miércoles, 25 de marzo de 2026
Deste xeito, buscan contribuír ao desenvolvemento e á competitividade das pemes do sector artesán, así como incentivar nelas a innovación, o deseño e a súa capacidade de adaptación ao mercado. A presenza galega entre os finalistas destes premios é habitual, e así, nas 12 edicións que se levan celebrado foron elixidas como finalistas 25 candidaturas galegas, das que 10 acadaron finalmente o premio e unha recibiu unha mención especial.
Na súa duodécima edición, os Premios Nacionais de Artesanía rexistraron 90 candidaturas procedentes de toda España. Delas, 16 finalistas (4 deles galegos) optan ás cinco categorías a concurso. Os gañadores daranse a coñecer nunha cerimonia prevista para o próximo 4 de decembro.
Candidaturas galegas
A Fundación Artesanía de Galicia ten en marcha desde 2013 o proxecto Artesanía no prato, que ten como finalidade xerar unha interrelación entre artesanía, deseño e gastronomía, dando a coñecer o potencial das pezas artesás como soporte das creacións culinarias. No marco desta iniciativa, achéngase os produtos dos obradoiros artesáns galegos aos campos da gastronomía, hostalería e restauración. Apóstase pola calidade, a innovación e a creatividade, fomentando experiencias con novos soportes e materiais. Froito deste proxecto, máis de 40 artesáns están a traballar con cociñeiros galegos e nacionais, así como con grandes empresas distribuidoras de enxoval para hostalería. Os vindeiros 27 e 28 de outubro celebraranse en Expocoruña as II Xornadas Profesionais Artesanía no Prato, unha das iniciativas incluídas neste proxecto.
Elena Ferro, do taller Eferro (Vila de Cruces, Pontevedra), opta como finalista a recibir o galardón na categoría de Premio Nacional de Artesanía. Elena Ferro xa fora finalista en 2011, na categoría Premio Produto. Destaca polo seu traballo cun produto característico da tradición rural: os zocos de madeira. Neste taller, en funcionamento desde 1915, veñen desenvolvendo o seu traballo artesán tres xeracións da familia Ferro. Co cambio no valor de uso do calzado de traballo, Elena Ferro outórgalle un novo significado a este produto sen arrebatarlle a súa esencia, reinventando o seu uso como complemento de moda con constantes innovacións en deseños, materiais e cores. A través do seu traballo, a artesá dotou a este produto tradicional dun grao de innovación para adaptarse ás necesidades do mercado, novos usos e públicos.
A ceramista e enxeñeira Paula Ojea, de Ojea Studio (Vigo), é finalista da categoría Premio Produto á que opta coa súa colección Cut&Fold. Esta serie caracterízase polas súas formas xeométricas imposibles, que segundo o punto de vista desde o que se observen inclínanse cara distintos lados, semellando inestables. Son pezas que exploran contrastes, entre a precisión do deseño e a irregularidade do proceso artesanal. Foron deseñadas con mentalidade e xeito de traballar propias da enxeñería e realizadas de forma artesanal. A serie, que evoca o papel cortado e dobrado, permite incorporar deseños máis utilitarios (xerras, xarróns, cuncas, e pratos) que usan chefs de alta cociña para servir as súas creacións. Os seus singulares deseños son realizados a man, de xeito que nunca dúas pezas son idénticas. Desde a modelaxe ou colaxe da arxila ata o esmaltado, todo se fai de maneira individual. En 2017 este obradoiro resultara gañador da Bolsa Eloy Gesto que concede a Fundación Artesanía de Galicia para formación especializada nun centro de prestixio.
Na categoría Premio ao Emprendemento resultou finalista Anaquiños de Papel (A Coruña). Este obradoiro, dirixido polas irmás Cristina e Beatriz Velasco desde 2014, foi gañador da Bolsa Eloy Gesto o ano pasado. A materia prima deste estudio de deseño e creatividade é o papel, co que elaboran obxectos de decoración como lámpadas, flores, animais ou tocados usando con técnicas de origami e paperart. Este proxecto innova no sector artesán do papel, aínda non moi coñecido en España, o que lles deu a posibilidade de crecer e posicionarse chegando a ser un referente no sector. Nun breve espazo de tempo xa teñen colaborado con Loewe, Cartier, Inditex, Cruz Vermella ou Ecoembes. A súa filosofía é o deseño responsable e sostible.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, advertiu de que as novas medidas para paliar os efectos da guerra de Irán aprobadas polo Goberno central terán 'un impacto directo nas arcas autonómicas' xa que Galicia 'deixará de ingresar máis de 120 millóns de euros' nos tres meses que estas medidas estarán inicialmente en vigor. As medidas con impacto fiscal anunciadas polo Goberno central enfócanse na redución do IVE e dos impostos especiais para os carburantes, electricidade e gas. Ao estar estes tributos cedidos ás Comunidades Autónomas, o impacto derivado da menor recadación repártese entre o Estado e as autonomías, en función da porcentaxe de cesión(no IVE é do 50%, nos impostos especiais do 58%).
O número de emigrantes galegos persoas que naceron en Galicia e residen no exterior volve baixar un ano máis en 2.006 persoas, continuando a tendencia dos últimos exercicios. En paralelo, a poboación galega total que reside no exterior increméntase debido ás novas inscricións de persoas descendentes de galegas e galegos nacidas no estranxeiro, ata acadar os 563.303 (incremento de 15.051 persoas, un 2,75%) a 1 de xaneiro de 2026, segundo os datos publicados hoxe polo Instituto Nacional de Estadística (INE).
