martes, 16 de junio de 2026
Coincidindo co 325º aniversario do ilustre berciano Frei Martín Sarmiento, o Bierzo celebra hoxe o seu Día da Lingua Galega. O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, participou, a canda 1146 estudantes de galego, na celebración do Día do Galego no Bierzo que tivo lugar nas localidades leonesas de Vilafranca, Cacabelos e Corullón. Os actos estiveron organizados pola Comisión Cultural Martín Sarmiento co apoio da Xunta de Galicia e da Junta de Castela e León, entre outras entidades.
Valentín García lembrou que este curso escolar medrou en 34 o número de alumnos e alumnas que se incorporaron ao Programa de promoción do galego no Bierzo e Sanabria para estudar o galego e en galego e expresou a súa satisfacción porque cada ano somos máis os que nos reunimos aquí co fin de mostrar a nosa aposta pola lingua propia de Galicia e garantir o seu futuro nestas terras que, fóra das da nosa Comunidade, son tamén galegofalantes.
De Vilafranca a Corullón
A xornada festiva iniciouse no Teatro Villafranquino Enrique Gil Carrasco cunha homenaxe ao poeta berciano Ramón González-Alegre co gallo do centenario do seu nacemento, homenaxe que se prolongou cunha visita á casa natal do poeta e mais unha ofrenda floral ante o monumento ao escritor. A segunda metade da mañá estivo ocupada pola actividade de dinamización lingüística Enredando con Pakolas, a cargo de Paco Cerdeira, dirixida a alumnado de infantil e primaria. A celebración desprazouse pola tarde ao salón de actos do Marca, en Cacabelos, onde se presentou a III edición dos Premios Morales para a promoción da lingua galega no Bierzo e Sanabria organizada, co apoio da Xunta de Galicia e outras entidades, polo Grupo As Médulas para a lingua e cultura galegas no Bierzo.
De volta no Teatro Villafranquino Enrique Gil Carrasco, celebrouse a mesa de debate As arelas de Sarmiento na que participaron docentes e representantes das administracións educativas e de diferentes entidades culturais, que realizaron un seguimento das actividades levadas a cabo e concretaron novos compromisos coa lingua galega no Bierzo.
As celebracións remataron en Corullón coa presentación do libro de Elixio Ribas Unha cala no Bierzo Occidental (Corullón), publicado pola Comisión Cultural Martín Sarmiento en Edicións Positivas co apoio da Consellería de Cultura e Turismo.
Programa de promoción do galego no Bierzo e en Sanabria
A celebración do Día do galego no Bierzo está dirixida fundamentalmente á comunidade educativa dos 19 centros adscritos ao Programa de promoción da lingua galega nestes territorios galegofalantes xurdido da colaboración entre a Xunta de Galicia e a Junta de Castela e León. Deles, 14 son CEIP ou CRA e 4 IES, ademais da Escola Oficial de Idiomas de Ponferrada.
Por terceiro ano consecutivo, verificouse un incremento de alumnado, tanto nos ensinos infantil e primario coma no secundario e na escola oficial de idiomas: sobe en 14 estudantes no primeiro caso, en 15 no segundo e en cinco no terceiro, 34 en total. Así, os datos de alumnado quedan como seguen: 941 alumnos na educación infantil e primaria (fronte aos 927 do curso anterior), 148 alumnos na educación secundaria (fronte aos 133 do curso anterior) e 57 alumnos na Escola Oficial de Idiomas de Ponferrada (fronte aos 52 do curso anterior).
A posta en marcha do Rexistro galego de persoas centenarias, Regace, sitúa Galicia nunha posición de referencia para o estudo da lonxevidade, posibilitando coñecer mellor as claves deste fenómeno e afrontar os retos que presenta. Preto de 1.800 persoas de cen ou máis anos viven na comunidade galega, o que supón ao redor do 12 % de toda a poboación centenaria de España, un dato que fala da realidade demográfica de Galicia e reflicte unha oportunidade única para aprender, investigar e avanzar. Deste xeito, Galicia presenta un dos mellores resultados no que a esperanza de vida se refire: 81,19 anos para os homes e 86,83 para as mulleres, superando en ambos os casos a media estatal.
A mostra a 'Illa ignorada' estará aberta ata o 12 de febreiro de 2027 e toma o seu título do primeiro poemario da escritora Gloria Fortes. Nela cabe destacar os traballos tanto dos artistas galegos Alberto Ardid, Vicente Blanco, Andrea Costas, Caxigueiro, Fina Mantiñán, Juan Carlos Meana, Ariadna Silva, Seoane e María Elena Montero, como os de Abel Azcona, Amparo Garrido, Regina Giménez, Antoni Muntadas, Sonia Navarro, Íñigo Royo, Regina Silveira. Ademais desta nova mostra, o centro tamén inaugurou a ampliación, no dobre espazo do Centro Galego de Arte Contemporánea, da exposición Misha Bies Golas, que abriu ao público o pasado 22 de maio cunha escolma de máis de dúas décadas da creación heteroxénea do lalinense Miguel Calvo Ulloa, un dos fundadores do colectivo Nova Escultura Galega.
