miércoles, 18 de marzo de 2026
O catedrático de Literatura Española da USC Antonio Azaustre Galiana e o profesor da Universidade de Huelva José Manuel Rico García son os autores e editores do volume Desconsuelos de los dichosos para que reconozcan los peligros de serlo y sepan prevenirlos, que ofrece un texto inédito de Francisco de Quevedo.
Escrita por Quevedo desde o seu retiro en Villanueva de los Infantes o 20 de agosto de 1633, a obra dedícalla a don Fadrique de Toledo, un destacado militar que sufría a inimizade do conde-duque de Olivares, a quen critica duramente desde unha perspectiva neoestoica influída por Séneca. A copia manuscrita desta obra atópase na sede parisiense dos Archives nationales de France, onde se custodia tras ter sido levada ao Ministerio de Asuntos Exteriores a mediados do XVIII.
A obra estrutúrase como un diálogo entre o Sentido e a Razón e nela advirte dos perigos da soberbia e a caída inevitable dos poderosos que ignoran a omnipotencia de Deus. Desconsuelos de los dichosos ten unha gran transcendencia política, e confirma o enfrontamento aberto entre Quevedo e Olivares, que xa existía polo menos desde a recepción de Política de Dios (en torno a 1626) e os seus memoriais en favor do padroado de Santiago (1628) e que, en decembro de 1639, daría con escritor no cárcere de San Marcos de León, explican Azaustre e Rico.
A edición do volume, publicado na Biblioteca Áurea Hispánica de Vervuert, ábrese cun estudo introdutorio no que se describe o manuscrito, demóstrase a autoría de Quevedo e analízanse os contidos e as múltiples concordancias con outros escritos seus, así como a estrutura, a argumentación e o estilo. A edición do texto vai acompañada dun completo aparato de notas que aclaran as posibles dificultades de lectura.
Antonio Azaustre Galiana é catedrático de Literatura Española na Universidade de Santiago de Compostela. Das súas publicacións destacan o Manual de retórica española (1997), en coautoría con Juan Casas, a edición das obras crítico-literarias e burlescas de Quevedo (2003 y 2007), e a recente edición (2020), xunto a José Manuel Rico, dun memorial inédito deste autor. Tamén estudou e editou o primeiro comentario á Soledad primera de Góngora (Silva a las Soledades), escrito por Manuel Ponce (2021). Pola súa banda, o labor investigador de José Manuel Rico García estivo dedicado principalmente ao estudo da poesía áurea e da polémica gongorina.
A USC e Quevedo
A USC estivo presente na recuperación das tres últimas obras inéditas de Quevedo. As dúas anteriores foron en 1993, cando Fernando Cabo Aseguinolaza e Santiago Fernández Mosquera editaron Execración contra los judíos, o memorial onde Quevedo se enfrontaba a Olivares por negociar préstamos cos xudeus portugueses, e en 2020, ano no que Antonio Azaustre Galiana e José Manuel Rico García publicaron outro memorial inédito de Quevedo, onde se dirixía á Inquisición en relación co conflito que suscitaron as reliquias atopadas no Sacromonte de Granada.
Nesta traxectoria cabe destacar a importancia do Grupo Calderón, Grupo de Investigación de Referencia Competitiva da USC ao que pertencen os profesores Fernández Mosquera (responsable), Azaustre Galiana e Rico García. O achado e edición de Desconsuelos de los dichosos únese agora a esta traxectoria da USC fundamental nos estudos sobre Francisco de Quevedo.
Con esta decisión, procúrase ampliar a internacionalización, unha maior apertura á creatividade dixital coa irrupción das novas tecnoloxías e darlle pulo a súa descentralización dentro e fóra de Galicia. O obxectivo con esta renovación é impulsar estes eidos na actividade deste centro museístico, referente da arte contemporánea en Galicia e España, tras case once anos con Santiago Olmo á fronte da súa dirección. Como resultado do seu labor, o Centro Galego de Arte Contemporánea acadou en 2025 ser recoñecido como Insignia da cultura galega polo Observatorio da Cultura da Fundación Contemporánea, segundo os resultados do prestixioso informe elaborado coas valoracións de máis de 400 expertos e profesionais de toda España.
O presidente da Xunta informou de que 'Galicia vai liderar un val especializado en tecnoloxía cuántica no que participarán nove países europeos' e que contará cun investimento de 14,3 millóns de euros. Rueda lembrou que a comunidade 'está a posicionarse como referente europeo' neste eido e asegurou que o feito de que Galicia lidere un proxecto 'nunha materia con tanto futuro é un reflexo da boa saúde da I+G+i galega'. A Comisión Europea acaba de conceder un novo proxecto de cuántica polo que a nosa Comunidade vai liderar un val de innovación, é dicir, unha iniciativa de colaboración entre rexións que destacan pola súa capacidade neste ámbito e que, grazas a este val, van conectalas para facer novos desenvolvementos e incrementar a soberanía da UE.
