
A peza de Ibuprofeno Teatro, que partÃa como a gran favorita con 11 candidaturas, redondeou a súa noite cos premios ao Mellor Espectáculo, Mellor Dirección (S. Cortegoso, C. Ãlvarez-Ossorio e N. Feijoo), Mellor Texto Orixinal (Santiago Cortegoso), Mellor Espazo Sonoro (Alonso Caxade), Mellor Actor Secundario (Fran Lareu) e Mellor Actriz Secundaria (Cristina Collazo).
Un palmarés repartido
Xunto ao éxito de Reconversión, a 30ª edición dos premios recoñeceu o talento de diversas propostas que marcaron a temporada escénica. A serie clopen, produción do Centro Dramático Galego, alzouse con dous premios: Mellor Actriz Protagonista para Natalia Pajarito e Mellor Dirección de Movemento para Marta Alonso Tejada. Pola súa banda, TROMSØ, de Morraoconto, tamén logrou un dobrete nos apartados técnicos, levando os trofeos de Mellor Espazo Escénico e Mellor Iluminación.
O premio ao Mellor Actor Protagonista foi para Fran Lareu polo seu traballo en Un tal Romeo (aRamboia), quen asinou asà un dobrete persoal na mesma noite ao gañar tamén o de actor secundario con Reconversión. Nas categorÃas dirixidas ao público familiar, Berenguela na gaiola (Galeatro e Xarope Tulú) foi nomeado Mellor Espectáculo Infantil e levou tamén o de Adaptación/Tradución, mentres que A Biblioteca Galáctica contra a IA Fantástica (Tanxarina) gañou como Mellor Espectáculo de Monicreques.
A voz do sector: reivindicación desde o inicio
A presidenta da AAAG, Eva Fórneas, abriu a gala tomando a palabra en nome da Xunta Directiva para facer balance destes trinta anos de premios e tender a mirada cara ao futuro do teatro galego. Fórneas subliñou o avance das estruturas profesionais do sector, pero advertiu dunha preocupación central: "Non nos cansaremos de repetir neste escenario que as institucións públicas deben poñerse a traballar XA para reverter a situación de hexemonÃa do castelán".
A presidenta tamén chamou a atención sobre a relación do sector coas institucións, reclamando un acompañamento real e non meramente simbólico. Fórneas advertiu da instrumentalización do traballo das profesionais nos medios públicos e pediu mesura e respecto: "Precisamos que estean con nós, que nos acompañen, sÃ, mesmo que se fotografÃen con nós, pero con decoro, con medida". Fórneas lembrou ademais que a función pública ten obrigas co sector e non fai ningún favor: "non nos agasallan con nada".
Fórneas rematou o seu discurso cun chamamento á resistencia colectiva fronte ao auxe da ultradereita e os discursos de odio: "Temos o deber de afirmar rotundamente que non daremos un paso atrás nos dereitos acadados", e apoiouse nas palabras do director e dramaturgo Oskar Eustis para lembrar o papel esencial do teatro: "unha arte que exercita o músculo da empatÃa posiblemente coma ningunha outra".
Unha gala entre a verbena e o poema: festexar a Manuel Lourenzo
Baixo a dirección de Gloria Rico, a gala tivo como fÃo condutor a figura e a obra de Manuel Lourenzo, histórico actor e dramaturgo galego finado o pasado verán e Premio Nacional de Literatura Dramática en 1997. O espectáculo fuxiu da melancolÃa para converterse nunha celebración de marcada simboloxÃa: un escenario coroado por unha esfera, o azul do Valadouro e as doas tradicionais integradas nunha estética de festa popular.
A velada arrincou co acordeón de Sabela Dacal e unha vibrante cumbia coa que o elenco —Arantza Villar, Carlos Mosquera "Mos", MarÃa Barcala e Roberto Leal— entrou dende o patio de butacas. O xogo escénico alternou momentos de humor, como o brinde inicial con latas de cervexa, con pasaxes de alta carga poética, como a lectura multilingüe de textos de Lourenzo en galego e francés ou o emocionante poema homenaxe recitado baixo o foco dun canón no centro do escenario. Un dos momentos máis sobrecolledores foi o In Memoriam, onde a música de "Oxalá estiveras aquÃ" acompañou o recordo dos compañeiros finados en 2025.
Reivindicación e compromiso: o teatro como "chave"
Un dos momentos máis solemnes foi a lectura do Manifesto Galego do DÃa Mundial do Teatro 2026, escrito polo activista e docente Carlos Callón. No seu texto, Callón percorreu a historia de persecución da nosa lingua nos escenarios para reivindicar o teatro como unha "chave decisiva" para revitalizar o idioma hoxe en dÃa. O autor fixo un chamamento a pasar da "caricatura ao suxeito" e pechou a súa proclama cun unánime "Viva o Teatro Galego!".
A AAAG entregou o seu recoñecemento especial, o Premio de Honra Marisa Soto, á actriz e activista Luma Gómez. O acto contou coa presenza de autoridades como a alcaldesa da Coruña, Inés Rey; o subdelegado do Governo, Julio Abalde; e o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, entre outros representantes institucionais.
A festa rematou coa canción "Eu son Feliz" e un brinde colectivo de premiados e equipo técnico sobre as táboas do RosalÃa, selando unha noite que reafirma os MarÃa Casares como o gran referente das artes escénicas en Galicia.
LISTAXE DE CANDIDATURAS PREMIADAS
IBUPROFENO TEATRO: RECONVERSIÓN (6)
Mellor espectáculo
Mellor dirección: Santiago Cortegoso, Carlos Ãlvarez-Ossorio e Natalia Feijoo
Mellor texto orixinal: Santiago Cortegoso
Mellor actor secundario: Fran Lareu
Mellor actriz secundaria: Cristina Collazo
Mellor espazo sonoro: Alonso Caxade
CENTRO DRAMÃTICO GALEGO: A SERIE CLOPEN (2)
Mellor actriz protagonista: Natalia Pajarito
Mellor dirección de movemento: Marta Alonso Tejada
MORRAOCONTO: TROMSØ (2)
Mellor espazo escénico: R. MartÃnez, M. Gendre, L. Pouso e J. Faro "Coti"
Mellor iluminación: José Faro "Coti"
GALEATRO E XAROPE TULÚ: BERENGUELA NA GAIOLA (2)
Mellor espectáculo infantil
Mellor adaptación/tradución: Paula Carballeira
ARAMBOIA: UN TAL ROMEO (1)
Mellor actor protagonista: Fran Lareu
TANXARINA: A BIBLIOTECA GALÃCTICA CONTRA A IA FANTÃSTICA (1)
Mellor espectáculo de monicreques, obxectos e figuras animadas
ELEFANTE ELEGANTE: ALTA COSTURA (1)
Mellor vestiario: Carolina DÃguele
ÃRTIKA CÃA: O LIBRO DA SELVA, O MUSICAL (1)
Mellor maquillaxe: Ãrtika CÃa
A Cidade da Cultura programa no mes de agosto en Atardecer no Gaiás catro solpores musicais con seis artistas que conxugan música urbana, pop, electrónica e rock para todos os gustos. Os concertos gratuÃtos ¡arrancan este xoves dÃa 6 coas guitarras e a distorsión de Dogo, grupo compostelán de rock alternativo con influencias do post-punk e o shoegaze, a partir do que constrúen temas de atmosferas densas e melodÃas envolventes en galego. O trÃo formado por Carlos Beiró (guitarra, voz), Xoan Escudero (baixo, voz) e Ãngel Refojo (baterÃa) publicou o ano pasado o seu primeiro EP, Brutalismo, logo de gañar o concurso Sonidos Mans Salas para bandas emerxentes.
A Xunta habilitou un apartado especÃfico dentro da web de MeteoGalicia para facilitar o acceso e as consultas relacionadas coa predición do tempo en todos os concellos galegos durante a xornada da eclipse solar, prevista para o 12 de agosto. Galicia será unha das rexións nas que mellor se poderá observar este fenómeno astronómico, aÃnda que non en todas as zonas se apreciará por igual. No espazo web dedicado ao tempo durante a eclipse hai un mapa con todos os concellos sobre o que se indica en cales será total.