jueves, 2 de abril de 2026
Os mandatarios galego e asturiano concordaron na necesidade de que as políticas demográficas sexan políticas integrais porque afectan a todos os ámbitos da xestión. Trátase dunha cuestión transversal que está presente en todas as decisións; nas infraestruturas, no sistema de pensións e noutros ámbitos, indicou Alfonso Rueda, quen reclamou outro modelo de financiamento que non teña en conta só a poboación e si as necesidades e os custes dos servizos pola dispersión xeográfica, coincidindo co seu homólogo asturiano en que estas estratexias teñen que ser prioritarias no reparto dos fondos tanto a nivel europeo como estatal, autonómico ou municipal.
Por ese motivo solicitaron o cambio de criterios na UE para que un territorio sexa declarado como zona escasamente poboada, subliñando a necesidade de incluír a dispersión poboacional e o envellecemento. Esta modificación permitiría que comunidades como Asturias e Galicia contaran con máis fondos para reverter a pirámide poboacional.
O titular do Goberno galego apostou pola colaboración entre Comunidades que comparten intereses, pero tamén problemas como o demográfico, polo que deu a coñecer en Asturias as medidas que se están aplicando en Galicia para loitar contra o envellecemento e a despoboación. Asturias xa botara man da Tarxeta Benvida galega para introducir axudas por nacemento e adopción, e agora Adrián Barbón non só eloxiou a Estratexia Retorna da Xunta, que permitu o ano pasado que 28.000 galegos regresaran á súa terra de orixe, senón que anunciou tamén que implantará unha medida similar para animar os seus compatriotas no exterior a regresar ao Principado.
Alfonso Rueda salientou o éxito dunha medida que permitiu que o ano pasado o saldo vexetativo de Galicia fora positivo grazas ao retorno deses case 30.000 galegos que contaron co apoio da Xunta para desenvolver un proxecto de vida na súa terra de orixe, e recordou que este ano se puxera en marcha unha segunda edición coa intención de favorecer a volta doutros 30.000 galegos.
Rueda enumerou outras medidas que se están a adoptar en Galicia para afrontar o reto demográfico, como a gratuidade das escolas infantís, as casas niño e as casas do maior, a devandita Tarxeta Benvida ou as iniciativas adoptadas para vertebrar mellor o territorio ou facelo máis accesible.
Alfonso Rueda destacou que o encontro entre os dous mandatarios se encadra na boa relación e nunha habitual colaboración entre Galicia e Asturias que vai máis alá das cores políticas dos seus gobernos, e puxo en valor o alcance da Declaración de Santiago asinada no ano 2021 que está a dar lugar a unha cooperación prolongada no tempo entre Comunidades autónomas que velan por intereses comúns dos seus cidadáns.
Ramal noroeste do Corredor Atlántico
Atendendo precisamente ás decisións tomadas hai unhas semanas no cumio que se celebrou en Galicia e ao que asistiron os representantes de Asturias e de Castela e León, Rueda e Barbón insistiron na necesidade de impulsar o ramal noroeste do Corredor atlántico de mercadorías, para que Asturias e Galicia non queden illadas de Europa. Alfonso Rueda insistiu en que esta infraestrutura ten unha necesidade de investimento estimada en 8.000 M, polo que non podemos aceptar que o Goberno prevea gastar só 1.100 M. O presidente da Xunta anunciou que se vai solicitar unha entrevista coa ministra de Transportes, Raquel Sánchez, para analizar especificamente a situación e as necesidades do Corredor atlántico no noroeste peninsular.
No decurso do cumio, o mandatario galego asinou co seu homólogo asturiano a Declaración de Taramundi, na que se establece formalizar e facer permanentes este tipo de encontros entre as dúas Comunidades para abordar cuestións como o despoboamento, a dispersión xeográfica, o envellecemento da poboación e a baixa natalidade. No texto acórdase constituír un grupo de traballo que, de forma permanente, permita o intercambio de información para preparar os contidos do seguinte cumio.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese período, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. Así, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolídase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A día de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos específicos para os biorresiduos.
