martes, 3 de febrero de 2026
A investigación, liderada por Hugo Bal GarcÃa, do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste-ArqueoloxÃa, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT) da USC e do Centro de Investigación Interuniversitario das Paisaxes Atlánticas Culturais (CISPAC), deu no artigo ‘Zooarchaeological study of the Magdalenian sequence of the Valdavara 1 site (Becerreá, Lugo, NW Iberia)Â’, publicado na revista internacional Journal of Archaeological Science: Reports.
O traballo inclúe a análise de máis de 2.000 restos fáunicos recuperados ao longo da secuencia paleolÃtica do xacemento, os niveis 4-6, cunha antigüidade aproximada de entre 18.720 e 16.680 anos. Nesa época, na que a PenÃnsula viña de recuperarse dun perÃodo de frÃo extremo coñecido como o Último Máximo Glacial, varios grupos sucesivos de cazadores-recolectores, “procedentes seguramente do Cantábrico e con tecnoloxÃa magdaleniense, elixiron a pequena cavidade becerrense como refuxio no que guarnecerse e levar a cabo actividades do dÃa a dÃa, como a preparación de ferramentas lÃticas, a realización de fogares ou o consumo de animais”, explica Bal.
Este estudo permitiu coñecer como era a dieta cárnica destes grupos humanos, “e observamos que cazaban aquelas presas que tiñan dispoñibles na contorna inmediata da cova, sen realizar grandes desprazamentos en busca de alimento e co rebezo como o seu principal sustento”. A caza deste animal é constante ao longo do PaleolÃtico, pero son poucos os xacementos nos que se producen grandes acumulacións, sendo moito máis frecuente a caza de cervos, cabalos ou de cabras montesas. No caso de Valdavara, o rebezo supón máis do 40% dos restos animais identificados, polo que supera amplamente o resto de especies, entre as que se inclúen cervos, uros, cabalos, xabarÃs, lobos, raposos, osos pardos, mustélidos, coellos e lebres.
Pero non foron os humanos os únicos responsables da formación do xacemento de Valdavara 1, senón que este estudo permitiu recoñecer a intervención de polo menos outros tres axentes: lobos, raposos e osos. “Estes animais empregaron tamén a cova coma cubil nas épocas do ano nas que marchaban os grupos de cazadores-recolectores, achegando presas e incluso preendo sobre o lixo deixado polos humanos, como se demostra da superposición de marcas de corte antrópicas con mordeduras correspondentes a pequenos carnÃvoros”, matiza o investigador da USC.
A investigación conta coa colaboración de Carlos Fernández RodrÃguez (ULE), Manuel Vaquero (URV/IPHES), Elvira Susana Alonso Fernández (URV/IPHES) e Ramón Fábregas Valcarce (USC/CISPAC) e enmárcase nun proxecto de investigación máis amplo que aborda a ocupación das Serras Orientais de Galicia ao longo do tempo, contando con financiamento do Ministerio de Ciencia e Innovación do Gobierno de España. As escavacións na cova de Valdavara leváronse a cabo entre os anos 2007 e 2013 e contaron co apoio do Concello de Becerreá.
A Filmoteca de Galicia dedica en febreiro o eixo principal da súa carteleira na sala José Sellier ao ciclo Hiroshi Shimizu, o arte de perderse, realizado en colaboración coa Fundación Xapón, ao tempo que programa o inicio do especial sobre as colaboración entre Béla Tarr e László Krasznahorkai. Outras citas importantes da súa actividade mensual serán a visita de José Luis Guerin dentro da conmemoración dos 20 anos de Cinema en curso e co seu filme Historias del buen valle. A actividade prevista, que conforma o programa número 300 do centro, complétase coa segunda entrega de Territorios mutantes.
Siro López comezou a traballar como delineante na empresa metalúrxica Bazán, máis axiña foi quen de arriscarse para dedicarse de cheo ao mundo da ilustración. A partir de aÃ, encheu páxinas de diversas publicacións de debuxos, artigos de arte, cultura e humor, salientando o gran traballo que desenvolveu entre 1985 e 2006 en La Voz de Galicia como caricaturista polÃtico. Ademais, xunto con outros debuxantes da Comunidade, como XaquÃn MarÃn, participou nunha serie de iniciativas que abriron novas posibilidades profesionais aos humoristas gráficos galegos, como o manifesto En defensa do humor, a publicación da revista Can sen dono, o Museo do Humor de Fene, ou a Praza do Humor da Coruña.
