sábado, 26 de septiembre de 2026
Coordinado pola profesora MarÃa Andrade Suárez, do Departamento de SocioloxÃa e Ciencias da Comunicación da UDC, o proxecto desenvolverase entre xullo de 2026 e xullo de 2028 co obxectivo de transformar as casas-museo e fundacións de escritores do medio rural galego en espazos de encontro entre patrimonio, creación artÃstica, investigación e participación cidadá.
TERRAVERSO nace da colaboración entre a Universidade da Coruña e ACAMFE (Asociación de Casas-Museo e Fundacións de Escritores), e conta coa participación de cinco institucións de referencia do patrimonio literario galego: a Fundación RosalÃa de Castro, a Fundación Eduardo Pondal, a Fundación Curros EnrÃquez, a Fundación UxÃo Novoneyra e a Casa-Museo Otero Pedrayo.
Unha nova mirada ao patrimonio literario
O proxecto propón entender as casas-museo non só como espazos de conservación da memoria dos escritores e escritoras, senón tamén como lugares vivos capaces de xerar coñecemento, creatividade e implicación social.
Ao longo dos próximos dous anos desenvolveranse procesos de investigación participativa, obradoiros de cocreación artÃstica, actividades de mediación cultural e ferramentas dixitais que permitirán explorar novas formas de relación entre literatura, territorio, paisaxe, memoria e cultura cientÃfica.
Entre as accións previstas figuran a realización de entrevistas e cuestionarios participativos, paseos sonoros, obradoiros con artistas e comunidades locais, a creación de rutas dixitais, podcasts, materiais audiovisuais e unha plataforma web aberta que recollerá os resultados do proxecto.
Participación cidadá desde o inicio
A primeira fase de TERRAVERSO estará dedicada ao diagnóstico participativo de cada un dos territorios implicados.
Con este obxectivo xa está dispoñible un cuestionario (https://emapic.es/custom/terraverso) dirixido a coñecer como percibe a cidadanÃa o patrimonio literario, o papel das casas-museo e a súa relación co territorio. A participación está aberta á veciñanza, visitantes, asociacións e a calquera persoa interesada no patrimonio cultural galego.
Unha rede de colaboración
Antes do inicio oficial do proxecto, representantes das cinco casas-museo participaron nun primeiro encontro de traballo celebrado na Fundación Eduardo Pondal, en Ponteceso, onde comezaron a definir conxuntamente as primeiras liñas de actuación e o calendario de actividades.
A filosofÃa de TERRAVERSO baséase precisamente na construción dunha rede colaborativa, na que cada entidade achega a súa experiencia, o seu coñecemento do territorio e a súa capacidade de conexión coa comunidade local.
Un equipo interdisciplinario
O proxecto está desenvolvido por un equipo da Universidade da Coruña integrado por especialistas en socioloxÃa, comunicación, turismo, arquitectura e enxeñarÃa, que traballarán conxuntamente con artistas, mediadores culturais e as comunidades locais dos territorios participantes.
O equipo da UDC está formado por MarÃa Andrade Suárez, Iria Caamaño, EstefanÃa López Salas, Elvira Santiago, Teresa Piñeiro, Maricarmen Tapia, Noel Castro, Manuel Docampo e Alberto Varela.
Segundo explica a investigadora principal do proxecto, MarÃa Andrade Suárez, “TERRAVERSO pretende demostrar que o patrimonio literario pode converterse nunha ferramenta de innovación social e cultural. Queremos que as casas-museo sexan espazos onde literatura, ciencia, arte e cidadanÃa dialoguen para xerar novas formas de coñecemento e de participación no medio rural”.
Jannis Kounellis é un dos artistas fundamentais da historia da arte da segunda metade do século XX. Foi obxecto de grandes exposicións retrospectivas na Fondazione Prada, Venecia (2019), e no Museo Jumex, Cidade de México (2023). Entre as súas exposicións individuais institucionais destacan as do Musée dÂ’Art Moderne de la Ville de Paris (1980), Whitechapel Gallery, Londres (1981), Castello di Rivoli, TurÃn (1988), Stedelijk Museum, Ãmsterdam (1990), Museo Nacional Centro de Arte Reina SofÃa, Madrid (1996), Albertina, Viena (2005), Neue Nationalgalerie, BerlÃn (2007), MACRO, Roma (2016), Walker Art Center, Minneapolis (2022) e Museo Jumex, Cidade de México (2023).
O calendario de Programación Kármica arranca este 25 de setembro con Taïn na Sala Guión de Pontedeume. A seguinte cita será o 16 de outubro, con Camellos e Cora Yako en La Conservera de Viveiro, mentres que o 24 de outubro actuarán Javier Lago e Santi Araújo na Pousada da Galiza Imaxinaria de Boiro. O ciclo chegará precisamente á sala que acolle hoxe a súa presentación, A CofradÃa de Vilanova de Arousa, o 27 de novembro, coas actuacións de Montedapena e Nuntia. O programa de 2026 pecharase o 26 de decembro na Pousada da Galiza Imaxinaria con Portosanto e Hermanos Visi.
