lunes, 3 de agosto de 2026
O traballo é unha das iniciativas beneficiarias da convocatoria a proxectos do persoal investigador na etapa de formación posdoutoral do campus de Ourense (Inou+PosDou Campus Auga 2025), financiada ao abeiro do convenio de colaboración entre a Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional e a Universidade de Vigo para o desenvolvemento de accións estratéxicas no Campus Auga (2024-2027). Jorge A. Custodio, investigador Juan de la Cierva do grupo Food and Health Omics, que ten a súa sede na Facultade de Ciencias do campus de Ourense, é o responsable do proxecto.
Segundo explica o investigador, as bebidas vexetais consolidáronse como unha categoría emerxente de crecente relevancia no mercado español e internacional, impulsada por cambios de hábitos e pola demanda de alternativas de orixe vexetal. Neste contexto, o equipo da UVigo traballou en Bevegal arredor do desenvolvemento de bebidas vexetais non fermentadas elaboradas con materias primas con indicación xeográfica protexida, como a castaña de Galicia e a faba de Lourenzá, combinando optimización tecnolóxica con ultrasóns e caracterización química e nutricional avanzada, baixo un enfoque circular e sostible. Queríamos explorar o potencial de materias primas galegas para elaborar bebidas vexetais e obter unha caracterización completa que permita orientar melloras futuras no produto, sinala Jorge A. Custodio Mendoza.
Procedemento e análises
No centro do estudo estivo a definición dun procedemento de elaboración asistida por ultrasóns (remollo+extracción ultrasónica+ trituración+cocción) que, explica o responsable do traballo, permite reducir tempos de procesado e consumo enerxético sen penalizar a calidade global do produto, orientándose a maximizar a fracción bioactiva mantendo estabilidade e perfil nutricional. Polo que respecta á caracterización integral das bebidas, Jorge A. Custodio sinala que o traballo realizado confirma perfís complementarios e unha diferenciación clara segundo a matriz. Na avaliación físico-química, por exemplo, cita que a estabilidade coloidal en 24 h foi superior na bebida de castaña fronte á de faba, o que apunta a unha maior tendencia á sedimentación nas formulacións baseadas en leguminosas e abre unha vía de mellora tecnolóxica de textura e dispersión.
No plano nutricional, a análise elemental realizada amosou unha maior porcentaxe de nitróxeno na bebida de faba, coherente coa natureza leguminosa e co seu potencial proteico; mentres que a bebida de castaña destacou por un maior contido de proteína soluble. O perfil de carbohidratos tamén diferenciou con claridade as formulacións: nos azucres libres, a bebida de castaña estivo dominada pola sacarosa, seguida de frutosa e glicosa, mentres que a bebida de faba presentou concentracións moito máis baixas, indicando un perfil máis neutro en carbohidratos solubles. Ademais, a bebida de castaña presentou vitamina C, non detectada nas formulacións baseadas en faba. Pola contra, a bebida de faba caracterizouse por unha maior diversidade e concentración global de vitaminas do grupo B, con especial presenza de B3 e B6.
En paralelo, no proxecto Bevegal incorporáronse técnicas instrumentais avanzadas para determinar a fracción bioactiva: mediante LC-QTOF-MS/MS detectouse unha diversidade ampla de fenólicos e observouse que, nas bebidas finais, a retención fenólica foi variable segundo matriz e familia de compostos (na castaña con boa retención de compostos máis solubles e na faba cunha retención marcada de certas formas glicosiladas, como a rutina). Complementariamente, o proxecto incorporou tamén a caracterización do perfil de compostos orgánicos volátiles mediante HS-SPME-GC-MS, co obxectivo de describir os compoñentes responsables do aroma e apoiar a interpretación sensorial das formulacións.
Difusión de resultados
Os resultados de Bevegal presentáranse en artigos e foros como o congreso internacional ExTech 2025 (Alemaña), onde recibiu o premio á mellor comunicación oral, e no XXIX Encontro Luso-Galego de Química (2025) e están previstas novas comunicacións orais en ExTech 2026 (Bruxelas) e no 4th European Sample Preparation (EuSP2026) e 3rd Green and Sustainable Analytical Chemistry (GSAC2026), estes últimos programados en Galicia. Entre as seguintes etapas desta liña de investigación sitúase a avaliación sensorial e a ampliación da caracterización nutricional.
O Instituto de Estudos e Desenvolvemento de Galicia (IDEGA) da USC presentou o 40º informe 'A Economía Galega', un estudo que realiza de maneira ininterrompida dende 1986. Os seus directores, Dolores Riveiro e Melchor Fernández, explicaron que o documento se pode resumir nunha 'evolución favorable na maior parte dos sectores de actividade, confirmando unha notable capacidade de adaptación nun contexto internacional complexo'. Os datos de 2025 son 'claramente positivos', afirmaron. 'Galicia pechou o ano co maior aumento de ocupación da última década, no que as mulleres concentran o avance e a inmigración se consolida como un dos grandes motores do emprego'.
A Xunta e as tres universidades pública galegas pecharon hoxe o acordo para reformar a estrutura de organización da Proba de Acceso á Universidade (PAU). O obxectivo, tal e como destacou o conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román Rodríguez, 'é procurar a maior coordinación para garantir que as probas sexan adecuadas ao nivel e contidos do currículo de Bacharelato e que se corrixan con criterios que reflictan a boa preparación do alumnado galego'. o.
