martes, 9 de junio de 2026
A intervención supón a primeira escavación sistemática realizada na cavidade, onde ata agora só se efectuaran visitas e recollidas de material en superficie. A sondaxe aberta na cámara principal permitiu recuperar máis de 100 restos arqueolóxicos en contexto estratigráfico, principalmente ósos humanos, xunto con restos de fauna, fragmentos cerámicos e obxectos singulares como unha aixola de anfibolita e unha doa de óso. Entre os materiais, destacan fragmentos dunha xerra carenada, tÃpica dos contextos funerarios da Idade do Bronce no noroeste peninsular.
Un enterramento colectivo ben conservado
Os datos obtidos indican que a cova foi utilizada como lugar de enterramento colectivo durante a Idade do Bronce. “A presenza de restos de pequeno tamaño, como falanxes ou ósos delicados, apunta a un enterramento primario ben preservado”, apuntan Lombao e Rabuñal. O conxunto óseo recuperado corresponde a un mÃnimo de 10 individuos de diferentes idades (incluÃndo adultos, nenos e un individuo perinatal), o que permite ampliar de forma significativa o coñecemento sobre esta poboación.
Ademais, as análises preliminares amosan “condicións de vida marcadas polo esforzo fÃsico, con patoloxÃas como artrose, desgaste dentario ou fracturas, asà como evidencias puntuais de actividade de carnÃvoros”.
“Todos estes resultados evidencian o alto interese arqueolóxico da cavidade e a necesidade de continuar as investigacións”, advirten os investigadores, que tiveron que rematar a campaña de forma anticipada debido aos incendios forestais que afectaron a comarca de Valdeorras durante o mes de agosto.
Un proxecto a escala territorial
A intervención forma parte dun proxecto máis amplo centrado no estudo da Prehistoria no Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra, un enclave singular polo seu sistema kárstico e pola súa posición como corredor natural entre a Meseta e o interior de Galicia.
Nos próximos anos, prevese dar continuidade ás escavacións na Cova do Santo e ampliar os traballos a outras cavidades do parque, como a Pala da Zorra, identificada como unha das zonas prioritarias para futuras intervencións.
Tamén está prevista a realización de modelos 3D das cavidades para facilitar tanto a investigación como a difusión e conservación do patrimonio.
Colaboración e financiamento
A campaña contou co apoio do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste – ArqueoloxÃa, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT) da USC, o CISPAC, as comunidades de montes de Pardollán e Vilardesilva, o Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra, a ConsellerÃa de Medio Ambiente e Cambio Climático (Servizo de Patrimonio Natural de Ourense) e a Dirección Xeral do Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia.
O proxecto está financiado polo CISPAC a través do programa Xan de Forcados, pola Xunta de Galicia e polo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.
Tivo lugar a xornada 'Deputados por un dÃa', na que os escolares galegos levaron ao hemiciclo as súas propostas para mellorar a sociedade. Os catro representantes dos colexios, un por provincia, compartiron na Cámara as súas reflexións sobre a convivencia, o tema arredor do que xira este curso o programa educativo Abraza tus valores, e a relación dos menores coas tecnoloxÃas. Participaron máis de 8.300 escolares de entre 4 e 12 anos de 83 centros públicos, concertados e privados de Galicia (Arquitecto Casas Novoa de Santiago, o CEIP Plurilingüe A Gándara, de Monforte de Lemos, o CEIP Plurilingüe Irmáns Villar, de Ourense e o CEIP Plurilingüe de Cerdeiriñas, de Piloño).
A actividade levada a cabo pola Axencia de Protección da Legalidade UrbanÃstica (APLU) para protexer o medio ambiente e o patrimonio natural e paisaxÃstico galego permitiu o pasado ano a reposición da legalidade en 121 actuacións en toda Galicia. Estas reposicións foron resultado do labor do equipo inspector do organismo adscrito á ConsellerÃa de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, e repartÃronse principalmente na provincia de Pontevedra, con 60 actuacións, seguida da Coruña con 30, Lugo con 21 e Ourense con 10.
