domingo, 13 de septiembre de 2026
Estes 聯encontros inclusivos聰, sinala a catedr谩tica 脕ngeles Parrilla, coordinadora do grupo Cies (Cooperaci贸n en Investigaci贸n para a Equidade Educativa e Social), permiten p贸r o foco en como 茅 聯o desenvolvemento da educaci贸n inclusiva na pr谩ctica聰, a trav茅s dos relatos de diferentes profesionais. Deste xeito, contrib煤en 谩 formaci贸n das e dos futuros docentes, 谩 vez que se insiren nos casos de estudo do proxecto Di谩logos Inclusivos: construyendo narrativas colaborativas para la educaci贸n, que se desenvolve en diferentes comunidades aut贸nomas, a trav茅s de subproxectos como o que Parrilla coordina en Galicia.
Na busca de visi贸ns alternativas
Todos eles te帽en como eixe a 聯busca de lecturas e visi贸ns alternativas聰 sobre a inclusi贸n educativa, a trav茅s do debate 聯entre persoas e grupos que soen afrontar da maneira independente ou pouco coordinada a s煤a participaci贸n na educaci贸n聰, sinalan as s煤as responsables. De feito, subli帽an, o seu punto de partida 茅 a existencia dun 聯d茅ficit primordial para o avance da inclusi贸n, que ten que ver coa existencia dunha forte segmentaci贸n de discursos e a ausencia de espazos de di谩logo e construci贸n conxunta聰.
Este di谩logo ten 谩 s煤a vez como punto de partida o 聯mapa de prioridades聰 en materia de inclusi贸n nas escolas definido nun proxecto anterior deste equipo investigador. Partindo deste marco, a investigaci贸n c茅ntrase en definir 聯novas orientaci贸ns compartidas sobre alg煤ns dos retos de inclusi贸n聰 e 聯dar resposta a problemas espec铆ficos que poden pasar desapercibidos en an谩lises individuais聰.
A investigaci贸n abrangue tres subproxectos, coordinados polas universidades de Cantabria, C谩diz e Vigo, que promoven 谩 s煤a vez varios modelos de 聯encontros inclusivos聰, que abranguen diferentes niveis educativos. Coa participaci贸n de docentes de diferentes universidades, o traballo que se desenvolve en Galicia ten como investigadoras principais a Parrilla e 谩 profesora da UDC Ana S谩nchez Bello e como eixes a formaci贸n do estudantado universitario en educaci贸n inclusiva e a metodolox铆a das bibliotecas humanas.
Libros e persoas lectoras
As bibliotecas humanas, explican desde o grupo Cies, constit煤en unha 聯estratexia metodol贸xica que aposta pola construci贸n de co帽ecemento e o cuestionamento de estereotipos en base 谩 escoita e o dialogo compartido entre persoas que habitualmente non te帽en posibilidade de contacto e interacci贸n entre si聰. Nomeadamente, as acci贸ns que levan a cabo tanto na UVigo como na UDC implican que as persoas que exercen como libros interve帽en durante 15 minutos ante un grupo de 聯lectores e lectoras聰, neste caso alumnado universitario, que logo lles trasladan unha serie de preguntas antes de 聯cambiar de libro聰.
聯O que estamos facendo 茅 mobilizar o co帽ecemento existente聰, destaca Parrilla respecto dunha iniciativa que permite achegar 谩s futuras e futuros docentes que se forman na facultade un co帽ecemento 聯experiencial聰, as铆 como exemplos de pr谩cticas 聯destacables por ser inclusivas ou exclu铆ntes聰. Ao mesmo tempo, tanto a traxectoria e experiencias das e dos profesionais, como as preguntas do alumnado e a s煤a valoraci贸n das aprendizaxes adquiridas constit煤en materiais de investigaci贸n para o proxecto. 聯脡 unha maneira de constru铆r co帽ecemento moito m谩is participativa, asumindo distintas achegas desde os distintos espazos profesionais聰, sost茅n a responsable do grupo Cies.
Narrativas desde dentro e f贸ra da escola
A primeira das bibliotecas desenvolvidas na Facultade de Ciencias da Educaci贸n e do Deporte contou coa participaci贸n das mestras de educaci贸n infantil Mar铆a Blanco, Bego帽a Ansedes, Roc铆o Piso e Andrea Romero, que compartiron experiencias centradas na atenci贸n 谩 diversidade, nas adaptaci贸ns ao alumnado con Trastorno do Espectro Autista ou na empat铆a do persoal docente. Tratouse da primeira dunha serie de bibliotecas humanas, dedicadas a diferentes niveis educativos, que se desenvolver谩n ao longo do curso. Todas elas centraranse en reunir 聯narrativas da escola por dentro聰, coa participaci贸n de 聯mestras, orientadoras, persoal directivo de centros escolares ou profesorado de apoio ou especialista en audici贸n e linguaxe聰, apunta Parrilla. A segunda destas bibliotecas ter谩 lugar o 25 de febreiro e est谩 dedicada 谩 educaci贸n primaria. Pola s煤a banda, na UDC celebrouse unha primeira biblioteca humana con profesorado de secundaria, dedic谩ndose a pr贸xima 谩 atenci贸n 谩 diversidade desde a orientaci贸n educativa.
O seu obxectivo 茅 afondar nun conxunto de pr谩cticas 聯determinantes para a inclusi贸n e que verificamos que son obxecto de controversia entre os actores educativos聰, sinalan as responsables do proxecto, como a avaliaci贸n psicopedag贸xica, os formatos de apoio, as modalidades de escolarizaci贸n ou os problemas de convivencia nas escolas.
O vindeiro curso esta iniciativa dedicarase 谩s 聯narrativas da escola na s煤a contorna聰, coas que analizar se a participaci贸n de familias, asociaci贸ns ou profesionais externos poden constitu铆r elementos de apoio na inclusi贸n e non 聯espazos segregados de segunda oportunidade que ofrecen respostas diferenciadas e fragmentadas聰. Con esa idea, convidaranse a este ciclo a 聯asociaci贸ns, familias, ONG ou academias聰, explica Parrilla.
A reposici贸n d谩lle continuidade 谩 aposta do Centro Dram谩tico Galego por recuperar t铆tulos do seu repertorio que mante帽en a demanda do p煤blico m谩is al谩 da s煤a primeira exhibici贸n. No caso de 'A serie clopen', as 33 funci贸ns ofrecidas no Sal贸n Teatro durante a s煤a estrea en 2025 reuniron arredor de 5.500 espectadores, antes de iniciar unha serie de representaci贸ns por outros espazos de Galicia e de Portugal. O regreso aos escenarios prod煤cese despois do reco帽ecemento acadado pola produci贸n nos Premios de Teatro Mar铆a Casares, pois obtivo dous galard贸ns: Natalia 聯Pajarito聰, como mellor actriz protagonista, e Marta Alonso Tejada, pola direcci贸n de movemento.
O s谩bado 12 de setembro chegar谩 un dos pratos fortes do ciclo: A Movida Viguesa e a Homenaxe a Golpes Bajos. Esta hist贸rica xornada sup贸n o regreso aos escenarios de artistas fundamentais para comprender a historia musical de Vigo e de Galicia. Bandas e m煤sicos que naceron na cidade e que, desde aqu铆, conquistaron o panorama nacional e mesmo internacional. Reunir nun mesmo escenario a Golpes Bajos, Semen Up, Miguel Costas de Siniestro Total, Killer Barbies e Stoned at Pompei 茅 moito m谩is que un concerto: 茅 unha homenaxe a unha xeraci贸n irrepetible e a unha cidade que marcou unha 茅poca dentro da m煤sica espa帽ola.
