viernes, 30 de octubre de 2026
Val del Omar: la mecamÃstica del cine é o tÃtulo da nova mostra do Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC), un proxecto expositivo organizado polo Museo Reina SofÃa e pola Obra Social La Caixa que se pode ver ata o 30 de agosto no centro da ConsellerÃa de Cultura e Educación e que será inaugurada esta tarde ás 20:30 horas.
A obra do inventor, poeta visual e ‘cinemistaÂ’ Val del Omar (Granada, 1904 – Madrid, 1982) centra “esta exposición itinerante que nos achega a figura dun pioneiro do cinema, que abriu novos horizontes nas técnicas da cinematografÃa, entre outras exploracións no campo sonoro”. Asà o afirmou hoxe Anxo Lorenzo na rolda de prensa de presentación da mostra, que tamén contou coa participación de Pilar Vaquero, sobriña do artista e representante do Arquivo Val del Omar; Cristina Cámara, comisaria da mostra; e Antonio Lema, director de Ãrea de Caixabank.
A exposición realiza un percorrido pola obra de Val del Omar a partir dun concepto que sobrevoa toda a súa traxectoria: a mecamÃstica. Outro neoloxismo (creado a partir de “mecánica” e “mÃstica”) co que o artista granadino se referÃa ao universo das máquinas, ás que se enfrontaba, do mesmo xeito que á realidade, cunha actitude mÃstica, buscando ver máis alá do inmediato da tecnoloxÃa.
A obra de José Val del Omar (Granada, 1904-Madrid, 1982), de carácter poliédrico, visionaria e rica en matices, é o resultado das súas facetas de inventor, poeta visual e cinemista. Con este neoloxismo Val del Omar quixo unir a actividade do alquimista e a do cineasta e definir deste xeito a súa orixinal aproximación ao cinema: a través da investigación tecnolóxica e dunha estética experimental propia.
Val del Omar inicia a súa actividade cinematográfica nos anos vinte, momento no que fai públicas as súas primeiras invencións técnicas, pero é nos anos trinta, desde a súa participación nas Misións Pedagóxicas –o proxecto de democratización cultural máis importante levado a cabo pola Segunda República–, como realizador de documentais e proxeccionista de pelÃculas, cando xorde unha fascinación polo cinema que o acompañará toda a súa vida. Tras a Guerra Civil, Val del Omar continúa as súas investigacións no campo da técnica audiovisual, especialmente do son, para retomar, xa nos anos cincuenta, o seu labor como realizador.
Itinerancia
A exposición é unha selección do legado que a familia de José Val del Omar depositou no Museo Reina SofÃa, co compromiso por parte do museo de achegar a súa obra ao público desde novas plataformas e espazos, máis aló da sala de cinema. A mostra organizada polo Museo Reina SofÃa e producida pola Obra Social La Caixa en colaboración co CGAC emprende a súa itinerancia por tres institucións museÃsticas españolas unidas para dar a coñecer a figura de Val do Omar.
Tras a súa estancia no MEIAC (Museo Estremeño e Iberoamericano de Arte Contemporánea), a mostra exhÃbese agora no CGAC ata o 30 de agosto e finaliza o seu percorrido na Laboral (Centro de Arte e Creación Industrial de Xixón) durante o último trimestre do ano.
Percorrido expositivo
A visita inÃciase cun apuntamento das actividades que Val do Omar realizou para as Misións Pedagóxicas a través da pelÃcula Estampas (1932) e catro fotografÃas que documentan esta experiencia. A continuación exhÃbense as pelÃculas ‘Acariño galaicoÂ’ (1961, 1981-1982, 1995), ‘Fuego en CastillaÂ’ (1958-1960), Aguaespejo granadino (1953-1955) e unha curtametraxe titulada Variaciones sobre unha granada (ca. 1979), realizada enteiramente no centro neurálxico do laboratorio PLAT e exemplo da obra en proceso dos últimos anos de traballo de Val del Omar.
Ao longo deste percorrido móstranse algúns dos seus inventos, como o Atril do Fonema Hispánico, un sistema de gravación de sons, colaxes, fotografÃas do artista e fotografÃas de rodaxe. Na última sala está recreado o laboratorio PLAT (siglas de Picto LumÃnica Audio Táctil) cos elementos orixinais. Este lugar foi o estudio do artista desde 1975, onde traballou e viviu ata o seu falecemento en 1982. Trátase dun espazo insólito onde se inclúen todo tipo de cámaras, aparellos de proxección, lentes, polarizadores, filtros, obturadores e mobiliario, ademais da cela-dormitorio do propio Val do Omar.
O XXXVI Festival de Jazz de Lugo ofrecerá do 4 ao 14 de novembro un total de 22 actuacións que combinarán grandes figuras internacionais cunha ampla presenza de músicos galegos en catro escenarios. Conforme ao programa, o Auditorio Fuxan os Ventos acollerá a apertura o mércores 4 co trÃo do saxofonista e clarinetista cubano Paquito DÂ’Rivera. Neste mesmo escenario actuarán Abe Rábade, o dÃa 8, e Kenny Barron Trio, o 11. No CÃrculo das Artes sucederanse James Carter Organ Trio, o 5 de novembro; Jogo de Damas, o dÃa 6; Takuya Kuroda Quintet, o 7; Patricia Brennan Septet, o dÃa 12; Erik Truffaz & Antonio Lizana, o dÃa 13, e Clarence Bekker Band, o 14 de novembro.
O informe da Dirección Xeral de Saúde Pública da ConsellerÃa de Sanidade sobre a actividade das infeccións respiratorias agudas referido á semana que rematou o 25 de outubro reflicte que a actividade gripal na comunidade mantén o seu nivel basal con tendencia crecente, constatando un incremento na dispensación de antigripais nas farmacias galegas. En concreto, a taxa de dispensación de antigripais nas farmacias aumentou un 38,9 % na última semana, mentres que a de probas de antÃxenos se reduciu nun 17,9 %, tal e como informan as oficinas de farmacia integradas na rede sentinela impulsada pola Xunta, co obxectivo de anticipar a evolución dos virus respiratorios na comunidade.
