lunes, 6 de abril de 2026
O conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, José Luis Méndez Romeu, afirmou que o proxecto de recollida, análise, depuración e implantación da toponimia tradicional que está a desenvolver o Goberno é un proxecto “ambicioso” e “moi singular”, tanto pola súa duración –practicamente dende a orixe da propia Xunta- como por ser unha iniciativa na que participan de maneira directa todos os departamentos do Executivo. Segundo dixo, isto “pon de manifesto o seu carácter de recuperación da memoria histórica, desa posta en valor do que foi a nosa historia, a historia vencellada aos acontecementos, aos oficios e aos persoeiros, que é o que queda recollido precisamente na toponimia”.
O conselleiro, quen participou na presentación do libro Toponimia de Catoira, realizado por Gonzalo Navaza, membro da Comisión de Toponimia da Xunta e profesor da Universidade de Vigo, recoñeceu que este é un proxecto complicado, xa que Galicia é unha das zonas de España onde hai máis lugares de poboación e, polo tanto, onde hai unha microtoponimia máis desenvolvida. Esta é a razón de que o traballo de recollida de análise dos nomes e de investigación a través das fontes –documentais e da tradición oral- sexa máis complexo do habitual.
Méndez Romeu explicou que na actualidade a cuarta parte da toponimia galega está recollida e catalogada, e que se traballa para ir rematando en diferentes municipios “coa prioridade dos concellos que se están quedando despoboados, onde hai risco de que se perda a memoria histórica das xentes”. Asà mesmo, destacou o traballo da Comisión de Toponimia da Xunta, composta por profesionais que desenvolven “un traballo moi difÃcil e moi rigoroso” que se fai en colaboración dos organismos especializados de carácter internacional.
‘Toponimia de Catoira’
Sobre o libro de Gonzalo Navaza, sinalou que se trata dun exemplo pioneiro e o primeiro traballo deste proxecto rematado e que pode ser presentado ao gran público, e indicou que nel están recollidos arredor de 1.500 topónimos -un número moi elevado que significa arredor de 50 nomes por km2- coa súa correspondente cartografÃa.
O titular de Presidencia agradeceu tanto aos veciños como ao alcalde do municipio, Alberto GarcÃa, e á corporación municipal a súa colaboración. Sobre a promesa do rexedor municipal de enviarlle un exemplar a todos os habitantes de Catoira opinou que “seguramente o van recibir con interese” e adiantou que “non é un libro de lectura fácil, senón de consulta” para que as persoas máis interesadas pola pescuda histórica ou as máis novas “poidan ter un feixe de datos”.
Neste sentido, explicou que o libro non se esgota na relación e a análise dos diferentes nomes, senón que engade unha listaxe exhaustiva de toda a toponimia do lugar coas referencias e a bibliografÃa pertinente para que quen estea interesado poida seguir afondado do tema.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese perÃodo, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. AsÃ, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolÃdase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A dÃa de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos especÃficos para os biorresiduos.
