lunes, 3 de agosto de 2026
Con todo, descoñécese a cantidade real de artigos publicados procedentes de paper mills. Agora, os profesores da USC Alberto Ruano Raviña e Cristina Candal Pedreira reflexionan nun texto editorial titulado ‘AI for detecting paper mill papers’, publicado en British Medical Journal, unha das revistas máis prestixiosas no ámbito biomédico, sobre a posible detección destes artigos fraudulentos a través de técnicas de intelixencia artificial. Esta peza editorial continúa unha serie de publicacións destes investigadores arredor deste eido.
“As fábricas de artigos cientÃficos representan unha ameaza sistémica para a integridade da investigación, contaminando a evidencia, influÃndo nas citas e afectando potencialmente a toma de decisións clÃnicas”, explican. De acordo cos autores, “estas fábricas son empresas que xeran manuscritos deseñados para parecerse a artigos cientÃficos lexÃtimos, recorrendo frecuentemente a datos e imaxes fabricados, manipulados ou duplicados. A autorÃa destes manuscritos véndese a autores e envÃanse a revistas cientÃficas para a súa publicación coma se fosen traballos académicos xenuÃnos”.
Identificalos, todo un desafÃo
Os principais medios de comunicación e as revistas cientÃficas lÃderes informan cada vez máis sobre a magnitude do problema e as súas implicacións para a confianza na ciencia. Con todo, a detección de artigos procedentes de fábricas de artigos cientÃficos segue sendo un desafÃo por varias razóns. En primeiro lugar, sinalan os autores, estes artigos atópanse dispersos en diversas revistas e xeralmente examÃnanse individualmente; en segundo lugar, a revisión posterior á publicación (é dicir, a avaliación da investigación publicada por lectores e expertos independentes fóra do proceso formal de revisión por pares) depende dun número relativamente pequeno de investigadores especializados; en terceiro lugar, algunhas revistas poden carecer de recursos para recoñecer a contaminación a grande escala; e, finalmente, moitos investigadores seguen sen ser conscientes deste problema.
Os autores indican que, alén da necesidade de desenvolver novas técnicas de detección de artigos fraudulentos, é necesaria unha maior implicación das institucións financiadoras de investigación e dos organismos cientÃficos (Universidades, institutos de investigación), na prevención e educación dos investigadores, e sanción cando corresponda, ante prácticas cientÃficas pouco éticas.
Cristina Candal Pedreira e Alberto Ruano Raviña son investigadores da área de Medicina Preventiva da Universidade de Santiago de Compostela, e membros do Instituto de Investigacións Sanitarias de Santiago de Compostela. Alberto Ruano Raviña tamén é membro do Centro de Investigación Interdisciplinaria en TecnoloxÃas Ambientais da USC (CRETUS), designado como centro singular de investigación pola Xunta de Galicia.
O Instituto de Estudos e Desenvolvemento de Galicia (IDEGA) da USC presentou o 40º informe 'A EconomÃa Galega', un estudo que realiza de maneira ininterrompida dende 1986. Os seus directores, Dolores Riveiro e Melchor Fernández, explicaron que o documento se pode resumir nunha 'evolución favorable na maior parte dos sectores de actividade, confirmando unha notable capacidade de adaptación nun contexto internacional complexo'. Os datos de 2025 son 'claramente positivos', afirmaron. 'Galicia pechou o ano co maior aumento de ocupación da última década, no que as mulleres concentran o avance e a inmigración se consolida como un dos grandes motores do emprego'.
A Xunta e as tres universidades pública galegas pecharon hoxe o acordo para reformar a estrutura de organización da Proba de Acceso á Universidade (PAU). O obxectivo, tal e como destacou o conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román RodrÃguez, 'é procurar a maior coordinación para garantir que as probas sexan adecuadas ao nivel e contidos do currÃculo de Bacharelato e que se corrixan con criterios que reflictan a boa preparación do alumnado galego'. o.
