lunes, 5 de octubre de 2026
O conselleiro destacou o importante potencial científico e investigador co que conta Galicia, remarcando o labor que desenvolve a Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica, un organismo que é un centro de investigación clave na nosa comunidade, e que constitúe unha referencia nacional e internacional. Neste senso, o Executivo galego consolida en 2023 unha partida de sete millóns de euros para esta Fundación, que duplicou os seus fondos nesta lexislatura.
Na súa intervención, o responsable do Sergas dixo que Galicia conta xa con tres institutos de investigación biomédica acreditados polo Instituto de Saúde Carlos III, un fito importante neste campo na nosa comunidade e que redunda na mellora do nivel de asistencia sanitaria que se presta á cidadanía. Así mesmo, melloráronse as condicións dos investigadores, para converter a Galicia nun foco xerador e de atracción de investigación.
O titular da carteira sanitaria do Executivo galego sinalou que, en xullo de 2021, asinouse o primeiro convenio para o persoal dos tres institutos, o que supuxo un primeiro paso para introducir melloras salariais e poñer en marcha plans de formación. En segundo lugar, Comesaña dixo que a través da Lei de medidas fiscais e administrativas que acompañan aos presupostos da Xunta de 2023, imos realizar as modificacións necesarias, para integrar estas fundacións de investigación biomédica no sector público autonómico. Unha medida que irá acompañada da creación, por parte da Xunta, dun estatuto para investigadores de todos os centros públicos autonómicos, que mellorará a súa calidade laboral. Grazas a esta medida, o persoal de investigación destas tres fundacións, que xa serán do sector público, poderán acollerse aos beneficios deste novo Estatuto. Os obxectivos pois son máis estabilidade e accesibilidade para os investigadores galegos, así como fixar un marco laboral para o futuro e atraer investigadores de fóra de Galicia.
O conselleiro citou algúns exemplos da actividade dos tres institutos galegos para o avance do tratamento de moitas enfermidades e a mellora da atención sanitaria, como o instituto coruñés, que está a traballar, en colaboración coa Universidade da Coruña, no desenvolvemento de algoritmos que identifiquen aos pacientes con máis probabilidades de sufrir deterioro cognitivo. Ou o instituto de investigación sanitaria de Santiago que, en colaboración con investigadores do complexo hospitalario desa cidade, descubriu un novo biomarcador que detecta o cancro de colon en etapas inicias. Pola súa parte, o Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur, en colaboración co Complexo Hospitalario de Vigo está a deseñar unha aplicación para fomentar a vacinación entre pacientes reumáticos.
Tamén destacou o conselleiro, a posta en marcha do futuro Centro de Fabricación de Terapias Avanzadas de Galicia para elaborar novos fármacos innovadores contra o cancro e fomentar a atención personalizada dos pacientes, cun investimento inicial por parte da Xunta de 2,5 millóns de euros.
Para rematar a súa intervención, Comesaña agradeceu o traballo admirable que fan as fundacións como o Instituto de Investigación contra a leucemia Josep Carreras e felicitou ao seu equipo polo premio recibido. En Galicia coñecemos ben o labor da Fundación Josep Carreras ao que pertence o instituto, pois a Axencia Galega de Doazón de Órganos e Sangue (ADOS) ten subscrito un acordo con eles para a doazón de medula ósea.
O certame consolídase como un espazo de exhibición para o sector profesional galego e de achegamento da cidadanía ás novas linguaxes escénicas. Teatro de Ningures abrirá a programación o xoves 15 no Teatro Principal coa estrea absoluta de Thelma e Lola. Tamén presentará por primeira vez a súa nova proposta Arun Run, que levará Inorganic ás rúas de Ourense os días 17, 18, 23, 24 e 25. Pola súa banda, a iniciativa 67 Graos Ourense Fervescénica dará a coñecer novas creacións o mércores 21 na Sala Emilia Pardo Bazán do Campus de Ourense. No apartado internacional, a compañía arxentina El Rayo Misterioso regresará ao festival con Todo terminará por Navidad.
Galicia comparte coas comunidades autónomas a súa Lei de Educación Dixital, unha normativa pioneira a nivel estatal que regulará por primeira vez o uso da IA no ensino. Faino no I foro europeo EducaIA que se celebrou en Santiago de Compostela coa participación de responsables educativos de dez comunidades autónomas, xunto con docentes e expertos na materia e a intervención por videoconferencia do director de Educación da OCDE, Andreas Schleicher.
