
Trátase de como varÃa a respiración do plancto mariño e como condiciona a capacidade do océano para actuar como sumidoiro de carbono, un proceso clave na loita contra o cambio climático.
A chamada bomba biolóxica de carbono (BBC) é o mecanismo que permite trasladar carbono desde a superficie do océano ata as súas profundidades, contribuÃndo a reducir a concentración atmosférica de CO₂. Este proceso causa arredor do 90% do gradiente vertical de CO2 no océano e, na súa ausencia, estÃmase que a concentración atmosférica de CO2 serÃa o dobre da actual.
Os modelos climáticos actuais aÃnda non incorporan de forma precisa a variabilidade deste proceso, debido á escaseza de datos sobre a respiración do plancto. O proxecto PRO2MS busca cubrir esa lagoa de coñecemento mediante a combinación de observacións en campo, experimentación en mesocosmos e modelización preditiva. Concretamente, a través dunha serie semanal de medidas ao longo de tres anos na rÃa de Vigo, Serret recollerá datos que poderÃan representar ata o 50% da base de datos global existente a dÃa de hoxe sobre respiración oceánica. Igualmente, estes datos permitirán desenvolver novos modelos preditivos que melloren a capacidade para proxectar os posibles cambios futuros na bomba biolóxica de carbono.
Esta serie temporal realizarase nas instalacións da Estación de Ciencias Mariñas de Toralla (Ecimat), en colaboración co Sistema de Observación Costeira Radial Vigo do Instituto Español de OceanografÃa (IEO-CSIC). Pablo Serret especificou que “nós medimos o metabolismo planctónico, o que é central para o proxecto (respiración e fotosÃntese), a partir dos cambios na concentración de O2 na auga en incubacións de mostras naturais que se realizan nas instalacións do mesocosmos da Ecimat do CIM”.
Un proceso esencial do que apenas hai datos
“O océano funciona como un pulmón do planeta grazas á actividade do plancto”, explica Serret. “A fotosÃntese do fitoplancto retira CO₂ da auga, pero a respiración dos organismos planctónicos devolve parte dese carbono. Comprender mellor ese balance é esencial para estimar canto CO₂ poden almacenar os océanos no futuro”, engade. O investigador do CIM recalca que “coñecemos relativamente ben o control da fotosÃntese no océano, ata o punto de que existen modelos capaces de predicir a súa resposta ante distintos escenarios ambientais, pero existe unha importante fenda no coñecemento da magnitude, variación e control da respiración, o que xera unha grande incerteza na estimación da BBC e do almacenamento de CO2 nos océanos”.
A base de datos xerada como resultado do proxecto estará dispoñible en repositorios públicos e realizaranse actividades de ciencia cidadá en centros educativos da contorna para difundir entre a sociedade o traballo realizado. Ademais, as ferramentas e modelos desenvolvidos integraranse nos servizos de avaliación de risco climático que o CIM está a promover no marco do proxecto de Horizonte Europa IRISCC (Iniciativa de Servicios de Infraestructura de Investigación Integrada para Riesgos del Cambio Climático).
Medio milleiro de investigadoras e investigadores e máis de 150 actividades cientÃficas nas sete cidades galegas: Vigo, Ourense, Pontevedra, Santiago, A Coruña, Ferrol e Lugo. Asà se celebrará en Galicia a sexta edición da Noite Galega das Persoas Investigadoras, G-Night 2026, unha actividade na que a comunidade cientÃfica galega une talento e esforzos co obxectivo de achegar a ciencia á cidadanÃa e espertar vocacións cientÃficas, ao tempo que se ofrecen propostas de lecer cientÃfico, cultural e educativo para toda a familia.
A Xunta de Galicia reclama ao Goberno central medidas estruturais de apoio ao sector agrogandeiro. Do mesmo xeito, esÃxese que se teña en conta a realidade de cada territorio á hora de levar a cabo estas actuacións, que deben executarse de xeito urxente. Asà o trasladou a conselleira do Medio Rural, MarÃa José Gómez, na Conferencia Sectorial celebrada en Madrid, na que se dirixiu ao ministro de Agricultura, Pesca e Alimentación, Luis Planas, para facer estas reclamacións. AlÃ, reafirmou tamén o compromiso do Executivo galego con este sector.