martes, 14 de julio de 2026
Coordinado pola profesora MarÃa Andrade Suárez, do Departamento de SocioloxÃa e Ciencias da Comunicación da UDC, o proxecto desenvolverase entre xullo de 2026 e xullo de 2028 co obxectivo de transformar as casas-museo e fundacións de escritores do medio rural galego en espazos de encontro entre patrimonio, creación artÃstica, investigación e participación cidadá.
TERRAVERSO nace da colaboración entre a Universidade da Coruña e ACAMFE (Asociación de Casas-Museo e Fundacións de Escritores), e conta coa participación de cinco institucións de referencia do patrimonio literario galego: a Fundación RosalÃa de Castro, a Fundación Eduardo Pondal, a Fundación Curros EnrÃquez, a Fundación UxÃo Novoneyra e a Casa-Museo Otero Pedrayo.
Unha nova mirada ao patrimonio literario
O proxecto propón entender as casas-museo non só como espazos de conservación da memoria dos escritores e escritoras, senón tamén como lugares vivos capaces de xerar coñecemento, creatividade e implicación social.
Ao longo dos próximos dous anos desenvolveranse procesos de investigación participativa, obradoiros de cocreación artÃstica, actividades de mediación cultural e ferramentas dixitais que permitirán explorar novas formas de relación entre literatura, territorio, paisaxe, memoria e cultura cientÃfica.
Entre as accións previstas figuran a realización de entrevistas e cuestionarios participativos, paseos sonoros, obradoiros con artistas e comunidades locais, a creación de rutas dixitais, podcasts, materiais audiovisuais e unha plataforma web aberta que recollerá os resultados do proxecto.
Participación cidadá desde o inicio
A primeira fase de TERRAVERSO estará dedicada ao diagnóstico participativo de cada un dos territorios implicados.
Con este obxectivo xa está dispoñible un cuestionario (https://emapic.es/custom/terraverso) dirixido a coñecer como percibe a cidadanÃa o patrimonio literario, o papel das casas-museo e a súa relación co territorio. A participación está aberta á veciñanza, visitantes, asociacións e a calquera persoa interesada no patrimonio cultural galego.
Unha rede de colaboración
Antes do inicio oficial do proxecto, representantes das cinco casas-museo participaron nun primeiro encontro de traballo celebrado na Fundación Eduardo Pondal, en Ponteceso, onde comezaron a definir conxuntamente as primeiras liñas de actuación e o calendario de actividades.
A filosofÃa de TERRAVERSO baséase precisamente na construción dunha rede colaborativa, na que cada entidade achega a súa experiencia, o seu coñecemento do territorio e a súa capacidade de conexión coa comunidade local.
Un equipo interdisciplinario
O proxecto está desenvolvido por un equipo da Universidade da Coruña integrado por especialistas en socioloxÃa, comunicación, turismo, arquitectura e enxeñarÃa, que traballarán conxuntamente con artistas, mediadores culturais e as comunidades locais dos territorios participantes.
O equipo da UDC está formado por MarÃa Andrade Suárez, Iria Caamaño, EstefanÃa López Salas, Elvira Santiago, Teresa Piñeiro, Maricarmen Tapia, Noel Castro, Manuel Docampo e Alberto Varela.
Segundo explica a investigadora principal do proxecto, MarÃa Andrade Suárez, “TERRAVERSO pretende demostrar que o patrimonio literario pode converterse nunha ferramenta de innovación social e cultural. Queremos que as casas-museo sexan espazos onde literatura, ciencia, arte e cidadanÃa dialoguen para xerar novas formas de coñecemento e de participación no medio rural”.
O ciclo de concertos gratuÃtos Atardecer no Gaiás estará dedicado esta semana a dúas bandas do novo tradi galego, Maricarme e Unto Vello. Ambas as dúas propostas recollen melodÃas do folclore que actualizan sen perder a súa esencia a partir de novos arranxos e instrumentación contemporánea. Os concertos serán o xoves 16 e venres 17 a partir das 21,00 horas na Praza central da Cidade da Cultura. Maricarme presentará o xoves 16 de xullo en Atardecer no Gaiás un adianto do que será o seu primeiro EP, con temas como Eu non quero té, nos que mesturan violÃns, pandeiros, bouzouki e electrónica nun son fresco e actual que transita entre a tradición oral e as composicións propias. Este supertrÃo nace da unión de tres artistas cunha recoñecida traxectoria na escena: Cibran Seixo (Davide Salvado, Abraham Cupeiro), MarÃa Jorge (Caldo, Mercedes Peón) e Migui Carballido (Zeltia Irevire, Mäi) e o seu directo escoitouse xa no Festival Maré, Festiletras ou na Foliada da Fonsagrada.
O Plan de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia (Pladiga 2026) afronta a súa vindeira campaña coa maior dotación económica da súa historia, alcanzando un total de 213 millóns de euros (un 18 % máis que o ano anterior). Non obstante, alén do esforzo orzamentario en persoal e infraestruturas, o deseño estratéxico para este ano destaca pola integración de tecnoloxÃa de vangarda e ferramentas de participación cidadá dirixidas a optimizar a detección temperá e a capacidade de resposta operativa no monte.
