domingo, 16 de agosto de 2026
A conselleira de Cultura e Deporte, Ãnxela Bugallo, presentou na Feira do Libro de Madrid o volume Poemas pola memoria, AntoloxÃa de poesÃa galega sobre a represión (1936-2006), publicado con motivo de “2006, Ano da Memoria”. O acto contou coas intervencións do director xeral de Creación e Difusión Cultural, LuÃs Bará, da escritora exiliada durante o franquismo, Marivà Villaverde, e do editor do libro, Manuel Fernández RodrÃguez. Tres poetas que achegaron textos para esta antoloxÃa, Marga do Val, Xosé MarÃa Ãlvarez Cáccamo e Vicente Araguas, deron lectura a varios poemas incluÃdos nesta selección, como tamén fixeron varios galegos residentes en Madrid.
A conselleira de Cultura agradeceulle aos presentes a súa asistencia a un acto, dixo, que “máis que unha presentación dun magnÃfico libro é un recoñecemento sincero ás persoas que sufriron a ditadura franquista, e que no caso de Galicia se ensañou especialmente co galeguismo cultural e polÃtico”. “A poesÃa” –proseguiu a conselleira, “converteuse en denuncia e testemuña emocionante dun dos tempos máis duros da nosa historia e estas son testemuñas obrigadas do horror que viviron”.
Ãnxela Bugallo salientou o feito de que a maiorÃa destas composicións tiveron que ser escritas nun exilio que foi definitivo para moitos e que abriu unha fenda na cultura galega e apuntou que os textos máis recentes responden á necesidade dos poetas de reaxir, “de asumir a obriga moral e polÃtica de recuperar a nosa memoria para construÃr o noso futuro”.
Ãnxela Bugallo lembroulle ao auditorio do Pavillón Fundación CÃrculo de Lectores que en Galiza, o presente ano 2006 foi declarado oficialmente o “Ano da Memoria” por parte do novo goberno da Xunta. Segundo Bugallo, “esta decisión supuxo un cambio radical na recuperación da nosa historia e o xusto recoñecemento a todos e todas as que loitaron pola liberdade”. Tres son os eixes fundamentais deste programa de conmemoración: a investigación, a homenaxe e a difusión.
De feito, un equipo de traballo integrado polas tres universidades galegas está xa investigando todos os acontecementos que se produciron nos anos da represión. Durante este ano estanse a organizar actos de homenaxe e de recoñecemento das vÃtimas e das súas familias e a Xunta colaborará cos que se celebren desde as asociacións pola recuperación da memoria.
O obxectivo primordial desta efeméride é a difusión. Afirmou a conselleira que “queremos saber a verdade e queremos que a sociedade galega a coñeza para deixar atrás o tempo dos silenzos, dos buracos negros, das preguntas sen resposta”. Varias exposicións, libros, un portal de internet e un congreso contribuirán a “espallar esa luz”, engadiu.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %. En decembro do ano 2024, botaba a andar o programa coa posta en marcha de dúas probas piloto, consistentes na recollida de mostras de sangue e de saliva.
O Festaclown volve a converter VilagarcÃa de Arousa nun dos puntos de referencia do circo e das artes de rúa en Galicia, entre o 17 ao 22 de agosto, cunha programación que nesta edición reforza especialmente a súa dimensión internacional e o seu compromiso coa inclusión. CompañÃas e artistas procedentes de Colombia, Arxentina e Australia compartirán cartel con destacadas formacións galegas e do resto do Estado nun programa para todos os públicos que se desenvolverá fundamentalmente ao aire libre en rúas, parques e prazas da cidade.
