
A rede estrutúrase arredor de dous proxectos financiados polo Ministerio de Transformación Dixital a través do programa UNICO I+D 6G: DEN6, un espazo definido por software, dinámico e actualizable, e mmDEN6, que estende as capacidades cara as frecuencias de ondas milimétricas para o estudo de redes ultradensas 6G, cun investimento total de preto de 4 millóns de euros. Ademais, a infraestrutura complétase con máis de 3 millóns de euros destinados á adquisición de equipamento punteiro de xeración e medida. Durante a súa intervención, Felipe Gil Castiñeira, investigador de atlanTTic e responsable do proxecto na UVigo, sinalou que “é unha rede única experimental a nivel europeo no sentido de que conta cunha cantidade moi elevada de compoñentes, un número moi elevado de estacións base de radio, equipos de cómputo, sistemas de comunicación ópticos.. . É un campo de probas no que poderemos implementar unha cantidade enorme de alternativas que noutros sitios non é posible”. Gil manifestou a súa expectativa de que poida ser “un laboratorio vivo que poida avanzar nas novas tecnoloxÃas cara a redes de sexta xeración".
No acto de presentación, o reitor da Universidade de Vigo, Manuel Reigosa, asegurou que esta rede experimental “vai na liña que nós pensamos que debe seguir Europa, que ten que ocupar un lugar no mundo e ese lugar ten que ser prioritario. Temos que facer o esforzo de estar en primeira liña en todas as innovacións tecnolóxicas, especialmente naquelas que son disruptivas”. O reitor considera que esta rede “permitiranos seguir afondando no talento que temos na casa, que está en primeira liña, e isto non sempre ocorreu, pero agora temos as ferramentas e a UVigo sÃntese moi orgullosa deste talento”. Reigosa, que reiterou a importancia da colaboración pública e privada, tamén incidiu na necesidade que “o noso talento non se espalle por outras latitudes e ao tempo ser quen de captalo”.
A presentación completouse cunha ponencia sobre a evolución das redes 5G cara o 6G, presentada por Alejandro Alonso Portero, experto en Innovación e Evolución de Rede en Telefónica de España e unha mesa redonda sobre a aplicación das redes experimentais como impulsores do I+D, que foi moderada por Javier MartÃnez Borreguero, Industry 4.0 Global Head en Telefónica Tech, e na que participaron Pili Chapela, directora de Retegal; Isaac Ballesteros, CTO de Centum; Fernando Lamela, director de TecnoloxÃa 5G en Optare Solutions; e Pablo Fondo Ferreiro, investigador senior en atlanTTic. MatÃas González MartÃn, secretario xeral de Telecomunicacións, Infraestruturas Dixitais e Seguridade Dixital, Ministerio para la Transformación Digital y de la Función Pública, foi o encargado, a través de videoconferencia, de pechar o acto celebrado este mediodÃa.
Cobertura integral e investigación en ondas milimétricas
A rede está orientada á posta en marcha de servizos de conectividade para probas experimentais cientÃficas en contornos reais, e permite a experimentación en escenarios especÃficos como industria 4.0, vehÃculos conectados e autónomos, lecer dixital, mobilidade intelixente ou educación inmersiva, entre outros. Felipe Gil Castiñeira, investigador de atlanTTic e responsable do proxecto na UVigo, resalta que “non estamos ante unha rede comercial ao uso, senón ante un banco de probas avanzado que nos permite modificar desde a capa fÃsica ata o núcleo da rede, algo que serÃa imposible nunha infraestrutura pechada”. Esta capacidade débese á integración de equipamento comercial de última xeración con sistemas de Radio Definida por Software (SDR) e arquitecturas baseadas en SDN/P4, que posibilitan a validación de novos protocolos, formas de onda e solucións completas de rede.
A infraestrutura cobre espazos exteriores e interiores do campus mediante 15 estacións base (gNB) distribuÃdas en cinco emprazamentos estratéxicos do campus: a Escola de EnxeñarÃa de Telecomunicación (que combina nodos exteriores cun despregue interior masivo), o edificio Exeria, o de Deportes, a Facultade de Ciencias XurÃdicas e do Traballo e CINTECX. Opera en varias bandas, incluÃndo 26 GHz, o que permite investigar en ondas milimétricas e emular contornos ultradensos de moi baixa latencia.
“O despregue masivo en banda milimétrica é clave para preparar o salto cara ao 6G”, sinala Felipe Gil. “PermÃtenos estudar a xestión eficiente de mobilidade en redes ultradensas, a migración dinámica de aplicacións en Edge e a automatización baseada en intelixencia artificial”. Cada emprazamento conta ademais con capacidades servidores de computación Edge (MEC), o que posibilita o procesado distribuÃdo na periferia da rede e reduce a latencia en aplicacións crÃticas como o control de drons ou vehÃculos autónomos.
Aplicacións en industria 4.0, mobilidade e realidade estendida
A rede permitirá desenvolver e validar solucións en ámbitos como o vehÃculo conectado e autónomo, a industria 4.0, a operación de drons con procesado en Edge ou a realidade estendida (XR), asà como investigar en “network slicing” dinámico, roaming entre distintos núcleos e sincronización precisa para aplicacións industriais.
“Converte o campus nun banco de probas singular para validar tecnoloxÃas e estándares antes da súa adopción comercial”, sinalan os responsables do proxecto. A rede concÃbese como un Open Lab aberto á colaboración con investigadores e empresas, que poderán acceder mediante un sistema formal de solicitude e avaliación técnica.
çUnha infraestrutura estratéxica para Galicia
Contar cunha infraestrutura propia que abrangue todo o campus consolidan á UVigo e a atlanTTic como centro de referencia internacional en 5G avanzado e 6G. “O seguinte paso é evolucionar cara a un contorno plenamente 6G, intensificando a experimentación en arquitecturas cell-free, xestión autónoma ‘zero-touch’ e integración cloud-edge”, apunta Gil Castiñeira.
No plano cientÃfico, tecnolóxico e económico, a iniciativa contribúe á xeración de coñecemento avanzado, á creación de emprego cualificado e á transferencia de innovación cara a sectores estratéxicos como a automoción e o aeroespacial. En conxunto, a Rede Experimental 5G & 6G converte o campus nun banco de probas real ao servizo da investigación, da empresa e da sociedade galega.
O conselleiro de Presidencia, Xustiza e Deportes, Diego Calvo, denunciou hoxe no Parlamento galego a situación xeral na que se atopa a prestación do servizo de transporte ferroviario en Galicia, motivada polos problemas acumulados nas últimas semanas con máis incidencias das habituais que dificultan a mobilidade da poboación galega. Nunha comparecencia a petición propia criticou que, como sempre, falta por parte do Goberno central 'información directa, clara e transparente do que pasa, as causas e as medidas que hai que adoptar'. Tamén achacou a 'falta de previsión, mantemento e planificación', asà como a necesidade de investimentos para dotar a Galicia dun sistema ferroviario moderno e competitivo con tempos de viaxe razoables e frecuencias suficientes.
O Centro Tecnolóxico do Mar traballará nos vindeiros dous anos no proxecto 'Esparde-Efectos do Desprazamento Espacial de Flotas Pesqueiras Artesanais e Costeiras Derivados da Conservación e a Planificación do Medio Marino', unha iniciativa que analiza como as medidas de protección e ordenación do medio mariño inflúen nos desprazamentos da pesca artesanal e costeira, asà como na sostibilidade das comunidades pesqueiras. Enmarcado no Programa Pleamar 2025, Esparde ten como obxectivo comprender mellor os efectos derivados da reubicación das flotas de pequena escala como consecuencia das restricións espaciais nos caladoiros. 'Esparde' pon o foco en embarcacións con porto base en Galicia, Asturias e Cantabria, especialmente naquelas que operan en zonas suxeitas a limitacións actuais ou futuras.