jueves, 9 de abril de 2026
Con todo, descoñécese a cantidade real de artigos publicados procedentes de paper mills. Agora, os profesores da USC Alberto Ruano Raviña e Cristina Candal Pedreira reflexionan nun texto editorial titulado ‘AI for detecting paper mill papers’, publicado en British Medical Journal, unha das revistas máis prestixiosas no ámbito biomédico, sobre a posible detección destes artigos fraudulentos a través de técnicas de intelixencia artificial. Esta peza editorial continúa unha serie de publicacións destes investigadores arredor deste eido.
“As fábricas de artigos cientÃficos representan unha ameaza sistémica para a integridade da investigación, contaminando a evidencia, influÃndo nas citas e afectando potencialmente a toma de decisións clÃnicas”, explican. De acordo cos autores, “estas fábricas son empresas que xeran manuscritos deseñados para parecerse a artigos cientÃficos lexÃtimos, recorrendo frecuentemente a datos e imaxes fabricados, manipulados ou duplicados. A autorÃa destes manuscritos véndese a autores e envÃanse a revistas cientÃficas para a súa publicación coma se fosen traballos académicos xenuÃnos”.
Identificalos, todo un desafÃo
Os principais medios de comunicación e as revistas cientÃficas lÃderes informan cada vez máis sobre a magnitude do problema e as súas implicacións para a confianza na ciencia. Con todo, a detección de artigos procedentes de fábricas de artigos cientÃficos segue sendo un desafÃo por varias razóns. En primeiro lugar, sinalan os autores, estes artigos atópanse dispersos en diversas revistas e xeralmente examÃnanse individualmente; en segundo lugar, a revisión posterior á publicación (é dicir, a avaliación da investigación publicada por lectores e expertos independentes fóra do proceso formal de revisión por pares) depende dun número relativamente pequeno de investigadores especializados; en terceiro lugar, algunhas revistas poden carecer de recursos para recoñecer a contaminación a grande escala; e, finalmente, moitos investigadores seguen sen ser conscientes deste problema.
Os autores indican que, alén da necesidade de desenvolver novas técnicas de detección de artigos fraudulentos, é necesaria unha maior implicación das institucións financiadoras de investigación e dos organismos cientÃficos (Universidades, institutos de investigación), na prevención e educación dos investigadores, e sanción cando corresponda, ante prácticas cientÃficas pouco éticas.
Cristina Candal Pedreira e Alberto Ruano Raviña son investigadores da área de Medicina Preventiva da Universidade de Santiago de Compostela, e membros do Instituto de Investigacións Sanitarias de Santiago de Compostela. Alberto Ruano Raviña tamén é membro do Centro de Investigación Interdisciplinaria en TecnoloxÃas Ambientais da USC (CRETUS), designado como centro singular de investigación pola Xunta de Galicia.
O Carballo Interplay desenvolverá do 16 ao 19 de abril no Mercado de Carballo a súa 13ª edición cun programa de 32 actividades arredor da creación dixital contemporánea, das series en pequeno formato, a cultura de internet e a reflexión sobre os novos modos de comunicar na rede. O certame reforza especialmente este ano a presenza do galego como lingua de creación, conversa e pensamento no ecosistema dixital, cunha programación especÃfica arredor dos contidos no noso idioma nas redes sociais, accións formativas para a mocidade, premios dirixidos a recoñecer o talento que crea na nosa lingua e novas oportunidades para a produción de proxectos audiovisuais nados no ámbito dixital.
A Cidade da Cultura celebrará o DÃa do Circo o vindeiro 19 de abril co espectáculo 'Sen patrón', da compañÃa galega Pistacatro, recoñecida co Premio Nacional 2025 desta disciplina artÃstica. A proposta terá lugar no XardÃn do Teatro, ás 17,00 horas, con entrada libre e de balde. AsÃ, o DÃa do Circo convértese nun momento para celebrar tamén a chegada da primavera cunha proposta escénica aberta, festiva e accesible para todo tipo de públicos, que combina cabaré, números aéreos e malabares cunha dramaturxia que reivindica tanto técnicas circenses tradicionais como contemporáneas. Pistacatro é unha das compañÃas e produtoras de circo máis relevantes das artes vivas de Galicia, que traballa a prol da profesionalización do circo na Comunidade, impulsando as carreiras de artistas e traballadores do sector.
