sábado, 25 de abril de 2026
Na Sala de Prensa do Centro Cultural "Marcos Valcárcel" da Deputación de Ourense tivo lugar a presentación do libro Vicente Risco, mestre de mestres, obra do doutor en PedagoxÃa Xosé Fernández. O acto contou coa participación do presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar; do autor do libro; do responsable da sección de Educación da Fundación Vicente Risco, Xosé Cid; e do presidente da Fundación, LuÃs MartÃnez Risco. No mesmo acto presentouse tamén un avance das "Xornadas Pedagóxicas" 2016, que se celebrarán o ano próximo na Deputación de Ourense, “nas que se conmemorará o centenario do ingreso de Vicente Risco na Escola Normal de Maxisterio de Ourense e analizaranse aspectos das Irmandades da Fala e da renovación pedagóxica”, segundo apuntou Luis MartÃnez Risco.
Manuel Baltar afirmou que Vicente Risco, “é un nome con letras de ouro e un personaxe senlleiro da nosa cultura, como tamén outros membros da súa familia que fixeron e están a facer de Ourense un referente para falar de pensamento polÃtico e de cultura con maiúsculas”, e destacou a frase coa que comeza a publicación: “A galeguización da escola inda a custar traballo cando Galiza sexa autónoma”, escrita por Vicente Risco en “El Pueblo Gallego” en 1931”.
Pola súa banda, Xosé Cid subliñou o importante traballo que Vicente Risco fixo pola pedagoxÃa, afirmando que formou mestres “coñecendo a súa historia e o seu territorio” e que se Ourense ten fama de formar bos mestres “iso ten moito que ver coa pegada deixada por Vicente Risco coa súa pedagoxÃa de alto nivel”.
Finalmente o autor, Xosé Fernández, explicou que a obra “analiza a figura de Vicente Risco dende a súa perspectiva como mestre, profesión na que ingresou en 1916 e se xubilou en 1954”. “Pero a súa vida transcendeu e foi máis aló do profesorado, e temos importantes exemplos diso, como que foi fundador da revista Nós, a importante achega que supuxo o seu plan pedagóxico; abriu plataformas de comunicación como a sección “Artes e letras” no xornal La Región, e mesmo participou no que poderÃamos definir como obradoiros de café, entre os que destaca o afamado “Volter”. Unha labor de sementeira pedagóxica que, sen dúbidas, foi máis aló da aulas”, afirmou Xosé Fernández.
A obra estrutúrase en sete capÃtulos ao longo de máis de 500 páxinas, nos que se fai unha pormenorizada análise da vida e do labor docente de Vicente Risco, explicando as etapas da súa crianza, escolarización, os anos de instituto e a época universitaria, como as cuestións relacionadas co Risco e a lingua, a literatura popular, o Risco no Seminario de Estudos Galegos e finalmente o Vicente Risco como formador de mestres.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
