lunes, 6 de abril de 2026
“Ademais das moitas vantaxes que ten de por si, o emprego do Software Libre é unha porta aberta á presenza do galego na Internet e na Sociedade da Información”. Asà o afirmou a directora xeral de Promoción Industrial e da Sociedade da Información, Elena Veiguela, durante a súa intervención na xornada “Entrans: a lingua galega e a tradución do software libre para Galiza”, organizada pola Xunta de Galicia.
Segundo lembrou Elena Veiguela, o software libre permite a libre modificación das ferramentas informáticas coa fin de adaptarse ás demandas da comunidade de usuarios, o que implica que calquera aplicación informática desenvolvida en código aberto pode ser traducida de xeito gratuÃto e libre se hai un grupo de persoas disposto a facer este traballo. Concretamente o Entrans é unha ferramenta que posibilita a un grupo de persoas traballar conxuntamente na tradución de ferramentas informáticas a través de Internet. Veiguela recordou que diferentes proxectos como Ciberirmandades da Fala, Trasno e Galego 21 levan anos realizando traducións colaborativas dos programas de uso máis común.
Neste sentido, a directora xeral de Promoción Industrial e da Sociedade da Información explicou que un dos obxectivos da ConsellarÃa de Innovación e Industria é crear unha comunidade de tradutores voluntarios que poda ofrecer á comunidade aplicacións en galego actualizadas e achegadas ás súas necesidades. De feito, a través do Entrans de Mancomun.org, Iniciativa Galega polo Software Libre, os internautas xa puideron traducir a suite ofimática OpenOffice e o navegador web Mozilla Firefox. Asà mesmo, Veiguela explicou que Mancomun.org coordinou a tradución ao galego de programas esenciais para calquera usuario, empresa ou administración, como os citados OpenOffice.org e Mozilla Firefox, ou o Gnome, Gaime ou Mozilla Thunderbird.
Por último, a directora xeral explicou que Innovación e Industria está a sentar as bases para a creación dunha metodoloxÃa de traballo para a tradución informática que inclúe a certificación do léxico empregado polo Termigal, a elaboración dunha guÃa de estilo das traducións que inclúa o vocabulario de uso frecuente, e a detección das diferentes metodoloxÃas e ferramentas empregadas na comunidade para a tradución de software.
Pola súa banda, a directora xeral de Ordenación e Innovación Educativa, MarÃa José Pérez Mariño, indicou que o ámbito educativo é un sector clave no que, ademais de propiciar o coñecemento e a difusión do software libre de código aberto entre o alumnado galego, a presenza e a utilización destas aplicacións informáticas achegan importantes vantaxes polas súas propias caracterÃsticas de libre dispoñibilidade, de discrecional adaptabilidade e de libre localización na lingua galega.
Ademais, Pérez Mariño sinalou que, máis alá do emprego de sistemas operativos e programas desta tipoloxÃa, como recursos e equipamentos didácticos nas diversas áreas e materias curriculares, a integración da filosofÃa do software libre pode e debe ter repercusións nas metodoloxÃas educativas, de cara a impulsar un modelo de ensinanza-aprendizaxe no traballo de colaboración. AsÃ, a directora xeral salientou que este cometido debe ser compartido entre equipos docentes e aberto ao alumnado, tanto no traballo na aula como no contorno público da comunidade escolar.
Pérez Mariño salientou os dous principais obxectivos deste curso de formación do profesorado: coñecer a iniciativa pola localización do software libre en galego, e reflexionar sobre como o profesorado pode participar colaborando mediante a ferramenta ENTRANS. Neste senso, a directora xeral de Ordenación e Innovación Educativa animou ao profesorado da Comunidade a actuar como dinamizadores desta iniciativa no centro de ensino, de cara a propiciar a existencia de grupos de traballo ou seminarios e trasladar esta realidade ao alumnado.
O curso “Entrans: a lingua galega e a tradución do software libre para Galiza” enmárcase nas estratexias operativas do PEGSI “CeS-LA2-Contidos galegos para a internet” e “IeCA-LA1-Interoperabilidade e estándares abertos”. O devandito Plano Estratéxico Galego da Sociedade da Información (PEGSI) posto en marcha pola ConsellarÃa de Innovación e Industria ten o obxectivo de promover todos os avances técnicos e culturais que coloquen Galiza como un paÃs totalmente inserido na sociedade da información.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese perÃodo, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. AsÃ, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolÃdase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A dÃa de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos especÃficos para os biorresiduos.
