viernes, 31 de julio de 2026
Entre o extenso programa de actividades previsto, como é habitual, a profesora da Universidade de Lund (Suecia) pronunciará o 2 de outubro, ás 19.30 horas no Auditorio ABANCA (Rúa Preguntoiro, 23. Santiago), a conferencia O mundo dos átomos á escala de tempo do attosegundo dirixida a todo o público que estea interesado.
Anne L'Huillier
Anne L'Huillier (París, 1958) estudou Física na Universidade Pierre e Marie Curie (actual Universidade da Sorbona), onde obtivo o doutoramento en 1986. Tras realizar investigación no Commissariat à l'énergie atomique et aux énergies alternatives (CEA) de Francia, incorporouse á Universidade de Lund (Suecia), institución na que desenvolveu a maior parte da súa carreira científica e onde é profesora de Física Atómica. A súa traxectoria converteuna nunha das figuras máis influentes da óptica ultrarrápida e da interacción entre a luz e a materia.
A investigación de Anne L'Huillier transformou a nosa capacidade para observar os procesos máis rápidos da natureza. Os electróns, responsables das propiedades químicas e eléctricas dos átomos e das moléculas, móvense en escalas temporais da orde dos attosegundos, é dicir, unha milmillonésima dunha milmillonésima de segundo (10⁻¹⁸ s). Durante décadas estas escalas permaneceron fóra do alcance de calquera instrumento experimental. Grazas aos avances na tecnoloxía láser e ao traballo pioneiro de L'Huillier, hoxe é posible xerar pulsos de luz suficientemente breves para rexistrar ese movemento cunha resolución temporal sen precedentes.
En 1987, Anne L'Huillier descubriu e explicou un fenómeno fundamental coñecido como xeración de harmónicos de alta orde. Ao facer incidir un intenso pulso láser sobre un gas de átomos, observou a aparición dunha serie de harmónicos de alta frecuencia que permitían producir radiación ultravioleta extrema. Este descubrimento sentou as bases físicas para a xeración de pulsos de attosegundos e abriu un novo campo de investigación: a atofísica. Décadas despois, os traballos de Pierre Agostini e Ferenc Krausz demostraron experimentalmente como utilizar estes harmónicos para producir pulsos illados de attosegundos. Por estas contribucións complementarias, os tres compartiron o Premio Nobel de Física en 2023.
A posibilidade de observar directamente o movemento dos electróns inaugurou unha nova forma de estudar a materia. Os pulsos de attosegundos permiten seguir, practicamente en tempo real, a reorganización electrónica que precede ás reaccións químicas, a absorción de luz polos materiais ou os procesos fundamentais que teñen lugar en semicondutores, moléculas e sistemas biolóxicos. Estas investigacións non só afondan no noso coñecemento da natureza, senón que tamén abren perspectivas para o desenvolvemento de novos dispositivos electrónicos ultrarrápidos, materiais avanzados e tecnoloxías cuánticas.
Curiosidade e rigor científico
Ao longo da súa carreira, Anne L'Huillier combinou un profundo coñecemento da física atómica cunha extraordinaria capacidade para desenvolver técnicas experimentais de gran precisión. O seu traballo impulsou o progreso da óptica non lineal e da ciencia do láser, disciplinas que hoxe constitúen ferramentas esenciais en numerosos laboratorios de investigación de todo o mundo. Ademais, formou varias xeracións de investigadores e desempeñou un papel destacado no fortalecemento da colaboración científica internacional.
Recoñecida polo seu rigor científico e pola súa dedicación á investigación fundamental, Anne L'Huillier representa o exemplo de como a curiosidade por comprender os fenómenos máis elementais pode dar lugar a avances tecnolóxicos revolucionarios, explica Jorge Mira, responsable do programa. Os seus descubrimentos permitiron observar procesos que ata hai poucos anos parecían inaccesibles, ampliando de forma extraordinaria a nosa capacidade para explorar o mundo microscópico. Grazas ao seu traballo, a humanidade dispón hoxe dunha ferramenta única para estudar o comportamento dos electróns e comprender con maior profundidade os mecanismos fundamentais que gobernan a materia, matiza Mira.
O Instituto de Estudos e Desenvolvemento de Galicia (IDEGA) da USC presentou o 40º informe 'A Economía Galega', un estudo que realiza de maneira ininterrompida dende 1986. Os seus directores, Dolores Riveiro e Melchor Fernández, explicaron que o documento se pode resumir nunha 'evolución favorable na maior parte dos sectores de actividade, confirmando unha notable capacidade de adaptación nun contexto internacional complexo'. Os datos de 2025 son 'claramente positivos', afirmaron. 'Galicia pechou o ano co maior aumento de ocupación da última década, no que as mulleres concentran o avance e a inmigración se consolida como un dos grandes motores do emprego'.
A Xunta e as tres universidades pública galegas pecharon hoxe o acordo para reformar a estrutura de organización da Proba de Acceso á Universidade (PAU). O obxectivo, tal e como destacou o conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román Rodríguez, 'é procurar a maior coordinación para garantir que as probas sexan adecuadas ao nivel e contidos do currículo de Bacharelato e que se corrixan con criterios que reflictan a boa preparación do alumnado galego'. o.
