domingo, 8 de marzo de 2026
De orixe galega, José Sobrino abordou a temática da conferencia a partir da experiencia nela de 40 anos do seu grupo de investigación na Universidade de Valencia, onde actualmente é director da Unidade de Cambio Global. Asà falou de traballos feitos arredor da detección de incendios, sobre todo da súa extensión e severidade e da evolucion das zonas afectadas, como foi no caso dos incendios acontecidos en Ourense no mes de agosto. Igualmente explicou ao alumnado e persoal docente e investigador presente o uso da teledetección en illas de calor, é dicir ao feito de que “a temperatura na cidade, durante a noite fundamentalmente, é maior que na zona dos arredores, xa que os materiais que configuran a cidade feitos polo home, como o cemento, o asfalto, etc. absorben calor de dÃa e libérano durante a noite, o que e fai que aumente esa temperatura”. Con datos de satélite, indicou, “pódense detectar eses graos de variación entre a zona urbana e os arredores”. Neste punto o convidado explicou que “presentamos un proxecto á Axencia Espacial Europea, unha misión cientÃfica que ten como obxectivo o estudo do efecto illa de calor co lanzamento dun satélite puramente destinado a iso”. O satélite chámase SIRIUS e “é unha fase de consolidación, despois de oito meses traballando no proxecto presentamos hoxe mesmo o informe final e en marzo defenderémolo na ESA xunto a outros proxectos, dos que se elixirán dous para lanzar ao espazo”.
Auga, medio ambiente e algoritmos
José Sobrino tamén falou de como na actualidade está no grupo asesor da misión da ESA Land Surface Temperature Monitoring (LSTM), “que ten como obxectivo sobre todo o seguimento do uso da auga nos cultivos, concretamente a evapotranspiración”, centrándose en medir desde o satélite os milÃmetros de auga evaporada por dÃa. “A partir diso pódese ter estimacións das necesidades de auga e por tanto facer un uso racional do regadÃo”, sinala, lembrando que aÃnda que agora estamos con inundacións “en España unha gran parte da superficie ten necesidades de auga, algo que afecta aos cultivos e á produtividade agrÃcola, e por tanto ter estes datos pode achegar moito á produtividade agraria e ao uso racional de recursos”.
Na súa intervención, presentada por Francisco Javier RodrÃguez, vicerreitor do campus de Ourense, o catedrático tamén comentou o uso de teledetección en cambio climático en sentido global, en ver como aumenta a temperatura do planeta empregando imaxes de satélite que barren toda a superficie planetaria de xeito diario, observando como evoluciona no tempo e o que iso implica en subida do nivel do mar, no desexo glaciar, etc. Por último, citou a importancia da liña de investigación básica en teledetección, no caso do seu grupo “desenvolvendo algoritmos que permitan a partir dos satélites existentes, xerar parámetros, dar mapas de temperatura, de evapotranspiración, de illas de calor, etc”. Para facelo, engadiu, “hai unha parte fundamental que consiste en ver como se corrixe a imaxe de satélite para conseguir que o mapa que ofreces sexa un mapa de precisión e que realmente axude”, pois, indicou, “se queremos que o dato in situ se substitúa polo dato de satélite temos que asegurar unha precisión equivalente”.
Galicia rexistrou nos meses de decembro, xaneiro e febreiro o inverno meteorolóxico máis húmido do último cuarto de século. A precipitación media ascendeu ata os 800 litros por m2. Uns valores cuxo precedente máis recente se remonta aos anos 2000-01 e que supoñen un incremento do 81% respecto ao habitual neste perÃodo. AsÃ, foi o cuarto inverno máis chuvioso da serie histórica. En concreto, decembro non tivo unha anomalÃa de choiva moi notable, pero xaneiro e febreiro foron meses moi húmidos con anomalÃas do 98% e do 160% superiores aos valores normais nestes meses, respectivamente. En canto ás temperaturas, vivimos un inverno cálido, aÃnda que foi bastante máis frÃo que os dous anteriores.
O titular do Goberno galego, Alfonso Rueda, trasladou esta mañá á Comisión Europea, a necesidade de que o novo marco financeiro teña en conta o papel das rexións, aposte por unha xestión descentralizada dos fondos comunitarios e manteña unha polÃtica de cohesión forte no continente. Rueda, como presidente da delegación española no Comité Europeo das Rexións, mantivo unha reunión co resto de representantes nacionais e a presidenta do organismo, Kata Tüttő, co fin de fixar 'unha postura común'. Nela, lembrou as demandas de España cara o novo modelo de financiamento, que xa foron recollidas na Declaración de Galicia aprobada en outubro.
