domingo, 8 de noviembre de 2026
O ZooMS (Zooarchaeology by Mass Spectomety ou ZooarqueoloxÃa por EspectometrÃa de Masas) é un método baseado na asignación de categorÃas taxonómicas en función da identificación de secuencias peptÃdicas no coláxeno que se conserva nos ósos dos animais e comparándoos con bibliotecas de secuencias de referencia. Este método permite polo tanto identificar aqueles restos óseos que polo seu elevado grao de fragmentación non poden ser identificados mediante anatomÃa comparada, a base de calquera estudo zooarqueolóxico ou paleontolóxico.
O traballo, publicado en acceso aberto na revista International Journal of Osteoarchaeology, presenta o resultado da aplicación deste novidoso método en 114 restos fáunicos que non puideron ser identificados mediante métodos tradicionais e comparándoos co estudo morfolóxico de máis de 8.000 restos fáunicos do xacemento. Isto permitiu demostrar unha maior diversidade na dieta cárnica dos grupos cazadores-recolectores da que se coñecÃa ata o momento, deixando patente que a maior intensidade no procesado dos herbÃvoros introduciu un sesgo na identificabilidade dos restos destes animais, dos cales hai unha maior cantidade de esquirlas óseas indeterminadas que doutros animais, coma os osos cavernarios.
Amplo equipo de traballo
O traballo está liderada por Hugo Bal GarcÃa, do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste – ArqueoloxÃa, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT) da Universidade de Santiago de Compostela e do Centro de Investigación Interuniversitario das Paisaxes Atlánticas e Culturais (Cispac) e nel participaron tamén os investigadores da Universidade de Vigo Iván Rey, do grupo Mapas Lab, adscrito ao Centro de Investigación Mariña CIM-UVigo, e Mikel DÃaz RodrÃguez, da Facultade de Historia, e integrante tamén do Cispac.
Asà mesmo, contouse tamén coa participación de Samantha Brown (Centro Nacional de Investigación sobre a Evolución Humana, Cenieh), Carlos Fernández RodrÃguez (Universidad de León), Ãlvaro Ibáñez Encinas (USC-IPHES), Arturo de Lombera Hermida (Universidad de Oviedo-Cispac), Tania Mosquera Castro (USC-Cispac), Xosé Pedro RodrÃguez Ãlvarez (Universitat Rovira i Virgili-Instituto Catalán de PaleontoloxÃa Humana e Evolución Social, IPHES) e Ramón Fábregas Valcarce (USC-Cispac).
“Desde a Universidade de Vigo colaboramos na análise e interpretación dos conxuntos faunÃsticos do xacemento de Cova Eirós”, explica o investigador da UVigo, Iván Rey, quen engade que o seu labor foi contribuÃr á integración dos resultados obtidos mediante ZooMS co rexistro zooarqueolóxico previamente estudado, “o que permitiu afinar a identificación taxonómica de restos altamente fragmentados e mellorar a caracterización das estratexias de subsistencia dos grupos humanos”. Asà mesmo, participouse tamén na discusión dos resultados desde unha perspectiva paleoecolóxica, contextualizando os novos datos dentro das dinámicas ambientais e de ocupación humana do PaleolÃtico no noroeste ibérico.
Financiamento do ministerio e a Xunta
Esta investigación forma parte do proxecto Dinámicas poblacionales y tecnológicas durante el Pleistoceno final-Holoceno de las Sierras Orientales del Noroeste Ibérico 2- Generación de Conocimiento 2022), financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades e Feder Una manera de hacer Europa. As escavacións arqueolóxicas no xacemento de Cova Eirós contan con financiamento da ConsellerÃa de Cultura, Lingua e Xuventude.
A Filmoteca de Galicia pon o foco da súa carteleira para novembro na estrea do ciclo dedicado ao guionista Rafael Azcona no centenario do seu nacemento, unha escolma do cinema do xaponés Keisuke Kinoshita e a visita de James Benning para presentar as súas dúas últimas pelÃculas. Coa proxección de El pisito, de Marco Ferreri, comeza esta mesma tarde a ConsellerÃa de Cultura, Lingua e Xuventude a conmemoración do centenario de Rafael Azcona, que ata o mes de xaneiro ofrecerá unha escolma representativa da súa dilatada carreira xunto a grandes directores do cinema español. Este mes poderá verse El jardÃn de las delicias, de Carlos Saura; El anacoreta, de Juan Estelrich, e El año de las luces, de Trueba.
O avance do último informe climatolóxico elaborado por MeteoGalicia indica que a Comunidade rexistrou un mes de outubro cálido e moi seco. Foi un perÃodo anómalo, xa que as altas presións foron moito máis frecuentes do que caberÃa agardar nesta época. De feito, só chegaron tres frontes desde o Atlántico que, ademais, tiveron pouca actividade. Neste contexto, as temperaturas estiveron por riba dos valores climatolóxicos e as precipitacións acumuladas foron moi inferiores ao que caberÃa agardar. Máis polo miúdo, a media das temperaturas foi superior ao habitual neste mes, sobre todo no caso das máximas, debido ao predominio de situacións anticiclónicas que achegaban aire cálido desde o sur.
