lunes, 19 de octubre de 2026
Co obxectivo de maximizar o impacto cientÃfico, educativo e turÃstico desta cita histórica, púxose en marcha un ambicioso programa de actividades baixo a dirección do investigador Manuel Andrade Baliño, coordinador da área de AstronomÃa e AstrofÃsica do Departamento de Matemática Aplicada da USC e investigador vinculado ao Centro de Investigación e TecnoloxÃa Matemática de Galicia (CITMAga).
O proxecto busca achegar a astronomÃa á poboación e garantir que a eclipse se poida desfrutar de forma segura. A programación inclúe un ciclo de conferencias divulgativas, actividades educativas e o lanzamento dun web con ampla información sobre o fenómeno astronómico e sobre as actividades previstas. O momento central chegará a tarde do 12 de agosto, cando a Lúa cubra por completo o disco solar, sumindo á cidade nunha espectacular penumbra diúrna. Esa tarde terá lugar unha gran observación pública en dous singulares enclaves do centro da capital lucense: o monumental adarve da Muralla de Lugo e o emblemático Parque de RosalÃa de Castro.
Durante a xornada despregarase unha infraestrutura especial que incluirá observación con telescopios e prismáticos solares que permitirán visualizar diferentes fenómenos na superficie do Sol durante as fases parcial e total, pantallas xigantes e dispositivos de proxección para seguir o avance das fases da eclipse en tempo real. Ademais, repartiranse lentes homologadas gratuÃtas de xeito masivo para previr riscos oculares entre os asistentes.
Un fito histórico con impulso ao talento novo
"Non estamos ante un evento astronómico común; trátase dunha oportunidade cientÃfica e de dinamización cultural única na vida dunha comunidade", sinala o investigador Manuel Andrade Baliño. Desde unha perspectiva tanto astronómica como cultural, Lugo perfÃlase como un dos mellores enclaves urbanos do mundo para observar a eclipse total, o que atraerá non só a veciños de toda Galicia, senón tamén a afeccionados ao astro turismo de todo o planeta.
Un dos piares máis salientables desta iniciativa é a súa firme aposta en favor da implicación da mocidade graduada en actividades cientÃficas e de transferencia do coñecemento. AsÃ, o proxecto anunciou que o próximo 15 de xuño de 2026 abrirase a convocatoria para solicitar 25 bolsas de inicio á investigación. Estas bolsas están dirixidas especificamente a estudantes universitarios, brindándolles a oportunidade única de integrarse nun equipo cientÃfico de primeiro nivel e participar activamente nunha actividade divulgativa a gran escala.
O proxecto conta co cofinanciamento da Fundación Española para a Ciencia e a TecnoloxÃa (FECYT), dependente do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades. Tamén se sumaron a esta iniciativa a Deputación de Lugo, o Concello de Lugo, Caixa Rural Galega e a Sociedade Española de AstronomÃa.
Na presentación oficial do proxecto, que tivo lugar este venres 12 no Pazo de Montenegro, participaron Ana Cabana Iglesia, vicerreitora de Cultura, Lingua e Patrimonio da Universidade de Santiago de Compostela; Javier Roca Pardiñas, director cientÃfico en funcións do CITMAga; Olimpia López RodrÃguez, subdelegada do Goberno en Lugo; Iria Castro Fernández, deputada da Ãrea de Cultura, Patrimonio Histórico-ArtÃstico e Normalización LingüÃstica da Deputación de Lugo; Elena Candia López, alcaldesa de Lugo; Jesús Méndez Ãlvarez Cedrón, director xeral de Caixa Rural Galega; e Manuel Andrade Baliño, responsable cientÃfico do proxecto e investigador da Ãrea de AstronomÃa e AstrofÃsica da USC.
O xurado dos Premios da Cultura Galega 2026 reuniuse hoxe en Santiago de Compostela para outorgar os recoñecementos desta edición. A xuntanza, que tivo lugar na Cidade da Cultura de Galicia, estivo presidida polo conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos. Ao remate do acto, fÃxose público o fallo nas distintas categorÃas propostas, resultando galardoados MarÃa Solar, en Letras; Almudena Fernández Fariña, en Artes Visuais; a compañÃa Elefante Elegante, en Artes Escénicas; a Asociación Galega de Empresas Musicais, en Música; Alfonso Zarauza, na categorÃa Audiovisual; Espazo Lectura, en Lingua; o Obradoiro de Gaitas Seivane, en Patrimonio Cultural; e o Festival EmigraSON, en Proxección Exterior.
O obxectivo desta rede de recursos é acompañar ás persoas con discapacidade ao longo da súa vida, desde os primeiros anos ata que se fan maiores, ofrecendo respostas axeitadas a cada etapa e a cada necesidade. Desde o ano 2016, o número de unidades de atención temperá aumentou ata as 57. Estes servizos públicos e gratuÃtos dirixidos a nenas e nenos de 0 a 6 anos de idade son fundamentais para detectar, previr e actuar ante trastornos de desenvolvemento. A Rede galega de atención temperá na actualidade chega a máis de 200 concellos e a 6.000 familias.
