sábado, 25 de abril de 2026
No primeiro trimestre do ano, este novo apartado na carteleira da Filmoteca de Galicia centrouse nas dixitalizacións acometidas dentro do Hub Audiovisual, para as que se contou cun investimento de 107.000 euros no marco do eixo programa REACT-UE do Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER). Destacan, entre elas, un grupo de 32 películas de 35mm e 16mm que no seu día xa foran recuperadas e restauradas pola entidade en soporte fílmico de acetato.
Eligio González e Manuel Arís
As filmacións en 16mm correspóndense con 14 documentais datados entre 1929 e 1972, moitos deles rodados por Eligio González entre a emigración galega en Arxentina e por Manuel Arís en Galicia, con destino á nosa poboación emigrante en América do Sur. As 18 cintas de 35mm están datadas entre 1915 e 1966, e abranguen desde obras de ficción ata distintas tipoloxías documentais: noticieiros, gravacións industriais e tamén reportaxes dirixidos á emigración galega ao outro lado do Atlántico.
Nas primeiras sesións de Materiais para unha historia do cinema en Galicia, xa se compartiron co público algunhas destas restauracións, como a película muda La tragedia de Xirobio, filmada en 1930 por José Signo; o traballo que promocionaba a Tintorería España de Santiago de Compostela en 1927; as pezas documentais que Eligio González rodou no Centro Galego de Bos Aires entre 1957 e 1961; e o filme Un viaje por Galicia, gravado entre 1953 e 1958 por Manuel Arís, galego emigrado en Montevideo.
A figura de Díaz-Noriega protagoniza abril e maio
Este novo contedor tamén dá cabida a materiais que foron dixitalizados pola Filmoteca nos últimos anos, como os documentos fílmicos do arquivo de Navantia, ou restauracións recentes, como é o caso de varias películas de José Ernesto Díaz-Noriega, figura esencial do cinema amateur español e de gran influencia para toda unha xeración de cineastas galegos a partir de que, a finais dos anos 50, establecera a súa residencia na Coruña, onde levou a cabo gran parte da súa produción.
A restauración das súas obras levouse a cabo a través do programa Arquivo e Restauración da Elías Querejeta Zine Eskola de San Sebastián, en colaboración coa Filmoteca Española e a Filmoteca de Galicia e baixo a coordinación de Carolina Cappa, arquivista audiovisual especializada en preservación fílmica.
As proxeccións de Materiais para unha historia do cinema en Galicia dos meses de abril e maio centraranse nestes traballos de Díaz-Noriega, comezando o vindeiro día 9 cunha escolma de curtametraxes no marco dun seminario organizado xunto á distribuidora Lost & Found. Ademais, para o 18 de abril está programada unha sesión dobre na que poderá verse a curta El Anillo e a mediometraxe Os Suevos.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
