
A intervención supón a primeira escavación sistemática realizada na cavidade, onde ata agora só se efectuaran visitas e recollidas de material en superficie. A sondaxe aberta na cámara principal permitiu recuperar máis de 100 restos arqueolóxicos en contexto estratigráfico, principalmente ósos humanos, xunto con restos de fauna, fragmentos cerámicos e obxectos singulares como unha aixola de anfibolita e unha doa de óso. Entre os materiais, destacan fragmentos dunha xerra carenada, tÃpica dos contextos funerarios da Idade do Bronce no noroeste peninsular.
Un enterramento colectivo ben conservado
Os datos obtidos indican que a cova foi utilizada como lugar de enterramento colectivo durante a Idade do Bronce. “A presenza de restos de pequeno tamaño, como falanxes ou ósos delicados, apunta a un enterramento primario ben preservado”, apuntan Lombao e Rabuñal. O conxunto óseo recuperado corresponde a un mÃnimo de 10 individuos de diferentes idades (incluÃndo adultos, nenos e un individuo perinatal), o que permite ampliar de forma significativa o coñecemento sobre esta poboación.
Ademais, as análises preliminares amosan “condicións de vida marcadas polo esforzo fÃsico, con patoloxÃas como artrose, desgaste dentario ou fracturas, asà como evidencias puntuais de actividade de carnÃvoros”.
“Todos estes resultados evidencian o alto interese arqueolóxico da cavidade e a necesidade de continuar as investigacións”, advirten os investigadores, que tiveron que rematar a campaña de forma anticipada debido aos incendios forestais que afectaron a comarca de Valdeorras durante o mes de agosto.
Un proxecto a escala territorial
A intervención forma parte dun proxecto máis amplo centrado no estudo da Prehistoria no Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra, un enclave singular polo seu sistema kárstico e pola súa posición como corredor natural entre a Meseta e o interior de Galicia.
Nos próximos anos, prevese dar continuidade ás escavacións na Cova do Santo e ampliar os traballos a outras cavidades do parque, como a Pala da Zorra, identificada como unha das zonas prioritarias para futuras intervencións.
Tamén está prevista a realización de modelos 3D das cavidades para facilitar tanto a investigación como a difusión e conservación do patrimonio.
Colaboración e financiamento
A campaña contou co apoio do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste – ArqueoloxÃa, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT) da USC, o CISPAC, as comunidades de montes de Pardollán e Vilardesilva, o Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra, a ConsellerÃa de Medio Ambiente e Cambio Climático (Servizo de Patrimonio Natural de Ourense) e a Dirección Xeral do Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia.
O proxecto está financiado polo CISPAC a través do programa Xan de Forcados, pola Xunta de Galicia e polo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.
A Xunta habilitou hoxe un apartado especÃfico dentro da páxina web de MeteoGalicia para facilitar o acceso e as consultas relacionadas coa predición do tempo en todos os concellos galegos durante a xornada da eclipse solar, prevista para o vindeiro dÃa 12 de agosto. Galicia será unha das rexións nas que mellor se poderá observar este fenómeno astronómico de carácter excepcional, aÃnda que non en todas as zonas se apreciará por igual. De feito, no espazo web dedicado ao tempo durante a eclipse hai un mapa con todos os concellos sobre o que se indica en cales será total e en cales se verá de forma parcial.
Co obxectivo de pór en valor os máis de 2.555 quilómetros de litoral que posúe Galicia, a Xunta ven de lanzar o Camiño do Litoral. Trátase dun itinerario único que discorre por 78 municipios costeiros a través de 52 etapas, concibido para ofrecer unha alternativa de turismo sustentable e amosar a convivencia entre a conservación ambiental e o desenvolvemento socioeconómico da zona. Esta gran ruta vertebradora, que xurde como unha das medidas clave ao abeiro da Lei de ordenación e xestión integrada do litoral de Galicia, conecta espazos naturais, vilas mariñeiras e un rico patrimonio.