sábado, 13 de junio de 2026
Co obxectivo de maximizar o impacto cientÃfico, educativo e turÃstico desta cita histórica, púxose en marcha un ambicioso programa de actividades baixo a dirección do investigador Manuel Andrade Baliño, coordinador da área de AstronomÃa e AstrofÃsica do Departamento de Matemática Aplicada da USC e investigador vinculado ao Centro de Investigación e TecnoloxÃa Matemática de Galicia (CITMAga).
O proxecto busca achegar a astronomÃa á poboación e garantir que a eclipse se poida desfrutar de forma segura. A programación inclúe un ciclo de conferencias divulgativas, actividades educativas e o lanzamento dun web con ampla información sobre o fenómeno astronómico e sobre as actividades previstas. O momento central chegará a tarde do 12 de agosto, cando a Lúa cubra por completo o disco solar, sumindo á cidade nunha espectacular penumbra diúrna. Esa tarde terá lugar unha gran observación pública en dous singulares enclaves do centro da capital lucense: o monumental adarve da Muralla de Lugo e o emblemático Parque de RosalÃa de Castro.
Durante a xornada despregarase unha infraestrutura especial que incluirá observación con telescopios e prismáticos solares que permitirán visualizar diferentes fenómenos na superficie do Sol durante as fases parcial e total, pantallas xigantes e dispositivos de proxección para seguir o avance das fases da eclipse en tempo real. Ademais, repartiranse lentes homologadas gratuÃtas de xeito masivo para previr riscos oculares entre os asistentes.
Un fito histórico con impulso ao talento novo
"Non estamos ante un evento astronómico común; trátase dunha oportunidade cientÃfica e de dinamización cultural única na vida dunha comunidade", sinala o investigador Manuel Andrade Baliño. Desde unha perspectiva tanto astronómica como cultural, Lugo perfÃlase como un dos mellores enclaves urbanos do mundo para observar a eclipse total, o que atraerá non só a veciños de toda Galicia, senón tamén a afeccionados ao astro turismo de todo o planeta.
Un dos piares máis salientables desta iniciativa é a súa firme aposta en favor da implicación da mocidade graduada en actividades cientÃficas e de transferencia do coñecemento. AsÃ, o proxecto anunciou que o próximo 15 de xuño de 2026 abrirase a convocatoria para solicitar 25 bolsas de inicio á investigación. Estas bolsas están dirixidas especificamente a estudantes universitarios, brindándolles a oportunidade única de integrarse nun equipo cientÃfico de primeiro nivel e participar activamente nunha actividade divulgativa a gran escala.
O proxecto conta co cofinanciamento da Fundación Española para a Ciencia e a TecnoloxÃa (FECYT), dependente do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades. Tamén se sumaron a esta iniciativa a Deputación de Lugo, o Concello de Lugo, Caixa Rural Galega e a Sociedade Española de AstronomÃa.
Na presentación oficial do proxecto, que tivo lugar este venres 12 no Pazo de Montenegro, participaron Ana Cabana Iglesia, vicerreitora de Cultura, Lingua e Patrimonio da Universidade de Santiago de Compostela; Javier Roca Pardiñas, director cientÃfico en funcións do CITMAga; Olimpia López RodrÃguez, subdelegada do Goberno en Lugo; Iria Castro Fernández, deputada da Ãrea de Cultura, Patrimonio Histórico-ArtÃstico e Normalización LingüÃstica da Deputación de Lugo; Elena Candia López, alcaldesa de Lugo; Jesús Méndez Ãlvarez Cedrón, director xeral de Caixa Rural Galega; e Manuel Andrade Baliño, responsable cientÃfico do proxecto e investigador da Ãrea de AstronomÃa e AstrofÃsica da USC.
Foron presentados os novos equipamentos do Centro de Supercomputación de Galicia) instalación que vai incorporar un segundo computador cuántico, denominado IQM Spark. O novo supercomputador e os dous novos computadores cuánticos que se van adquirir situarán a nosa Comunidade na vangarda europea en canto a capacidade de almacenamento de datos e participación en grandes proxectos internacionais. En canto aos computadores cuánticos, o de menor capacidade (5 cúbits), dedicarase exclusivamente a tarefas de formación, probas de concepto e de algoritmia, complementando asà ao de maior capacidade (54 cúbits), que será o buque insignia.
A Xunta exixe o rescate da AP-9 e asina cos Gobernos de Asturias e Castela e León e o tecido empresarial das tres comunidades a Declaración Compostela, que insta á Comisión Europea a culminar o ditame sobre as prórrogas da AP-9 e AP-66. A conselleira de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, MarÃa MartÃnez Allegue, interveu no encontro 'As infraestruturas viarias do Noroeste', organizado pola Confederación de Empresarios de Galicia.
