viernes, 18 de septiembre de 2026
O traballo é unha das iniciativas beneficiarias da convocatoria a proxectos do persoal investigador na etapa de formación posdoutoral do campus de Ourense (Inou+PosDou Campus Auga 2025), financiada ao abeiro do convenio de colaboración entre a Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional e a Universidade de Vigo para o desenvolvemento de accións estratéxicas no Campus Auga (2024-2027). Jorge A. Custodio, investigador Juan de la Cierva do grupo Food and Health Omics, que ten a súa sede na Facultade de Ciencias do campus de Ourense, é o responsable do proxecto.
Segundo explica o investigador, as bebidas vexetais consolidáronse como unha categoría emerxente de crecente relevancia no mercado español e internacional, impulsada por cambios de hábitos e pola demanda de alternativas de orixe vexetal. Neste contexto, o equipo da UVigo traballou en Bevegal arredor do desenvolvemento de bebidas vexetais non fermentadas elaboradas con materias primas con indicación xeográfica protexida, como a castaña de Galicia e a faba de Lourenzá, combinando optimización tecnolóxica con ultrasóns e caracterización química e nutricional avanzada, baixo un enfoque circular e sostible. Queríamos explorar o potencial de materias primas galegas para elaborar bebidas vexetais e obter unha caracterización completa que permita orientar melloras futuras no produto, sinala Jorge A. Custodio Mendoza.
Procedemento e análises
No centro do estudo estivo a definición dun procedemento de elaboración asistida por ultrasóns (remollo+extracción ultrasónica+ trituración+cocción) que, explica o responsable do traballo, permite reducir tempos de procesado e consumo enerxético sen penalizar a calidade global do produto, orientándose a maximizar a fracción bioactiva mantendo estabilidade e perfil nutricional. Polo que respecta á caracterización integral das bebidas, Jorge A. Custodio sinala que o traballo realizado confirma perfís complementarios e unha diferenciación clara segundo a matriz. Na avaliación físico-química, por exemplo, cita que a estabilidade coloidal en 24 h foi superior na bebida de castaña fronte á de faba, o que apunta a unha maior tendencia á sedimentación nas formulacións baseadas en leguminosas e abre unha vía de mellora tecnolóxica de textura e dispersión.
No plano nutricional, a análise elemental realizada amosou unha maior porcentaxe de nitróxeno na bebida de faba, coherente coa natureza leguminosa e co seu potencial proteico; mentres que a bebida de castaña destacou por un maior contido de proteína soluble. O perfil de carbohidratos tamén diferenciou con claridade as formulacións: nos azucres libres, a bebida de castaña estivo dominada pola sacarosa, seguida de frutosa e glicosa, mentres que a bebida de faba presentou concentracións moito máis baixas, indicando un perfil máis neutro en carbohidratos solubles. Ademais, a bebida de castaña presentou vitamina C, non detectada nas formulacións baseadas en faba. Pola contra, a bebida de faba caracterizouse por unha maior diversidade e concentración global de vitaminas do grupo B, con especial presenza de B3 e B6.
En paralelo, no proxecto Bevegal incorporáronse técnicas instrumentais avanzadas para determinar a fracción bioactiva: mediante LC-QTOF-MS/MS detectouse unha diversidade ampla de fenólicos e observouse que, nas bebidas finais, a retención fenólica foi variable segundo matriz e familia de compostos (na castaña con boa retención de compostos máis solubles e na faba cunha retención marcada de certas formas glicosiladas, como a rutina). Complementariamente, o proxecto incorporou tamén a caracterización do perfil de compostos orgánicos volátiles mediante HS-SPME-GC-MS, co obxectivo de describir os compoñentes responsables do aroma e apoiar a interpretación sensorial das formulacións.
Difusión de resultados
Os resultados de Bevegal presentáranse en artigos e foros como o congreso internacional ExTech 2025 (Alemaña), onde recibiu o premio á mellor comunicación oral, e no XXIX Encontro Luso-Galego de Química (2025) e están previstas novas comunicacións orais en ExTech 2026 (Bruxelas) e no 4th European Sample Preparation (EuSP2026) e 3rd Green and Sustainable Analytical Chemistry (GSAC2026), estes últimos programados en Galicia. Entre as seguintes etapas desta liña de investigación sitúase a avaliación sensorial e a ampliación da caracterización nutricional.
Medio milleiro de investigadoras e investigadores e máis de 150 actividades científicas nas sete cidades galegas: Vigo, Ourense, Pontevedra, Santiago, A Coruña, Ferrol e Lugo. Así se celebrará en Galicia a sexta edición da Noite Galega das Persoas Investigadoras, G-Night 2026, unha actividade na que a comunidade científica galega une talento e esforzos co obxectivo de achegar a ciencia á cidadanía e espertar vocacións científicas, ao tempo que se ofrecen propostas de lecer científico, cultural e educativo para toda a familia.
A Xunta de Galicia reclama ao Goberno central medidas estruturais de apoio ao sector agrogandeiro. Do mesmo xeito, esíxese que se teña en conta a realidade de cada territorio á hora de levar a cabo estas actuacións, que deben executarse de xeito urxente. Así o trasladou a conselleira do Medio Rural, María José Gómez, na Conferencia Sectorial celebrada en Madrid, na que se dirixiu ao ministro de Agricultura, Pesca e Alimentación, Luis Planas, para facer estas reclamacións. Alí, reafirmou tamén o compromiso do Executivo galego con este sector.
