
“A xornada pretende botar unha ollada a un campo que está na base da música tradicional como é o da artesanÃa que constrúe os instrumentos e ao que se lle presta pouca atención” explica Xosé Vicente Ferreirós, coordinador da xornada “Os instrumentos tradicionais baixo a perspectiva dos artesáns”. O encontro, que ten lugar o venres 13 de novembro no Consello da Cultura Galega, dálle voz a Ãlvaro Seivane, Xaneco TubÃo, Oli Xiráldez e César Loureiro que falarán de recuperar a tradición pero tamén de innovación.
O rexurdir da música popular dos anos setenta coincidiu cun cambio de ciclo que tamén lle afectou á fabricación dos propios instrumentos musicais. “à morte de Basilio Carril, de Paulino Pérez ou mesmo de GarcÃa de Riobó, todos eles artesáns moi coñecidos, parecÃa que o oficio estaba condenado a desaparecer pero aconteceu todo o contrario, xurdiron as primeiras escolas das que emerxeu xente moi nova que está a facer un bo traballo” explica Ferreirós. Esta xornada pretende poñer o foco nestes novos artesáns, como souberon conectar coa tradición para facer uns instrumentos de calidade que abastecen tanto ao mercado galego como internacional. Para o coordinador deste encontro “non é raro atopar, por exemplo, unha gaita galega en Xapón ou en América Latina”.
“Son xente nova, formada, que está a facer o seu traballo sen que supoña unha creba co pasado” explica Ferreirós. Da gaita falará Ãlvaro Seivane, membro da coñecida saga familiar de artesáns mentres que Oli Xiráldez, que tamén é artesán de gaitas, centrarase nas frautras traveseiras na tradición musical galega. A zanfona estará presente por partida dobre: Xaneco TubÃo achegarase a ese instrumento desde o punto de vista da tradición musical galega e César Loureiro desde “a busca do son nun modelo de zanfona contemporánea”, como se titula o seu relatorio.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.