martes, 11 de agosto de 2026
A Xunta de Galicia, por Decreto 205/2006 (D.O.G. do 16 de novembro), ven de declarar Ben de Interese Cultural, como lugar de interese etnográfico, a aldea de Froxán, de S. Vicente de Vilamor (Folgoso do Courel).
Esta aldea representa un destacado ejemplo de vida tradicional nesta singular bisbarra, de xeito que a dureza do clima e da topografÃa, o seu illamento secular e a súa pobreza económica, que contrasta fortemente coa súa riqueza natural e paisaxÃstica, permitiron o mantemento de formas de vida tradicionais que en moitos casos se achegaron á época medieval, en concreto a arquitectura, a construcción, a tradición, a paisaxe e os costumes.
En Froxán, os casarÃos vanse instalando aos lados dos camiños, que dentro da aldea se van ramificando. As construccións, xeralmente de muro de cachotarÃa e cuberta de lousa, vanse pegando e colocando de forma que protexen o espazo público constituÃdo pola rúa.
Esta aldea é un conxunto urbano de salientable interese e valor
etnolóxico e arquitectónico desde o punto de vista da súa
configuración espacial, caracterizado pola forte adaptación e
dependencia da topografÃa sendo, ademáis, un claro exemplo da
arquitectura popular das serras orientais de Galicia.
O conxunto edificado complementáse cos seguintes elementos que
configuran a imaxe da aldea:
- Dúas ou tres pequenas eiras no bordo da aldea, entre as que destaca unha pola súa posición, que a converte nun inmellorable miradoiro sobre o conxunto, e unha eira principal, situada no seu corazón, que constitúe o principal espazo público de reunión.
- Varios alpendres, fornos e alvarizas asociadas ás vivendas.
- Os palleiros, que ocupan moitas veces a parte superior das cortes.
- A fonte e o lavadoiro
- Os regos de auga, camiños estreitos, carreiros, muros e valados, que conforman unha unidade especial, formal e funcional coherente que reforza o carácter unitario do conxunto e a súa imbricación co contorno natural.
- A pequena capela, anexa da igrexa parroquial de Vilamaior, e a
escola, únicos edificios públicos da aldea.
No Concello de Folgoso do Courel tamén está declarada Ben de interese cultural, como lugar de interese etnográfico, a aldea de Seceda.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañÃas galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos tÃteres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e TÃteres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
