sábado, 8 de agosto de 2026
Temos lingua propia, queremos vivir nela é o lema dos diferentes actos que A Mesa pola Normalización Lingüística desenvolverá por todo o país con motivo da celebración do Día das Letras. O presidente da asociación en defensa da lingua, Carlos Callón, e Francisco Xosé Rei, membro da directiva e responsábel de Zonas, presentaron en conferencia de imprensa o manifesto elaborado para a conmemoración do 17 de maio, que a cidadanía pode apoiar na páxina web da Mesa (www.amesanl.org) e que está centrado en tres ámbitos de uso da lingua: o ensino, os medios de comunicación e a administración.
Tanto Rei como Callón fixeron fincapé nas súas intervencións na proliferación de discursos sobre o galego baseados na propaganda vacua. Neste sentido, o presidente da Mesa sinalou: O movemento demóstrase andando, non con declaracións de amor retóricas, fronte ás cales a asociación presenta unha campaña que pretende activar a consciencia lingüística e construír espazos de uso para o idioma.
Carlos Callón exixiulle ao presidente da Xunta, Emilio Pérez Touriño, que aproveite o Día das Letras para que comece a funcionar a Secretaría Xeral de Política Lingüística, departamento dependente da Presidencia da Xunta, e manifestou o seu desexo de que sexa o Goberno galego o que dirixa o proceso de normalización.
Precisamente o lema da campaña presentada pola Mesa recorda que, aínda hoxe en día, non está garantido o dereito de vivir en galego con normalidade, co que a cooficialidade do galego fica en auga de borrallas. Por iso, o manifesto céntrase nos tres piares dun proceso de normalización lingüística antes sinalados: ensino, administración e medios de comunicación.
No ensino, o obxectivo é que o novo decreto de galeguización sexa cumprido integramente no próximo curso. No tocante á administración, faise un chamamento para que as corporacións locais que saian das eleccións cumpran o Plan Xeral de Normalización. Precisamente para isto, estanse a celebrar reunións cos candidatos dos distintos partidos nas principais cidades e vilas, e para hoxe están previstos encontros cos candidatos á alcaldía de Santiago do BNG, Néstor Rego, e o do PP, Xerardo Conde Roa. Tamén se pide que a páxina web da Axencia Tributaria dispoña de documentación en galego, xa que, como recordou Carlos Callón, tan só a interface está na nosa lingua, o resto esta só en español e en catalán, un idioma que de momento non é cooficial en Galiza.
En canto aos medios de comunicación, no manifesto faise un especial fincapé nos de titularidade pública, demandándolle novos pasos á Radio e á Televisión galega, e reclamando que Radio Nacional de España e Televisión Española teñan o mesmo uso do galego para Galiza que teñen do catalán para Cataluña. Reclámaselle tanto á Secretaría Xeral de Política Lingüística como á Secretaría Xeral de Comunicación, ambas con competencias na materia, que negocien con firmeza estes adiantos para a nosa lingua nos medios de comunicación.
Mobilización cidadá
Durante a Semana das Letras, A Mesa desenvolverá actos comarcais en todas as cidades e nas principais cabeceiras de comarca, así como nalgúns puntos da emigración, onde se dará lectura ao manifesto.
Francisco Rei, coordenador dos actos nas diferentes zonas, adiantou que na Coruña e Vigo se celebrarán os actos centrais o 16 de maio. Na cidade herculina será nun encontro diante do Obelisco, ás 19:30, mentres que en Vigo terá lugar ás oito da tarde diante do Marco, e tamén se realizará unha solta de libros. En Santiago, a cita será xa o día 17 na Praza do Toural, ás doce do mediodía. Lugo, Boiro, O Barco, Silleda, Allariz ou Monforte son outros puntos da xeografía galega nos que A Mesa desenvolverá actividades con motivo do Día das Letras.
Ciberactivismo
Toda a campaña estará dispoñíbel na web da Mesa, para poder asinar en liña o manifesto e consultar a listaxe de todos os actos organizados, que en moitos casos combinarán os aspectos reivindicativos con outros máis lúdicos.
Ademais, desde a páxina da Mesa estimúlase o ciberactivismo lingüístico, a través dunha campaña de envío de escritos protesta ao defensor do espectador de RTVE e do Defensor do Contribuínte da Axencia Tributaria.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañías galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos títeres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e Títeres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
