sábado, 25 de abril de 2026
María Jesús Díaz, máis coñecida como Marijé Díaz, recibirá a medalla a título póstumo. Fundou en 2001 Alar Galicia para loitar polos dereitos das persoas máis desfavorecidas, incidindo sempre no rostro de muller da pobreza e sempre loitando pola igualdade de xénero e potenciando os recursos das mulleres para acadar o empoderamento real. O seu labor estivo centrado na profesionalización da muller en aras de fornecer a súa autonomía. Na súa traxectoria profesional, ademais, elaborou varios informes e medidas de apoio contra a violencia de xénero e vítimas de violencia machista. Dirixiu, ademais, estudos de investigación social para sacar á luz a realidade das mulleres que máis sofren e proxectos de inserción social e laboral de mulleres en situación de precariedade, que é unha dobre carga na desigualdade que sofre a muller.
Zaza Ceballos, pola súa banda, é unha das pioneiras do sector audiovisual de Galicia. Produtora, escritora e directora cinematográfica galega, no ano 1985 comezou a traballar na Televisión de Galicia, ocupando diversos postos de responsabilidade. Tamén foi membro da comisión de expertos para a concesión das axudas da Consellería de Cultura e responsable de coproducións nacionais e internacionais, levando, ademais, a produción de series de televisión e de ficción documental. En 1998 fundou Zenith Televisión, onde actualmente é directora e produtora executiva de diferentes películas, entre elas, sobre Emilia Pardo Bazán, Concepción Arenal ou Rosalía de Castro. Tamén é profesora de creación no Mestrado de desenvolvemento e distribución de contido audiovisual, na Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación da Universidade de Vigo.
Mirabal, tamén galardoada nesta edición cunha das Medallas Emilia Pardo Bazán, é unha asociación que leva traballando máis de 10 anos na atención a mulleres vítimas de violencia de xénero e os seus fillos e fillas, non só no ámbito municipal, tamén comarcal, prestando servizos nos concellos de Curtis, Oza-Cesuras e Pontedeume. O colectivo desenvolve un traballo integral de atención e acompañamento ás mulleres vítimas da violencia de xénero e os seus fillos e fillas.
Desde 2019
As Medallas Emilia Pardo Bazán constitúen unha iniciativa que a Xunta creou en 2019 para o recoñecemento de accións relevantes a favor da igualdade entre mulleres e homes. Poden ser destinatarias das medallas persoas ou colectivos, entidades ou institucións de carácter público e privado que coa súa traxectoria ou labor contribúan no desenvolvemento na nosa comunidade de accións relevantes neste ámbito. Cada ano outórganse tres condecoracións, todas elas de carácter exclusivamente honorífico.
Coas Medallas Emilia Pardo Bazán outórgase, polo tanto, un recoñecemento público ás medidas desenvolvidas en Galicia en prol da igualdade efectiva. A concesión das mesmas axuda á sensibilización social, á visibilización dos talentos e das capacidades das mulleres e para que se recoñeza a traxectoria vital e profesional de persoas e entidades comprometidas con erradicar as discriminacións de xénero e coa construción dunha sociedade máis igualitaria e xusta.
Estes galardóns levan o nome de Emilia Pardo Bazán por tratarse dunha precursora nas ideas acerca dos dereitos das mulleres e do feminismo e polo seu carácter reivindicador da educación das mulleres, tendo incorporado en todas as súas obras ideas sobre a modernización da sociedade e o acceso das mulleres aos mesmos dereitos e oportunidades que tiñan os homes na súa época.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
