A conselleira de Sanidade, Pilar Farjas AbadÃa, presidiu no Centro Galego de Arte Contemporánea, o acto de entrega do premio MarÃa Josefa Wonenburger Planells 2010, que recaeu en Carmen Navarro Fernández-Balbuena, xefa do servizo de AnatomÃa Patolóxica do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, a quen felicitou polo seu traballo, “que, sen dúbida, contribúe a mellorar a calidade da atención aos pacientes, o noso principal obxectivo”.
Segundo a titular da carteira sanitaria do executivo galego, “os méritos cientÃficos e profesionais da doutora Navarro son froito dunha gran dedicación e perseveranza, xunto cunha especial capacidade e vocación”.
No acto, Farjas amosouse especialmente satisfeita de entregar este galardón “a unha gran profesional do sistema sanitario galego”, doutora en Medicina e especialista en NeuropatoloxÃa, natural de Madrid, “pero que leva xa vinte anos desenvolvendo o seu labor asistencial, cientÃfico, docente e investigador en Galicia”.
Tal e como destacou Pilar Farjas, “a doutora Navarro lidera un grupo de investigación competitivo e de prestixio tanto a nivel nacional como internacional”, ademais de desenvolver o seu labor asistencial no complexo hospitalario universitario da cidade olÃvica. Tamén é membro do Consello Asesor da ConsellerÃa de Sanidade, presidenta do Comité de Investigación do CHUVI, e directora cientÃfica do Instituto de Investigación Biomédica de Vigo.
Participación dos profesionais
No sistema sanitario público de Galicia, en liña coa Estratexia Sergas 2014, “estamos a desenvolver un modelo de investigación e innovación aberta, que facilite a participación aos nosos profesionais e onde converxan catro axentes principais, os usuarios, os centros xeradores de coñecemento (universidades e outros organismos públicos de investigación), as empresas biosanitarias e o Sergas”, remarcou Pilar Farjas.
"Como conselleira de Sanidade estou ao fronte dun equipo no que cremos que é o momento de innovar, de transformar e modernizar a nosa sanidade, coa fin de conseguir mellores resultados. Estamos convencidos de que para iso é necesario que entre todos, pacientes e usuarios, profesionais, xestores e administradores, asà como organizacións e institucións, poñamos a vontade, o coñecemento, o traballo e os medios suficientes para acadar este cambio”, subliñou.
Resolución dos problemas de saúde
Tal e como remarcou a conselleira no acto de hoxe, “as nosas institucións e os nosos magnÃficos profesionais e grupos no ámbito da investigación biomédica, dos que a doutora Navarro é un exemplo, concorren con éxito en convocatorias competitivas públicas no campo da saúde. AsÃ, o pasado ano participaron en 41 proxectos nacionais e 64 proxectos autonómicos, e sempre co obxectivo de orientar as polÃticas e actividades de I+D+i cara á resolución dos problemas de saúde que afectan á poboación galega, a través da investigación traslacional”.
O premio MarÃa Josefa Wonenburger foi instituÃdo no seo da Unidade Muller e Ciencia de Galicia, na que están representados os departamentos da Xunta de Galicia competentes en materia de igualdade; de educación; de investigación, desenvolvemento e innovación; de sanidade; e agora tamén de modernización.A doutora Navarro, ao igual que as anteriores premiadas é, segundo a conselleira de Sanidade, “un claro exemplo de servizo ao desenvolvemento social a través da investigación e mellora do coñecemento. Estas mulleres amosan que, con capacidade e esforzo, é posible desenvolver unha traxectoria profesional e investigadora plena”.
Para rematar a súa intervención, Pilar Farjas dixo que “a situación actual das mulleres na ciencia e na investigación dista moito de ser igualitaria, pero o certo é que a nosa presenza é cada vez maior, ao igual que noutros campos. Un dato alentador é que en España un 90% dos pais e nais perciben a ciencia como un ámbito no que teñen cabida por igual homes e mulleres”.
Investigar nos hospitais
Pola súa banda, Carmen Navarro falou sobre “A investigación no hospital: unha necesidade”., e compartiu o premio con todas e cada unha das persoas que integran o seu equipo no Instituto de Investigación Biomédica de Vigo e no Servizo de AnatomÃa Patolóxia do CHU de Vigo, e as que ao longo da súa traxectoria profesional e de vida a axudaron a chegar ata aquÃ.
Carmen Navarro lembrou que aÃnda que tradicionalmente os hospitais son considerados como os centros onde os enfermos son tratados, e a investigación relacionouse coa universidade, a realidade demostra que “un hospital terá unha mellor asistencia canto máis se desenvolva a investigación no mesmo”.
Unha proba diso, dixo a médica, é que cada vez se potencia máis “a investigación traslacional” coa creación dos “Institutos de Investigación Sanitaria”, o que supón que, en parte, “a investigación se traslade e se fortaleza nos hospitais”, e asÃ, “se acurte o tempo de aplicación dunha determinada investigación, xa que os resultados son máis directos, rápidos e polo tanto máis eficaces”.
Navarro fixo un chamamento para prestar máis atención as denominadas enfermidades raras, que as sofren menos de 5 de cada 10.000 habitantes, nas que é especialista e nas que centra grande parte das súas liñas de investigación, xa que “debido a súa baixa incidencia (185.000 persoas en Europa) e ao número tan extraordinariamente elevado de entidades diferentes que existe (máis de 7.000 catalogadas), fai que non susciten o interese, ou moi pouco, por parte da industria farmacéutica, que a miúdo non as coñezan os e as profesionais e que os pacientes e as súas familias estean desprotexidos e abandonados”.
Ademais, a biomédica fixo fincapé na importancia dos Bancos de Texidos para traballar sobre as enfermidades neuromusculares, e comentou algúns dos traballos realizados por ela e pola súa equipa sobre demencias atÃpicas e prionopatÃas, que “son as únicas enfermidades que poder ser ao mesmo tempo esporádicas, xenéticas e trasmisibles”, sinalou Navarro, que rematou a súa intervención cunha emotiva lembranza a súa familia de orixe galega, e desexando que “os traballos e as obras cientÃficas das mulleres sexan cada vez máis coñecidos e considerados coa xustiza que se merezen”, e para iso, dixo, “contribuirá o Premio MarÃa Josefa Wonenburguer”, que concede a Unidade Muller e Ciencia da Xunta de Galicia.
O premio
A cerimonia rematou coa entrega, por parte da Conselleira de Sanidade, do galardón a premiada. Este no, o premio chámase “A linguaxe da vida”, e é unha pulseira, elaborada a man en prata de primeira lei, cuio deseño baséase na cadea do ácido desoxirribonucléico, a base de todo ser vivo, e quere ser unha homenaxe a todas as mulleres e homes que dedicaron e dedican a súa vida á ciencia en agradecemento pola importante contribución do seu traballo ao benestar e progreso da humanidade.
A pulseira foi deseñada por Beatriz e Miguel Piñeiro, da empresa galega Tsubaki&Co, e preséntase sobre un cilindro macizo de madeira de cedro con aplicacións en prata de primeira lei.
O festival Play-Doc desenvolverá do 29 de abril ao 3 de maio en Tui a súa 22ª edición para conectar memoria, creación actual e futuro do cinema galego e internacional. No ámbito galego, a programación desta edición volve ocupar un lugar central cunha Competición Galicia que reúne tÃtulos de Xiana do Teixeiro, Roi Fernández, Xacio Baño, Adrián Canoura, Cristina Souto, Hugo Amoedo, Bea Lema, Berio Molina e Chloé Lecci López, entre outras voces. O festival mantén, ademais, a sección Sombras, dedicada nesta ocasión á recuperación da figura de Rafael Luca de Tena, e unha nova edición de Coming Soon, espazo no que se presentarán proxectos galegos en desenvolvemento. O Play-Doc continúa a reforzar a súa función de escaparate e plataforma de difusión para a produción audiovisual do paÃs e como punto de encontro para novas obras e profesionais.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.