viernes, 7 de agosto de 2026
Este novo volume reúne cinco artigos de investigación e unha recensión, consolidando o perfil da revista como un espazo dedicado á investigación en lingua e literatura galegas, especialmente orientado a dar visibilidade ao traballo das mozas e mozos que están arrancando a súa traxectoria investigadora.
“O balance desta primeira década non pode ser senón positivo”
O número ábrese cun artigo asinado polo editor da publicación, o profesor da Facultade de FiloloxÃa e Tradución Xosé A. Fernández Salgado, titulado Dez anos de FiloloxÃa Galega na revista 'umieira (2016-2025). Nel realÃzase un percorrido pola traxectoria da revista desde a súa fundación, destacando o seu papel como plataforma para o diálogo entre tradición e renovación metodolóxica e facendo balance das temáticas, metodoloxÃas e autorÃas que marcaron a primeira década da publicación.
“Con este décimo volume, Cumieira cumpre o propósito co que naceu: servir de lugar de encontro entre a investigación académica consolidada e a investigación emerxente, entre o rigor cientÃfico e a aprendizaxe formativa”, salienta Fernández Salgado. “O balance desta primeira década non pode ser senón positivo”, engade o autor, pondo sobre a mesa a cifra que avala a traxectoria destes dez anos de revista: “máis de medio cento de artigos que revelan a vitalidade da FiloloxÃa galega actual e a súa capacidade de renovarse con novas voces, na súa maiorÃa femininas, temas e métodos”.
Da transmisión familiar do galego ao seseo no sur de Pontevedra
A continuación, Sandra Comesaña Pires analiza as estratexias e dificultades das familias viguesas na transmisión do galego ás novas xeracións desde a perspectiva da polÃtica lingüÃstica familiar. O estudo sinala o peso dunha contorna social castelanizadora e defende a inmersión escolar en galego como unha medida clave para garantir a continuidade da lingua.
No ámbito do contacto lingüÃstico, Natalia Otero Oubiña examina o castelán de Galicia presente na coñecida serie Fariña. O traballo describe os trazos fonéticos e morfosintácticos máis galeguizados desta variedade e destaca como estes contribúen á verosimilitude dos personaxes e á visibilización do fenómeno coñecido como castrapo no audiovisual galego.
Pola súa banda, Ariel Quintela Sesar aborda a cuestión terminolóxica cun estudo que presenta a primeira proposta sistematizada de termos vinculados á realidade LGBT+ en galego. A investigación baséase, neste caso, nun corpus representativo e nunha análise morfolóxica e semántica destinada a establecer as bases dun futuro dicionario monolingüe neste ámbito.
O volume complétase co artigo de Olalla Vizoso González, que presenta os resultados dunha investigación xeolingüÃstica sobre o fenómeno do seseo nos concellos de Tui e Tomiño. O estudo cartografa esta caracterÃstica dialectal a partir dun corpus oral recollido entre falantes de idade avanzada de diferentes parroquias da zona.
A publicación péchase cunha recensión de Silvia Miguélez Trabazos sobre o libro A fala de Vigo. Trazos diferenciais da variedade dialectal do Val do Fragoso, da autorÃa do profesor Xosé-Henrique Costas, director do Departamento de FiloloxÃa Galega e Latina da UVigo.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañÃas galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos tÃteres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e TÃteres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
