miércoles, 29 de abril de 2026
"Pensamos que cunha análise semanal a unha mostra aleatoria simple da sociedade galega teriamos unha fotografía moito máis exacta do alcance da pandemia, pois permitiría saber quen padece a enfermidade e quen a superou, incluso de xeito asintomático", afirman.
En todo caso, o equipo de investigadores é consciente da dificultade desta medida polo escaso número de tests dispoñibles. "O non dispoñer de tests a día de hoxe non permite facelo, pero pensamos que é algo que si que se debería valorar cando cheguen, analizar quen a tivo e quen a ten", aseguran.
Un duro descenso
Os científicos alertan das dificultades que alberga o proceso para dobregar a curva. "Non podemos pasar do confinamento á festa dun día para outro, ten que ser progresivo e tentar evitar que se produzan novos brotes internos", afirman. Ao mesmo tempo, valoran a fortuna de ser un territorio historicamente illado. "A nosa xeografía e as dificultades de comunicación históricas -e que aínda se manteñen- xogaron ao noso favor: a pandemia chegou máis tarde e puidemos aproveitar todo o coñecemento médico que se desenvolveu por exemplo en Italia para mellorar o tratamento dos pacientes. Iso redundou en que comezamos o illamento antes de ter unha propagación masiva, que os casos de UCI foron chegando pouco a pouco, e que co coñecemento médico foi posible unha redución nos tempos de UCI o que redundou en non saturar estas unidades", explican.
Resaltan, asemade, a asimetría das célebres curvas. "A velocidade na subida é moito maior que no descenso. Son curvas asimétricas. Iso significa que se tardamos 25 días en atinxir o número máximo diario de persoas infectadas, o esperable é tardar 45 días desde ese máximo en reducir o número de persoas infectadas a cero", afirman. "O final da pandemia non chegará ata que pasemos moitos días sen ter novas persoas infectadas e iso aínda está moi lonxe. Non convirá permitir pronto reunións de máis de 40-50 persoas para ter certo control no caso de que comece un novo brote", apuntan.
Un problema "lonxano"
"Cando comezou o problema en China a mediados de xaneiro, comezamos a elaborar un modelo para tentar describir a propagación", explican. "Nas nosas cabezas era un problema lonxano, naquela altura non pensabamos que chegaría a afectarnos. Rematamos o modelo o 11 de febreiro, e fomos quen de modelizar tanto o número de persoas infectadas como o de persoas falecidas, que é unha cuestión dunha altísima complexidade", continúan.
O equipo de investigadores realizou unha advertencia o 4 de marzo, precisamente o día do primeiro caso de coronavirus confirmado en Galicia, aínda que "ao comezo ninguén tomou en serio as nosas predicións". O que fixeron durante este tempo foi ir actualizando os datos comunicados polas autoridades sanitarias para ver como se axustaba a curva do modelo á realidade. Neste senso, "si que se evidenciaron diferenzas na propagación entre distintos territorios, fundamentalmente derivadas das chamadas condicións iniciais".
Carreira de velocidade
"Un exemplo visual das condicións iniciais é pensar en Usain Bolt, quen corre os 100 metros en 9.58 segundos. Iso é unha media de 10.43 metros por segundo. Pero se nos fixamos na velocidade instantánea cando está aproximadamente no metro 60 ou 70 veremos que aí a velocidade chegou a ser de case 12.5 metros por segundo. Cando comezou a pandemia Galicia, afortunadamente aínda estaba facendo exercicios de quecemento, nin sequera estaba nos tacos de saída" explican.
Completamente distinto foi o caso de Madrid onde a propagación era xa moi intensa naquela altura. "O confinamento a partir da declaración do estado de emerxencia sanitaria o venres 13 de marzo e do estado de alarma en todo o territorio español ao día seguinterebaixou os contaxios, pero non é o mesmo comezar a baixar interaccións cando boa parte da poboación está infectada a cando o número de persoas infectadas é baixo. Tamén pensamos que o transporte público e outras aglomeracións de xente de determinadas cidades foi un factor fundamental no rápido crecemento do número de persoas infectadas", aseguran.
Finalmente, os investigadores fan un chamamento de alerta. "Este virus aínda non foi o virus; non temos datos o suficientemente fiables como para saber que pasou; algún día teremos un problema moito máis intenso que teremos que resolver, e esa información é vital de cara a poder frear outra(s) pandemia(s)", aseguran. "Pechar fronteiras si que é un xeito de contención, basta ver os datos de Rusia, se ben habería que saber canto de certos teñen; ou comparar os datos da Rusia cos dos Estados Unidos", advirten con cautela.
Foron presentadas as xornadas Galicia Biodays, que buscan posicionar Galicia como un territorio de referencia en innovación biotecnolóxica no ámbito internacional. Este evento vaise celebrar os días 6 e 7 de maio no Auditorio Mar de Vigo, e permitirá reforzar a marca Galicia Calidade en biotecnoloxía, fomentar o intercambio de coñecemento e establecer novas colaboracións científicas, empresariais e institucionais. Está previsto que asistan máis de 1000 persoas de 9 biorrexións convidadas, con máis de 130 relatores.
Alfonso Rueda informou de que o Consello deu conta do inicio da tramitación do anteproxecto da que será 'a primeira Lei do terceiro sector da acción social de Galicia'. Unha norma que busca 'unificar nun único texto legal a regulación deste eido e recoñecer de xeito formal o seu traballo e o papel que xogan as entidades na sociedade galega'. A necesidade de aprobar esta lei xustifícase na importante presenza destas entidades en Galicia, preto de 1.500, -que constitúen 'unha auténtica rede de solidariedade', segundo resaltou a conselleira de Política Social e Igualdade, Fabiola García-, para apoiar as persoas e fogares máis vulnerables.
