miércoles, 19 de agosto de 2026
Financiado pola Fundación Española para la Ciencia y la TecnologÃa - Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades (FECYT), o proxecto presentouse este mércores cunha recollida de mostras realizada por alumnado de 3º da ESO do CPI Cova Terreña de Baiona, dando asà o pistoletazo de saÃda oficial a unha iniciativa colaborativa que permitirá recompilar mostras de area de diferentes puntos da xeografÃa galega e ibérica.
O acto de presentación do proxecto contou coa participación do director do CIM, Daniel Rey, e do alcalde de Baiona, Jesús Vázquez AlmuÃña, asà como da concelleira de Educación, Nuria Leyenda; do concelleiro de Mar, JoaquÃn López; e da edil de Medio Ambiente de Baiona, Ruth Ãlvarez. Daniel Rey explicou que se trata dunha iniciativa “que busca achegar á sociedade ao coñecemento cientÃfico e á importancia da sedimentoloxÃa mariña nun contexto de cambio climático. Queremos achegar a ciencia á sociedade, fomentando a participación cidadá na investigación e espertando vocacións entre a mocidade e imos facelo cun proxecto que busca non só estudar, senón tamén inspirar e crear conciencia”. O director do CIM animou o alumnado do CPI Cova Terriña a vivir a experiencia con entusiasmo, xa que “cada mostra que recollades non é só area, é unha pequena historia sobre a nosa costa, sobre como se formaron as nosas praias, sobre os rÃos e mares que moldearon o noso territorio. As vosas mans axudarán a dar forma a un coñecemento que contribuirá a entender mellor e protexer a nosa contorna natural”.
Pola súa banda, Vázquez AlmuÃña amosouse encantado que o CIM escollera Baiona para presentar este proxecto e gabou a implicación do CPI Cova Terriña na iniciativa. O rexedor destacou a importancia desta iniciativa “que camiña da man co compromiso do noso concello co medio ambiente, co mar e coa educación”.
Un proxecto que involucra a toda a sociedade
No evento de presentación púxose de relevo que involucrar á sociedade no proceso cientÃfico é unha poderosa ferramenta para dar a coñecer o medio mariño e a importancia de conservalo. Por este motivo, o obxectivo de Iberarenum é que calquera persoa, grupo educativo ou asociación poida contribuÃr ao proxecto, seguindo as instrucións dispoñibles na web iberarenum.es, onde atoparán unha guÃa de recollida, unha unidade didáctica para centros educativos e un formulario de participación.
As praias son ecosistemas en constante cambio debido a factores como o clima ou as caracterÃsticas xeolóxicas da súa contorna. Analizar a area axuda a comprender a súa evolución, os impactos do cambio climático e permite mellorar a xestión sostible dos recursos costeiros. "A ciencia non é algo afastado da cidadanÃa, senón que precisa da colaboración de todas e todos para avanzar. Iberarenum é un claro exemplo de como a participación social pode achegar valor ao coñecemento cientÃfico", sinala Daniel Rey.
O proxecto, ademais de contribuÃr á ciencia mariña, busca dar a coñecer a natureza da ciencia, os seus métodos e a importancia da investigación en sedimentoloxÃa mariña; fomentar a participación cidadá na xeración de coñecemento cientÃfico; asà como, espertar vocacións cientÃficas especialmente entre as novas xeracións. Iberarenum, liderado polo Centro de Investigación Mariña da Universidade de Vigo, enmárcase nos programas de alfabetización oceánica do Campus do Mar, e conta coa colaboración e financiamento da Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología - Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades cofinanciado pola Xunta de Galicia. O proxecto está aliñado coa Década dos Océanos das Nacións Unidas, reforzando o compromiso coa investigación, a conservación dos mares e a divulgación cientÃfica. Desde o Centro de Investigación Mariña da Universidade de Vigo faise un chamamento á participación activa da cidadanÃa.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
