viernes, 14 de agosto de 2026
Coordinado pola profesora MarÃa Andrade Suárez, do Departamento de SocioloxÃa e Ciencias da Comunicación da UDC, o proxecto desenvolverase entre xullo de 2026 e xullo de 2028 co obxectivo de transformar as casas-museo e fundacións de escritores do medio rural galego en espazos de encontro entre patrimonio, creación artÃstica, investigación e participación cidadá.
TERRAVERSO nace da colaboración entre a Universidade da Coruña e ACAMFE (Asociación de Casas-Museo e Fundacións de Escritores), e conta coa participación de cinco institucións de referencia do patrimonio literario galego: a Fundación RosalÃa de Castro, a Fundación Eduardo Pondal, a Fundación Curros EnrÃquez, a Fundación UxÃo Novoneyra e a Casa-Museo Otero Pedrayo.
Unha nova mirada ao patrimonio literario
O proxecto propón entender as casas-museo non só como espazos de conservación da memoria dos escritores e escritoras, senón tamén como lugares vivos capaces de xerar coñecemento, creatividade e implicación social.
Ao longo dos próximos dous anos desenvolveranse procesos de investigación participativa, obradoiros de cocreación artÃstica, actividades de mediación cultural e ferramentas dixitais que permitirán explorar novas formas de relación entre literatura, territorio, paisaxe, memoria e cultura cientÃfica.
Entre as accións previstas figuran a realización de entrevistas e cuestionarios participativos, paseos sonoros, obradoiros con artistas e comunidades locais, a creación de rutas dixitais, podcasts, materiais audiovisuais e unha plataforma web aberta que recollerá os resultados do proxecto.
Participación cidadá desde o inicio
A primeira fase de TERRAVERSO estará dedicada ao diagnóstico participativo de cada un dos territorios implicados.
Con este obxectivo xa está dispoñible un cuestionario (https://emapic.es/custom/terraverso) dirixido a coñecer como percibe a cidadanÃa o patrimonio literario, o papel das casas-museo e a súa relación co territorio. A participación está aberta á veciñanza, visitantes, asociacións e a calquera persoa interesada no patrimonio cultural galego.
Unha rede de colaboración
Antes do inicio oficial do proxecto, representantes das cinco casas-museo participaron nun primeiro encontro de traballo celebrado na Fundación Eduardo Pondal, en Ponteceso, onde comezaron a definir conxuntamente as primeiras liñas de actuación e o calendario de actividades.
A filosofÃa de TERRAVERSO baséase precisamente na construción dunha rede colaborativa, na que cada entidade achega a súa experiencia, o seu coñecemento do territorio e a súa capacidade de conexión coa comunidade local.
Un equipo interdisciplinario
O proxecto está desenvolvido por un equipo da Universidade da Coruña integrado por especialistas en socioloxÃa, comunicación, turismo, arquitectura e enxeñarÃa, que traballarán conxuntamente con artistas, mediadores culturais e as comunidades locais dos territorios participantes.
O equipo da UDC está formado por MarÃa Andrade Suárez, Iria Caamaño, EstefanÃa López Salas, Elvira Santiago, Teresa Piñeiro, Maricarmen Tapia, Noel Castro, Manuel Docampo e Alberto Varela.
Segundo explica a investigadora principal do proxecto, MarÃa Andrade Suárez, “TERRAVERSO pretende demostrar que o patrimonio literario pode converterse nunha ferramenta de innovación social e cultural. Queremos que as casas-museo sexan espazos onde literatura, ciencia, arte e cidadanÃa dialoguen para xerar novas formas de coñecemento e de participación no medio rural”.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %. En decembro do ano 2024, botaba a andar o programa coa posta en marcha de dúas probas piloto, consistentes na recollida de mostras de sangue e de saliva.
O Festaclown volve a converter VilagarcÃa de Arousa nun dos puntos de referencia do circo e das artes de rúa en Galicia, entre o 17 ao 22 de agosto, cunha programación que nesta edición reforza especialmente a súa dimensión internacional e o seu compromiso coa inclusión. CompañÃas e artistas procedentes de Colombia, Arxentina e Australia compartirán cartel con destacadas formacións galegas e do resto do Estado nun programa para todos os públicos que se desenvolverá fundamentalmente ao aire libre en rúas, parques e prazas da cidade.
