
“A mellora cualitativa da formación superior debe constituÃr unha meta que presida todos os seus procesos de cambio”, comenta o catedrático da USC Carlos Rosales ao falar da súa investigación ‘Factores que poden contribuÃr a elevar a calidade dos estudos universitariosÂ’ publicada no libro Promoción de la salud en la Universidad. O estudo conclúe que se deberÃa modificar o concepto e procedemento de avaliación universitaria para facela “máis global e participativa”.
Carlos Rosales propón estimular a cooperación tanto entre alumnos como entre profesores, o que implicarÃa un cambio de actitudes, “tradicionalmente moi competitivas e xerarquizadas”, cara outras “máis solidarias”. Dita cooperación “repercutirÃa positivamente no desenvolvemento persoal do alumno” e na adquisición de habilidades para a comunicación e colaboración, efectos que tamén se reproducirÃan entre os docentes facilitando unha ensinanza interdisciplinaria.
O estudo apunta tamén a necesidade dunha actualización social dos contidos que se transmiten nas aulas, tratando temas “máis universais”. Segundo Rosales, darÃase un “incremento da motivación” do estudantado e a súa mellor preparación para intervir na comunidade como cidadán e profesional.
O cambio cualitativo tamén inclúe factores como o perfeccionamento de servizos de apoio ao estudante xunto co incremento dos recursos didácticos, a mellora da organización e funcionamento dos centros, a optimización das titorÃas e a utilización de novas técnicas como, por exemplo, as ‘titorÃas entre iguaisÂ’.
Carlos Rosales subliña que todas as transformacións non son viables sen unha “aposta polo incremento do benestar fÃsico, mental e social dos alumnos, profesores e todos os traballadores da Universidade”. Para iso son precisas medidas tendentes á redución, nalgúns casos, da proporción de alumnos por profesor, á renovación de técnicas de ensino e avaliación, ademais da creación de contextos que faciliten a dedicación e perfeccionamento docente.
A obra
A preocupación pola saúde dos alumnos constitúe unha liña emerxente de traballo e investigación que parece necesario potenciar. Esta foi a finalidade do libro colectivo Promoción de la salud en la universidad (Tórculo, 2008) que coordinou o catedrático de Didáctica e Organización Escolar da USC Carlos Rosales López e a doutora en Ciencias da Educación Elena González Alfaya.
A obra ten a súa orixe na defensa da tese doutoral europea de Elena González baseada nunha investigación sobre tres estudos de caso (Santiago, TurÃn e Viana do Castelo) en torno ás formas nas que as universidades promoven a saúde dos seus estudantes.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.