miércoles, 27 de mayo de 2026
O catedrático de Literatura Española da USC Antonio Azaustre Galiana e o profesor da Universidade de Huelva José Manuel Rico García son os autores e editores do volume Desconsuelos de los dichosos para que reconozcan los peligros de serlo y sepan prevenirlos, que ofrece un texto inédito de Francisco de Quevedo.
Escrita por Quevedo desde o seu retiro en Villanueva de los Infantes o 20 de agosto de 1633, a obra dedícalla a don Fadrique de Toledo, un destacado militar que sufría a inimizade do conde-duque de Olivares, a quen critica duramente desde unha perspectiva neoestoica influída por Séneca. A copia manuscrita desta obra atópase na sede parisiense dos Archives nationales de France, onde se custodia tras ter sido levada ao Ministerio de Asuntos Exteriores a mediados do XVIII.
A obra estrutúrase como un diálogo entre o Sentido e a Razón e nela advirte dos perigos da soberbia e a caída inevitable dos poderosos que ignoran a omnipotencia de Deus. Desconsuelos de los dichosos ten unha gran transcendencia política, e confirma o enfrontamento aberto entre Quevedo e Olivares, que xa existía polo menos desde a recepción de Política de Dios (en torno a 1626) e os seus memoriais en favor do padroado de Santiago (1628) e que, en decembro de 1639, daría con escritor no cárcere de San Marcos de León, explican Azaustre e Rico.
A edición do volume, publicado na Biblioteca Áurea Hispánica de Vervuert, ábrese cun estudo introdutorio no que se describe o manuscrito, demóstrase a autoría de Quevedo e analízanse os contidos e as múltiples concordancias con outros escritos seus, así como a estrutura, a argumentación e o estilo. A edición do texto vai acompañada dun completo aparato de notas que aclaran as posibles dificultades de lectura.
Antonio Azaustre Galiana é catedrático de Literatura Española na Universidade de Santiago de Compostela. Das súas publicacións destacan o Manual de retórica española (1997), en coautoría con Juan Casas, a edición das obras crítico-literarias e burlescas de Quevedo (2003 y 2007), e a recente edición (2020), xunto a José Manuel Rico, dun memorial inédito deste autor. Tamén estudou e editou o primeiro comentario á Soledad primera de Góngora (Silva a las Soledades), escrito por Manuel Ponce (2021). Pola súa banda, o labor investigador de José Manuel Rico García estivo dedicado principalmente ao estudo da poesía áurea e da polémica gongorina.
A USC e Quevedo
A USC estivo presente na recuperación das tres últimas obras inéditas de Quevedo. As dúas anteriores foron en 1993, cando Fernando Cabo Aseguinolaza e Santiago Fernández Mosquera editaron Execración contra los judíos, o memorial onde Quevedo se enfrontaba a Olivares por negociar préstamos cos xudeus portugueses, e en 2020, ano no que Antonio Azaustre Galiana e José Manuel Rico García publicaron outro memorial inédito de Quevedo, onde se dirixía á Inquisición en relación co conflito que suscitaron as reliquias atopadas no Sacromonte de Granada.
Nesta traxectoria cabe destacar a importancia do Grupo Calderón, Grupo de Investigación de Referencia Competitiva da USC ao que pertencen os profesores Fernández Mosquera (responsable), Azaustre Galiana e Rico García. O achado e edición de Desconsuelos de los dichosos únese agora a esta traxectoria da USC fundamental nos estudos sobre Francisco de Quevedo.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, informou de que o Consello aprobou hoxe o Plan para o impulso da atención á diversidade de Galicia que se comezará a aplicar xa desde o vindeiro curso 2026-27 e contará 'cun importe de 118 millóns de euros ata 2030'. Unha folla de ruta que incluirá o reforzo do número de profesionais e novos recursos, así como melloras na organización e no traballo de xestión en prol dunha maior axilidade e eficiencia. A través deste plan da Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e FP, dáse un novo paso na calidade da educación inclusiva e personalizada do sistema educativo galego.
Víctor Ruppen (A Coruña, 1940-2018) é unha figura clave para entender unha etapa decisiva na procura dun cinema galego con continuidade, ambición profesional e vontade de diálogo co público. Arquitecto técnico de formación, produciu en total sete películas e foi socio das cadeas de exhibición Valle-Inclán, en Santiago de Compostela, Alphaville, en Madrid, e das distribuidoras Musidora e Videogram. Tras apoiar proxectos en súper 8, Víctor Ruppen impulsou a partir de 1975 o salto cara a formatos profesionais, con traballos en 16 mm e 35 mm.
