
Román Rodríguez no nome das consellerías Cultura e de Educación, da Secretaría Xeral de Emigración e da EGAP, subliñou que a celebración deste ano supón seguir pagando as débedas do recoñecemento aos grandes intelectuais galeguistas que nos marcaron o camiño durante o século XX. O conselleiro destacou o seu papel a fronte de distintas institucións culturais do país e lembrou que Fraguas foi sempre e en toda hora exemplo de xenerosidade e home de reconciliación, que escribiu sobre Galicia dun xeito práctico, pensando na construción de Galicia. O titular de Cultura concluíu resaltando o carácter afable e conciliador do persoeiro, clave ao seu ver para pilotar a transición cultural de Galicia e que deixa un exemplo que cómpre imitar.
Na rolda de prensa participaron, ademais do conselleiro, o presidente da RAG, Víctor Freixanes; a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez Blanco; o presidente da Fundación Antonio Fraguas e presidente do Museo do Pobo Galego, Justo Beremendi González; o alcalde do Concello de Cerdedo-Cotobade, Jorge Cubela; a concelleira responsable de Acción Cultural de Santiago de Compostela, Branca Novo Rei; e o director de contidos da CRTVG, Fernando Ojea.
Iniciativas de participación social e fomento da igualdade
Froito dun traballo transversal e colaborativo entre as institucións e a familia do autor, a programación prevista como homenaxe a Antonio Fraguas Fraguas abrangue multitude de iniciativas de participación social e cultural, de fomento da igualdade e a integración, accións musicais e actividades no ensino, nos concellos e en toda a Rede de Bibliotecas Públicas.
Neste eido cómpre destacar a VI Carreira Camiño das Letras; as campañas institucionais impulsadas desde o ámbito empresarial en colaboración con Feiraco, Vegalsa-Eroski ou Renfe; os vinte certames, obradoiros e contacontos organizados polas bibliotecas públicas, concellos a EGAP ou a Cidade da Cultura. Ou outras iniciativas de participación social e lecer como Canta miña pedra, canta, unha proposta destinada ao público familiar da que de poderá gozar en concellos da Rede de Dinamización Lingüística a través de catorce espectáculos de música e narración, da man dos artistas Xoán Curiel e Charo Pita. Xornadas de portas abertas, roteiros e funcións teatrais, entre outras, completan esta parte da programación na que participan o Concello da Estrada, o de Cerdedo-Cotobade, o Mupega, a Cidade da Cultura, a Agadic ou a Egap.
Exposición central conmemorativa e outras
No ámbito expositivo está prevista unha exposición central conmemorativa itinerante Antonio Fraguas, Memoria dun soño. Viaxe a unha Galicia orgullosa de si mesma, que percorrerá 12 concellos das catro provincias para darlle a coñecer ao público xeral a obra e a figura de Fraguas. Esta mostra, que se iniciará en abril na Biblioteca Ánxel Casal de Santiago de Compostela, viaxará até decembro a Amoeiro, Arteixo, A Coruña, Celanova, Cerdedo-Cotobade, A Estrada, Ferrol, Lugo, Ourense, Pontevedra e Vigo.
Así mesmo, neste momento xa están previstas outras 16 exposicións bibliográficas, artísticas, antropolóxicas e etnográficas no Museo do Pobo Galego, nas bibliotecas públicas da Coruña, Lugo, Ourense, Pontevedra, Vigo e Santiago de Compostela, na Biblioteca de Galicia e na EGAP.
Propostas no exterior
A Rede de Centros de Estudos Galegos dedica todo o ano a difundir as letras galegas en universidades de Europa, América e Asia. En concreto, seis universidades españolas, dúas portuguesas e unha alemá acollerán relatorios arredor da vida de Antonio Fraguas. Cinco centros de estudos galegos optan por exposicións biobibliográficas en diferentes formatos. Ademais, hai programados encontros literarios e recitais poéticos nos tres centros de estudos galegos de Italia, en Lisboa e no Algarve, no Río de Xaneiro e en Barcelona. Concertos, congresos, obradoiros e mesmo programas de radio completan esta parte da programación.
Finalmente, a colectividade galega na emigración ten pechado até o momento un amplo conxunto de actividades que se celebrarán ao longo de todo o ano para conmemorar a figura de Fraguas. Inclúense conferencias, feiras, concursos, exposicións, proxeccións audiovisuais, recitais e concertos. Confirmaron a súa programación até o momento o C.C. y R. Alma Gallega de Montevideo (Uruguai), o Centro Galego de Ceuta, o Centro Galego de Fuenlabrada, o Centro Galego de Tenerife, o Centro Galego de Valencia, a Sociedade do Recreio dos Anciãos de Rio de Janeiro. Os distintos programas de actividades dos Centros teñen a colaboración da Secretaría Xeral de Emigración.
Home das institucións culturais do país
Antonio Fraguas (Loureiro, Cerdedo-Cotobade, 1905Santiago de Compostela, 1999) foi membro do Seminario de Estudos Galegos e das Irmandades da Fala, así como director do Museo do Pobo Galego e Cronista Xeral de Galicia. Estudoso da nosa realidade cultural desde diferentes ámbitos, destacou sobre todo no eido da antropoloxía, onde os seus traballos contribuíron decisivamente ao coñecemento da cultura popular e ao afondamento na nosa identidade. A RAG destaca entre as razóns para dedicarlle a don Antonio o 17 de maio a súa continuada defensa da lingua propia de Galicia como idioma de expresión válido para abordar calquera área do coñecemento e a coherencia do seu percorrido vital, guiado pola lealdade ao seu pobo.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, anunciou hoxe que a Xunta destinará un total de 270 millóns de euros a paliar os efectos do conflito en Oriente Medio na nosa comunidade. Durante a sesión de control no Pleno do Parlamento de Galicia en resposta ás preguntas dos grupos parlamentarios, o titular do Goberno galego lembrou, ao respecto da situación en Oriente Medio, que o Consello da Xunta xa analizou hai dúas semanas 'os primeiros impactos' e que Galicia foi 'a primeira comunidade autónoma en falar cos clústeres'. Nesta liña, o presidente anunciou que o vindeiro Consello autorizará 'un plan de máis de 150 millóns' para atender aos sectores afectados, que se sumará aos máis de 120 millóns que suporá para Galicia financiar as iniciativas do Goberno central a este respecto.
Para a edición de 2026, chegan desde o outro lado do Atlántico La Cura e El Vacío (ambas estreas en España), nas que o coreógrafo cubano Julio César Iglesias dirixe á prestixiosa Compañía Colombiana de Danza Contemporánea. Tamén a conferencia escénica Arder Épica (Cap. 1) na que o artista brasileiro Reinaldo Ribeiro constrúe unha nova memoria colectiva a partir das cinzas que deixou o incendio do Museo Nacional do Brasil en 2018. Forma parte tamén da programación a instalación inmersiva Hecatombe II: Movementos e rituais para a renovación do mundo, da colombiana de orixe indíxena Martha Hincapié Charry, que rescata saberes ancestrais de líderes nativos das primeiras nacións americanas.