sábado, 25 de abril de 2026
O festival Espazos Sonoros despide a súa oitava edición o mércores, 28 de outubro, ás 20:00 horas, cunha xornada dedicada ao pontevedrés Xoán Tilve, gaiteiro de Campañó (1872-1950), protagonista das primeiras gravacións etnomusicolóxicas galegas, promovidas por Xosé Filgueira Valverde.
Promovido pola ConsellerÃa de Cultura e Educación, este ciclo de música en espazos de especial interese cultural ponlle o broche final á programación de 2015 no Sexto Edificio do Museo de Pontevedra, cun proxecto que recupera as gravacións históricas nas que o emblemático gaiteiro pontevedra interpreta a marcha do Corpus, auspiciadas en 1947 polo autor homenaxeado este ano coas Letras Galegas.
Oscar Ibáñez trÃo ofrecerá unha charla-concerto, de acceso gratuÃto, arredor destas gravacións, na que o virtuoso gaiterio Oscar Ibáñez será o encargado de recuperar os sons das antigas gravacións para devolvelas á contemporaneidade, interpretadas coa gaita orixinal de Xoán Tilve. O músico estará acompañado da formación tÃpica naquel tempo, o tambor e o bombo, a cargo de Andrés Vilán e de Cristian Silva.
Previamente, presentarase o libro ‘Xoán Tilve, gaiteiro de Campañó’, editado por aCentral Folque coa colaboración da SecretarÃa Xeral de Cultura, na que está previsto que interveñan o fillo de Filgueira Valverde, Xosé Fernando Filgueira; os autores da obra, Xavier Groba e Oscar Ibáñez; o editor do traballo, Ramom Pinheiro; e o director do Museo de Pontevedra, Carlos Valle, xunto cunha representación da Xunta de Galicia e da Deputación Provincial de Pontevedra.
O legado etnomusicolóxico de Filgueira
A presentación deste traballo constitúe unha homenaxe a Xoán de Campañó, figura emblemática no sur de Pontevedra por ser o gaiteiro das marchas de procesión do Corpus e referente da tradición gaiteira pontevedresa no pasado século, asà como tamén a Filgueira Valverde, autor ao que este ano a Real Academia Galega lle dedica as Letras Galegas. Coincidindo coa data do aniversario do nacemento do polÃgrafo pontevedrés, o 28 de outubro, a xornada de clausura de Espazos Sonoros pon de relevo o legado etnomusicolóxico do que fora director do Museo de Pontevedra, quen a comezos dos anos corenta ordena e publica o ‘Cancioneiro Musical de GaliciaÂ’, compilado por Casto Sampedro.
Posteriormente, en 1947, cos medios técnicos do estudio de Radio Pontevedra, Filgueira decide levar adiante unha gravación documental insólita, pioneira no seu xénero, e de gran valor etnomusicolóxico: a marcha do Corpus tocada polo gaiteiro de Campañó e comentada ao vivo por el mesmo. A gravación impresiónase en discos de acetato en dúas copias, das que só se conserva a do arquivo do Museo de Pontevedra.
Grupos internacionais e mellor talento musical galego
Logo de percorrer Galicia desde o pasado 13 de setembro cun programa de concertos e actividades en lugares de especial valor patrimonial e paisaxÃstico, Espazos Sonoros –dirixido por Belén Bermejo e promovido pola SecretarÃa Xeral de Cultura– pecha unha edición na que recoñecidos grupos e artistas internacionais, como La Morra, La Macorina ou o cantante estadounidense Joel Frederiksen, compartiron cartel cunha mostra do mellor talento artÃstico galego, representado por Oscar Ibáñez trÃo, pola formación Herbens Consort, polo Quinteto Egeria, polo Coro Vox Stellae e os Menestreis de 1500 e polo dúo formado por Óscar Fernández e Carlos Quintá.
Vivencias diferentes arredor da música
Xunto cos concertos, Espazos Sonoros volveu programar este ano actividades paralelas para lle ofrecer ao público vivencias diferentes arredor da música e do patrimonio histórico, nas que non faltaron as roldas pola paisaxe organÃstica, un obradoiro de achegamento á música antiga e diversas rutas pola paisaxe arredor da contorna natural do Éntoma, da senda das Neveiras de Forcarei, do carreiro do Deza e mais da vila de Bueu, centrada na pegada de Urbano LugrÃs e da familia Massó.
A igrexa gótica de San Nicolao de Cis de Oza-Cesures, o refectorio do mosteiro de Oseira, o colexio de Nosa Señora da Antiga de Monforte de Lemos, Santa MarÃa de Aciveiro en Forcarei ou a igrexa de Santa Liberata de Baiona foron algúns dos escenarios da oitava edición deste festival que convida á descuberta de valiosos lugares do patrimonio galego a través da música.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
