
A reitora Rosa Crujeiras presidiu o acto inaugural no que tamén interviñeron Roberto Bande Ramudo, vicerreitor de Coordinación do Campus de Lugo; Almudena Hospido Quintana, vicerreitora de Investigación e Ciencia Aberta; Marta I Miranda Castañón, directora do Campus Terra; Marta López Alonso, directora do iTERRA; e José Alberto Diez de Castro, secretario Xeral de Universidades.
“Hoxe nace oficialmente un instituto cunha axenda cientÃfica ambiciosa e plenamente conectada cos desafÃos do noso tempo”, dixo a reitora, para quen os seus retos estratéxicos —a saúde humana e animal, a produción e seguridade alimentaria, a sostibilidade ambiental e a incorporación das tecnoloxÃas dixitais e da intelixencia artificial— “sitúan iTERRA na vangarda das prioridades cientÃficas europeas e internacionais”.
No acto, Crujeiras quixo salientar que o noso instituto “non só mira os grandes retos globais senón que tamén responde ás necesidades concretas da sociedade galega, cunha actividade estreitamente vinculada ao sector agroalimentario, ao ámbito forestal, á conservación dos ecosistemas, á saúde animal e á innovación tecnolóxica aplicada ao territorio”. “É un exemplo magnÃfico -manifestou- de como a investigación dende a Universidade pública pode contribuÃr ao desenvolvemento económico e social, xerando coñecemento de excelencia e transformándoo en solucións útiles para a cidadanÃa”.
Ademais, para a reitora da USC a creación de iTERRA “reforza o papel do Campus Terra como un dos grandes proxectos estratéxicos do paÃs”. “Xunto co IBADER, coas nosas infraestruturas cientÃficas e tecnolóxicas e cos numerosos grupos de investigación que desenvolven aquà o seu labor, este novo instituto contribúe a consolidar un ecosistema de coñecemento único, especializado e con vocación internacional”, concluÃu.
No mesmo senso se pronunciou a directora do iTerra, que advertiu que “aquà temos algo que non sempre está dispoñible noutros contextos: temos un territorio onde a investigación conecta coa realidade”. E iso convértese, engadiu, “nunha enorme oportunidade para a investigación porque nos permite observar os sistemas no seu conxunto, comprender como interactúan os seus diferentes compoñentes e traballar directamente sobre a realidade. Por iso, para nós, o territorio non é simplemente o lugar onde facemos investigación. É unha parte esencial da propia investigación. É o noso laboratorio vivo”.
O modelo do iTERRA sitúase, segundo a súa directora, “na intersección de dous grandes marcos que hoxe resultan fundamentais. Por unha banda, a Saúde Global, que nos lembra que a saúde das persoas, dos animais e dos ecosistemas está profundamente conectada. E por outra, o Desenvolvemento Sostible, que integra as dimensións ambiental, económica e social”. Durante moito tempo, estes ámbitos abordáronse de forma separada. Pero os grandes retos “non están nun lugar ou noutro. Atópanse precisamente na intersección. Nese espazo onde a saúde depende de como producimos os alimentos, de como utilizamos os recursos naturais, de como conservamos os ecossistemas, ou de como organizamos as nosas sociedades”, matizou.
Vencello co territorio
O iTERRA aspira a consolidarse como un referente nacional e internacional en investigación en saúde global e sustentabilidade, recoñecido pola súa capacidade para integrar ciencia, innovación e coñecemento local na procura de solucións baseadas na evidencia ante os grandes retos do século XXI: a saúde humana e animal, a alimentación e seguridade alimentaria, e a sustentabilidade dos ecosistemas.
Desde o seu enfoque holÃstico e a súa vinculación co territorio, contribuirá a situar o Campus Terra como un referente europeo en investigación e innovación responsable, proxectando desde Lugo un modelo de ciencia aberta, sostible e de excelencia.
O foro contou con intervencións de persoal investigador con perspectivas complementarias seguidas dunha conversa sobre retos cientÃficos compartidos baixo o lema 'Ciencia conectada para retos complexos: microcharlas e conversa'. Ademais houbo unha mesa de diálogo sobre o iTERRA e a súa conexión coa sociedade.
Foron presentados os novos equipamentos do Centro de Supercomputación de Galicia) instalación que vai incorporar un segundo computador cuántico, denominado IQM Spark. O novo supercomputador e os dous novos computadores cuánticos que se van adquirir situarán a nosa Comunidade na vangarda europea en canto a capacidade de almacenamento de datos e participación en grandes proxectos internacionais. En canto aos computadores cuánticos, o de menor capacidade (5 cúbits), dedicarase exclusivamente a tarefas de formación, probas de concepto e de algoritmia, complementando asà ao de maior capacidade (54 cúbits), que será o buque insignia.
A Xunta exixe o rescate da AP-9 e asina cos Gobernos de Asturias e Castela e León e o tecido empresarial das tres comunidades a Declaración Compostela, que insta á Comisión Europea a culminar o ditame sobre as prórrogas da AP-9 e AP-66. A conselleira de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, MarÃa MartÃnez Allegue, interveu no encontro 'As infraestruturas viarias do Noroeste', organizado pola Confederación de Empresarios de Galicia.