
O ZooMS (Zooarchaeology by Mass Spectomety ou Zooarqueoloxía por Espectometría de Masas) é un método baseado na asignación de categorías taxonómicas en función da identificación de secuencias peptídicas no coláxeno que se conserva nos ósos dos animais e comparándoos con bibliotecas de secuencias de referencia. Este método permite polo tanto identificar aqueles restos óseos que polo seu elevado grao de fragmentación non poden ser identificados mediante anatomía comparada, a base de calquera estudo zooarqueolóxico ou paleontolóxico.
O traballo, publicado en acceso aberto na revista International Journal of Osteoarchaeology, presenta o resultado da aplicación deste novidoso método en 114 restos fáunicos que non puideron ser identificados mediante métodos tradicionais e comparándoos co estudo morfolóxico de máis de 8.000 restos fáunicos do xacemento. Isto permitiu demostrar unha maior diversidade na dieta cárnica dos grupos cazadores-recolectores da que se coñecía ata o momento, deixando patente que a maior intensidade no procesado dos herbívoros introduciu un sesgo na identificabilidade dos restos destes animais, dos cales hai unha maior cantidade de esquirlas óseas indeterminadas que doutros animais, coma os osos cavernarios.
Amplo equipo de traballo
O traballo está liderada por Hugo Bal García, do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT) da Universidade de Santiago de Compostela e do Centro de Investigación Interuniversitario das Paisaxes Atlánticas e Culturais (Cispac) e nel participaron tamén os investigadores da Universidade de Vigo Iván Rey, do grupo Mapas Lab, adscrito ao Centro de Investigación Mariña CIM-UVigo, e Mikel Díaz Rodríguez, da Facultade de Historia, e integrante tamén do Cispac.
Así mesmo, contouse tamén coa participación de Samantha Brown (Centro Nacional de Investigación sobre a Evolución Humana, Cenieh), Carlos Fernández Rodríguez (Universidad de León), Álvaro Ibáñez Encinas (USC-IPHES), Arturo de Lombera Hermida (Universidad de Oviedo-Cispac), Tania Mosquera Castro (USC-Cispac), Xosé Pedro Rodríguez Álvarez (Universitat Rovira i Virgili-Instituto Catalán de Paleontoloxía Humana e Evolución Social, IPHES) e Ramón Fábregas Valcarce (USC-Cispac).
Desde a Universidade de Vigo colaboramos na análise e interpretación dos conxuntos faunísticos do xacemento de Cova Eirós, explica o investigador da UVigo, Iván Rey, quen engade que o seu labor foi contribuír á integración dos resultados obtidos mediante ZooMS co rexistro zooarqueolóxico previamente estudado, o que permitiu afinar a identificación taxonómica de restos altamente fragmentados e mellorar a caracterización das estratexias de subsistencia dos grupos humanos. Así mesmo, participouse tamén na discusión dos resultados desde unha perspectiva paleoecolóxica, contextualizando os novos datos dentro das dinámicas ambientais e de ocupación humana do Paleolítico no noroeste ibérico.
Financiamento do ministerio e a Xunta
Esta investigación forma parte do proxecto Dinámicas poblacionales y tecnológicas durante el Pleistoceno final-Holoceno de las Sierras Orientales del Noroeste Ibérico 2- Generación de Conocimiento 2022), financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades e Feder Una manera de hacer Europa. As escavacións arqueolóxicas no xacemento de Cova Eirós contan con financiamento da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude.
Os chefs representantes de cada cidade son: Adrián Pérez de Sinxelo (Ferrol); Carlos Montes de La Sifonería Gastrobar (A Coruña); Rodrigo Seoane de ArteSana Gastrobar (Santiago de Compostela); Rubén González de El Cafetín de La Alameda (Pontevedra); Rebeca Guede de La Orensana (Vigo); Beatriz Alcalá de La zapatería del abuelo (Ourense) e Jose Luis Pardo de El Boni (Lugo). Os sete cociñeiros competirán por dous galardóns e serán outorgados por un xurado profesional e outro popular, integrado polos invitados á gala, que utilizará un sistema de televotación. Todos eles valorarán cada tapa segundo a súa complexidade técnica, creatividade, presentación e sabor.
Presetouse a segunda parte da campaña de Trens Turísticos de Galicia, que inician estee sábado 6 de xuño unha nova quenda de viaxes coas saídas da Ruta dos Faros e a da Ribeira Sacra polo Sil. Os trens que inician saída neste mes son o das Rutas dos Faros (con saídas 6 e 20 de xuño, 4 e 18 de xullo, 29 de agosto e 26 de setembro, todas vendidas); os da Ribeira Sacra polo Sil (6 e 27 de xuño e 11 de xullo, xa vendidas; e 1 e 22 de agosto e 12 de setembro, aínda con prazas á venda); a da Ribeira Sacra polo Miño (13 de xuño, esgotadas, e 5 e 26 de setembro); e a dos Mosteiros (20 de xuño -xa vendidas- e 25 de xullo). O programa de Trens Turísticos de Galicia é unha iniciativa de Turismo de Galicia, en colaboración con Renfe e o INORDE. En total, en 2026 realizaranse 13 rutas e 33 saídas, cunha ruta -a da Camelia- xa realizada.