.
Os resultados da investigación contribuirán a reconstruÃr a historia evolutiva dos linces europeos e poderán identificar posibles fontes de restauración xenética de interese para futuros programas de conservación do lince ibérico en España e do lince boreal no norte e sureste de Europa.
Unha liña de investigación pioneira na UDC
INTERLYNX enmárcase na liña de investigación sobre grandes felinos antigos impulsada pola Universidade da Coruña desde 2023 coa incorporación de Gloria González Fortes para dirixir o Laboratorio de ADN Antigo. Este laboratorio é o único de Galicia e un dos poucos existentes en España con capacidade para realizar análises xenómicas de restos fósiles.
Nesta mesma liña de investigación, González e Grandal dirixiron recentemente a análise paleomolecular do último exemplar de lince boreal da PenÃnsula Ibérica, un traballo desenvolvido no marco do Traballo Fin de Máster de Eva Fernández Bejarano, que permitiu identificar o lince boreal como o histórico "lobo cerval" da Cordilleira Cantábrica. Actualmente, Eva Fernández realiza a súa tese de doutoramento no IUX, continuando o estudo xenómico dos últimos grandes felinos do Pleistoceno no proxecto InterLynx.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañÃas galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos tÃteres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e TÃteres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
