miércoles, 10 de junio de 2026
O Centro Cultural Carvalho Calero acolle a mostra “Editar en galego baixo a censura franquista”. Unha exposición organizada pola Fundación Penzol que conta co respaldo do Concello de Ferrol e que ilustra as prácticas represoras da censura en relación á edición en galego. Na maiorÃa dos casos, os documentos nela recollidos nunca foron divulgados, mais conforman unha parte fundamental da memoria colectiva, rescatada con esforzo. Algúns deles, mesmo chegan a proporcionar novidades respecto a diversos capÃtulos relevantes da historia cultural de Galicia. A mostra permanecerá aberta ata o dÃa 30 en horario de 10 a 14 horas e de 19 a 21,30 horas.
A concelleira de Cultura, Mercedes Carbajales, presentaba a exposición en compaña de Xosé Manuel Soutullo, o seu coordinador xeral, e Xosé Manuel Dasilva, o seu comisario. Nas súas intervencións, a edil ferrolá animaba á cidadanÃa a achegarse ao centro cultural e comprobar a tortura intelectual que exerceu o réxime franquista en Galicia, unha práctica propia de toda dictadura e que en España foi especialmente activa.
Asà mesmo, Dasilva insistiu en que a exposición non pretende ser un inventario exhaustivo, senón máis ben unha visión panorámica da represión exercida sobre a actividade editorial. Unha faceta pouco tratada, na súa opinión. No capÃtulo de agradecementos, aludiu especialmente á sensibilidade mostrada polo Concello; á fundamental contribución da editorial Galaxia e á colaboración da Xunta de Galicia que, a finais do ano 2008, apostou por darlle o carácter itinerante á mostra. AsÃ, tras o seu paso por Ferrol, a exposición se trasladará a Foz, Lugo e A Coruña.
Asà mesmo, Soutullo salientou o carácter didáctico da mostra en torno á represión e a súa influenza sobre a edición de libros en galego. Entre 1938 e ben pasado 1975. Un percorrido histórico sobre a acción da censura e os seus efectos sobre algúns dos autores máis representativos da historia recente de Galicia.
Tivo lugar a xornada 'Deputados por un dÃa', na que os escolares galegos levaron ao hemiciclo as súas propostas para mellorar a sociedade. Os catro representantes dos colexios, un por provincia, compartiron na Cámara as súas reflexións sobre a convivencia, o tema arredor do que xira este curso o programa educativo Abraza tus valores, e a relación dos menores coas tecnoloxÃas. Participaron máis de 8.300 escolares de entre 4 e 12 anos de 83 centros públicos, concertados e privados de Galicia (Arquitecto Casas Novoa de Santiago, o CEIP Plurilingüe A Gándara, de Monforte de Lemos, o CEIP Plurilingüe Irmáns Villar, de Ourense e o CEIP Plurilingüe de Cerdeiriñas, de Piloño).
A actividade levada a cabo pola Axencia de Protección da Legalidade UrbanÃstica (APLU) para protexer o medio ambiente e o patrimonio natural e paisaxÃstico galego permitiu o pasado ano a reposición da legalidade en 121 actuacións en toda Galicia. Estas reposicións foron resultado do labor do equipo inspector do organismo adscrito á ConsellerÃa de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, e repartÃronse principalmente na provincia de Pontevedra, con 60 actuacións, seguida da Coruña con 30, Lugo con 21 e Ourense con 10.
